Chandoli National Park: चांदोली अभयारण्यात राखाडी डोक्याच्या मत्स्यगरुडाची नोंद

Ichthyophaga Ichthyaetus In Chandoli National Park: चांदोली अभयारण्य परिसरात अलीकडेच 'राखाडी डोक्याचा मत्स्य गरुड' हा दुर्मिळ शिकारी पक्षी आढळून आला आहे. ही केवळ एका पक्ष्याची नोंद नसून, पश्चिम घाटातील जल-परिसंस्था किती सुदृढ आहे, याचा हा मोठा पुरावा आहे!

वारणावती (जि. सांगली) : सह्यादी व्याघ्र प्रकल्पातील चांदोली अभयारण्य परिसरात अलीकडेच राखाडी डोक्याचा मत्स्य गरुड या दुर्मीळ शिकारी पक्ष्याची अधिकृत नोंद करण्यात आली आहे. पक्षी निरीक्षकांच्या पथकाने केलेल्या या निरीक्षणामुळे पश्चिम घाटातील परिसंस्थेच्या जल-आधारित आरोग्याबाबत महत्त्वपूर्ण संकेत मिळाले आहेत.

उक्त प्रजातीची वैशिष्ट्ये स्पष्ट ओळखण्यास मदत करतात डोके फिकट राखाडी शरीर गडद तपकिरी, उदरभाग फिकट तर शेपटी पांढरी असून, टोकास ठळक काळी पट्टी दिसते. हा पक्षी प्रामुख्याने मत्स्याहारी असून जलाशयांच्या काठावरील उंच वृक्षांवरून निरीक्षण करत अचानक झेप घेत मासे पकडतो. त्याचे अधिवास प्राधान्य संथ प्रवाह असलेल्या नद्या, तलाव, सरोवरे व मोठ्या जलाशयांच्या किनाऱ्यांशी निगडित आहे. परिसंस्थाशास्त्रीय दृष्टीने ही प्रजाती की-स्टोन निर्देशक मानली जाते. तिची उपस्थिती जलस्त्रोतातील अन्नसाखळी संतुलित व कार्यक्षम असल्याचे द्योतक असते. विशेषत कोयना, चांदोली पाणलोट क्षेत्रात या गरुडाची नोंद होणे, तेथील जैवविविधतेची गुणवत्ता आणि अधिवासाची उपयुक्तता अधोरेखित करते.