दिल्ली स्फोट : गाडीतील मृतदेह डॉक्टर उमरचाच; डीएनए जुळला! नक्की कशी पार पडली फॉरेन्सिक प्रक्रिया?

दिल्लीच्या लाल किल्ल्याजवळ ज्या कारमध्ये स्फोट झाला, त्यातील मृतदेह हा डॉ. उमर नबीचाच असल्याचे आता सिद्ध झाले आहे.

दिल्ली लाल किल्ला स्फोट प्रकरणातील आरोपी डॉ. उमर उन नबी याचा डीएनए त्याच्या आईशी जुळला आहे. फॉरेन्सिक विभागाने घटनास्थळावरून रक्त, कापलेला पाय आणि दातांचे नमुने गोळा केले होते. ते चाचणीसाठी प्रयोगशाळेत पाठवण्यात आले होते. याचा अहवाल समोर येताच तो उमरच असल्याची पुष्टी झाली. यावरून स्पष्ट होते की, या स्फोटादरम्यान उमर कारमध्ये होता. या आधारे, प्रकरणात पुढील तपास सुरू असून, इतर आरोपींनाही अटक केली जात आहे.

'डीएनए' कसा मिळवला?

या प्रकरणाव्यतिरिक्त, मागील अनेक घटनांमध्ये, मृतांची ओळख डीएनए वापरून करण्यात आली आहे. अशा प्रकरणांमध्ये डीएनएचा वापर करून ओळख पटवली जाते. पण, डीएनए चाचणी म्हणजे नेमकं काय ते समजून घेऊया.

डीएनए चाचणी ही एखाद्या व्यक्तीची अनुवांशिक ओळख निश्चित करण्यासाठी वापरली जाणारी चाचणी आहे. प्रत्येक व्यक्तीचा डीएनए वेगळा असतो, ज्यामुळे तो ओळख पटवण्याची सर्वात अचूक पद्धत बनतो. ही चाचणी विविध उद्देशांसाठी केली जाते, ज्यामध्ये पालकत्वाची पुष्टी करणे, गुन्हेगारी प्रकरणांमध्ये पुरावे गोळा करणे आणि अनुवांशिक रोगांचा शोध घेणे यांचा समावेश आहे. वैद्यकीय शास्त्रात रोगाच्या जोखमीचे मूल्यांकन करण्यासाठी देखील याचा वापर केला जातो. ही चाचणी एखाद्या व्यक्तीच्या अनुवांशिक इतिहासाबद्दल माहिती प्रदान करण्यास मदत करते, ज्यामुळे डॉक्टरांना चांगले उपचार किंवा प्रतिबंधात्मक उपाय निश्चित करता येतात. अपघातांच्या बाबतीत, ही चाचणी मृत व्यक्तीची ओळख पटवण्यासाठी वापरली जाते.

जर एखादी व्यक्ती अपघातात पूर्णपणे भाजली असेल, तर दातांचा नमुना घेतला जातो, कारण तो काही प्रमाणात भाजल्यानंतरही वाचू शकतो. जर, एखाद्याचा स्फोटात मृत्यू झाला आणि जवळच रक्त असेल, तर रक्ताचा नमुना घेतला जातो. जर शरीराचे तुकडे झाले असतील, तर अस्थिमज्जेतून देखील नमुना घेतला जाऊ शकतो. हे नमुने नंतर प्रयोगशाळेत पाठवले जातात, जिथे डीएनए वेगळा केला जातो आणि विशेष मशीन वापरून त्याचे विश्लेषण केले जाते. त्यानंतर शास्त्रज्ञ नातेसंबंध, ओळख किंवा रोगाची उपस्थिती निश्चित करण्यासाठी डीएनए पॅटर्नची इतर नमुन्यांशी तुलना करतात. संपूर्ण प्रक्रिया काही दिवसांत पूर्ण होते.

दिल्ली स्फोटातील कारमध्ये सापडलेल्या मृतदेहाचे दातांचे नमुने, पाय आणि रक्त प्रयोगशाळेत पाठवण्यात आले होते. यावर डीएनए चाचणी केली असता, तो डॉक्टर उमर नबीचाच असल्याचे सिद्ध झाले आहे.