दिल्ली, बीजिंग आणि मॉस्कोच्या लागोपाठ बैठका; काय आहे पंतप्रधान मोदींची SCO रणनीती?

शांघाय सहकार्य संघटनेच्या शिखर परिषदेपूर्वी भारत, चीन आणि रशिया यांच्यातील राजनैतिक हालचालींना वेग आला आहे.

SCO Summit: शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (एससीओ) शिखर परिषदेपूर्वी भारत, चीन आणि रशिया यांच्यात राजनैतिक हालचालींना वेग आला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी पुढील महिन्यात चीनमधील तियानजिन येथे होणाऱ्या शिखर परिषदेला उपस्थित राहणार आहेत, परंतु त्यापूर्वी दिल्ली, बीजिंग आणि मॉस्को येथे सलग दोन उच्चस्तरीय बैठकांनी सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. 

मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, १८ ऑगस्ट रोजी चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी भारत दौऱ्यावर येणार आहेत. ते राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (एनएसए) अजित डोवाल यांची भेट घेतील, ज्यामध्ये सीमा सुरक्षा चर्चेचा २४ वा टप्पा आयोजित केला जाईल. त्यात सीमावर्ती भागात शांतता आणि स्थिरता राखण्यावर तसेच सीमा वादावर "न्याय्य, वाजवी आणि स्वीकार्य" तोडगा शोधण्यावर चर्चा होईल. पंतप्रधान मोदींसोबत वांग यांची भेटदेखील निश्चित मानली जाते.

डोवाल यांचा चीन दौरा
अजित डोवाल यांनी गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये चीनला भेट दिली होती, तिथे त्यांनी दोन्ही बाजूंनी सीमावर्ती भागात शांतता राखण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले होते. वांग आणि परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर हे परस्पर मुद्द्यांवर आणि एससीओ अजेंड्यावर चर्चा करतील, ज्यामध्ये दहशतवाद, सीमा व्यवस्थापन आणि चीनने लादलेले व्यापार निर्बंध यासारख्या विषयांचा समावेश असेल.

मॉस्कोमध्येही राजनैतिक हालचाली
वांग यांच्या भारत भेटीनंतर, परराष्ट्र मंत्री जयशंकर २१ ऑगस्ट रोजी मॉस्कोला भेट देतील. तिथे ते त्यांचे रशियन समकक्ष सर्गेई लावरोव्ह यांची भेट घेतील. ही बैठक मोदी आणि पुतिन यांच्यातील संभाव्य द्विपक्षीय चर्चेची तयारी मानली जात आहे. याशिवाय, वर्षाच्या अखेरीस होणाऱ्या भारत-रशिया वार्षिक शिखर परिषदेपूर्वी लावरोव्ह भारतात येऊ शकतात.

मोदींची रणनीती
एससीओ शिखर परिषदेत मोदी चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी स्वतंत्र द्विपक्षीय बैठका घेण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत, सलग राजनैतिक बैठकांचा उद्देश केवळ सीमा विवाद सोडवणे आणि संरक्षण-व्यापार सहकार्य वाढवणे नाही, तर बदलत्या भू-राजकीय समीकरणांमध्ये भारताचे मजबूत स्थान सुनिश्चित करणे देखील आहे.