किंग कोब्रा असो वा पायथन असो वा रसेल स्नायपर...कोण ठेवतं तरी कोण सापांचे नाव, जाणून घ्या पूर्ण प्रोसेस

Snake Facts : आपण कधी विचार केलाय का की, सापांचं नाव कोण ठरवतं किंवा कोणत्या सापाला काय नाव द्यायचं? मुळात सापांचे नाव कुणीही असंच ठरवत नाहीत. यामागे एक पूर्ण प्रक्रिया असते. ती नेमकी काय असतं हे जाणून घेऊयात.

Snake Naming: जगभरात वेगवेगळ्या प्रजातींचे साप आहेत. सापांच्या जगात शेकडो प्रजाती आहेत. वेगवेगळ्या नावांचे साप आहेत. पण आपण कधी विचार केलाय का की, सापांचं नाव कोण ठरवतं किंवा कोणत्या सापाला काय नाव द्यायचं? मुळात सापांचे नाव कुणीही असंच ठरवत नाहीत. यामागे एक पूर्ण प्रक्रिया असते. ती नेमकी काय असतं हे जाणून घेऊयात.

सापाला नाव देण्याची प्रक्रिया तेव्हा सुरू होते, जेव्हा वैज्ञानिक सापाची एखादी नवीन प्रजाती शोधतात. ते त्यांची शारीरिक बनावट, ठिकाण, व्यवहार आणि डीएनएचाही अभ्यास करतात. हे केलं जातं कारण स्पष्ट व्हावं की, एखादा साप आधी माहिती असलेल्या प्रजातींपेक्षा वेगळा आहे.

एकदा पु्ष्टी झाल्यानंतर संशोधकाना आपल्या शोधाला एका शोध पत्रिकेत प्रकाशित करावं लागतं. या शोधात सापाचं पूर्ण वर्णन केलं जातं. त्याची माहिती दिली जाते. यात हेही सांगितलं जातं की, हा साप इतरांपेक्षा कशाप्रकारे वेगळा आहे. प्रकाशनाशिवाय सापाच्या नावाचा अधिकृत मान्यता मिळत नाही.

वैज्ञानिक नाव जास्तकरून लॅटिन किंवा ग्रीक भाषेतून घेतलं जातं. हे नाव सापाची शारीरिक बनावट, व्यवहार आणि त्या ठिकाणाला दर्शवतं, जिथे तो आढळून आला. कधी कधी हे नाव वैज्ञानिक किंवा काही खास व्यक्तींच्या सन्मानातही ठेवलं जातं.

प्रत्येक सापाचा दोन भाग असलेलं वैज्ञानिक नाव दिलं जातं. पहिला भाग त्यांचा वंश दर्शवतो आणि दुसरा भाग प्रजाती. उदाहरणार्थ किंग कोब्राला ophiophagus Hannah म्हणतात.

सापांची काही नावं एखादी कहाणी दर्शवतात. पायथन शब्द प्राचीन ग्रीक पौराणिक कथांमधून घेण्यात आलं. तसेच रसल वायपर हे नाव पॅट्रिक रसेल नावाच्या एका पर्यावरणवादी व्यक्तीच्या नावावर ठेवण्यात आलं होतं.

इंटरनॅशनल कमिशन ऑन झूलॉजिकल नोमेनक्लेचर काही नियम कठोरपणे लागू करतं. जसे की, कोणत्याही दोन प्रजातींचं नाव एकसारखं असू शकत नाही आणि सगळ्यात आधी प्रकाशित नावालाच मान्यता दिली जाते.