एज व्हेरिफिकेशन करताना इंटरनेट कंपन्यांच्या नाकी नऊ; खोट्या दाढी-मिशा लावून मुलं करतायत सिस्टिमची फसवणूक!
By ऑनलाइन लोकमत | Updated: May 9, 2026 11:04 IST2026-05-09T10:58:01+5:302026-05-09T11:04:16+5:30
इंटरनेट प्लॅटफॉर्मवर मुलांची एन्ट्री रोखण्यासाठी 'एज व्हेरिफिकेशन' सारखे कडक नियम आणले जात आहेत. मात्र....

AI Generated Image
सोशल मीडिया आणि विविध इंटरनेट प्लॅटफॉर्मवर लहान मुलांचा वावर रोखण्यासाठी जगभरात नियम कडक केले जात आहेत. अनेक प्लॅटफॉर्म्सनी 'एज व्हेरिफिकेशन' करण्यासाठी हायटेक सिस्टिम लावली आहे. मात्र, ही महागडी सिस्टिम लहान मुलांच्या 'देसी जुगाडा'समोर फेल ठरताना दिसत आहे. मुलं चक्क आपल्या चेहऱ्यावर दाढी-मिशी काढून वयाची खोटी माहिती देत असल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे.
१२ वर्षांचा मुलगा झाला १५ वर्षांचा!
एका पालकाने दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांच्या १२ वर्षांच्या मुलाने आयब्रो पेन्सिलच्या मदतीने स्वतःच्या चेहऱ्यावर मिशा काढल्या. जेव्हा त्याने एज व्हेरिफिकेशनसाठी कॅमेऱ्यासमोर चेहरा केला, तेव्हा एआय सिस्टिमने त्याला १२ ऐवजी १५ वर्षांचा तरुण समजून एक्सेस देऊन टाकला. ही केवळ एका मुलाची गोष्ट नसून, अनेक मुलं अशा प्रकारे सिस्टिमला फसवण्यात यशस्वी होत आहेत.
सिस्टिम बायपास करणे मुलांसाठी खेळ!
एका ताज्या अहवालानुसार, सुमारे ५३ टक्के मुलांना अलीकडच्या काळात एज व्हेरिफिकेशन करण्यास सांगण्यात आले होते. यापैकी ४६ टक्के मुलांचे असे मत आहे की, या सिस्टिमला चकवा देणे अत्यंत सोपे आहे. तर, एक तृतीयांश मुलांनी मान्य केले की, त्यांनी अशा क्लृप्त्या वापरून सिस्टिम बायपास केली आहे.
मुले वापरत असलेले इतर जुगाड!
बनावट जन्मतारीख: वयाचा आकडा वाढवून सांगणे.
दुसऱ्याची आयडी: घरातील मोठ्या व्यक्तीचे ओळखपत्र वापरणे.
व्हिपीएन : लोकेशन आणि ओळख लपवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर.
पालकांचे डिव्हाइस: पालकांच्या मोबाईल किंवा लॅपटॉपवरून लॉग-इन करणे.
मोठ्यांचे फोटो: फेस स्कॅनिंगच्या वेळी घरातील मोठ्या व्यक्तीचे फोटो किंवा व्हिडिओ दाखवणे.
कंपन्यांसमोर दुहेरी संकट
मेटासारख्या कंपन्या आता वयाचा अंदाज लावण्यासाठी प्रगत एआय टूल्सचा वापर करत आहेत. काही प्लॅटफॉर्म फेस स्कॅन किंवा आयडी अपलोड करण्याची सक्ती करत आहेत. मात्र, यामध्ये प्रायव्हसीचा मोठा धोका आहे. तसेच, सिस्टिमने चुकीचा अंदाज लावल्यास खऱ्या युजर्सनाही त्रास होऊ शकतो. इंटरनेट जगतातील या 'चोर-पोलीस' खेळामुळे कंपन्यांचे धाबे दणाणले आहेत. तंत्रज्ञान कितीही प्रगत झाले तरी मुले त्यातून पळवाट शोधण्यात पटाईत असल्याचे या अहवालातून स्पष्ट झाले आहे. पालकांनी आपल्या मुलांच्या इंटरनेट वापराकडे अधिक लक्ष देणे आता काळाची गरज बनली आहे.