वाढता उन्हाळा आणि उष्णतेची लाट (Heatwave) केवळ अंगाची लाहीलाही करत नाही, तर ती तुमच्या हृदयासाठीही धोकादायक ठरू शकते. हृदयरोगतज्ज्ञ सांगतात की, उष्णता आणि शरीरातील पाण्याची कमतरता (Dehydration) यामुळे हार्ट अटॅकचा (Heart Attack) धोका लक्षणीयरीत्या वाढू शकतो.
जेव्हा हवेतील तापमान वाढते, तेव्हा शरीर स्वतःला थंड ठेवण्यासाठी हृदयावर जास्त ताण देते. घामावाटे शरीरातील पाणी आणि क्षारांचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे रक्त घट्ट होऊ लागते, ज्यामुळे हृदयाला रक्तपुरवठा करण्यात अडथळे येतात. यामुळेच उन्हाळ्यात हृदयविकाराचा झटका येण्याची शक्यता वाढते.
हृदयविकाराच्या झटक्याची ५ प्रमुख लक्षणे
तज्ज्ञांच्या मते, उष्णतेच्या लाटेत खालील लक्षणे दिसल्यास त्याकडे मुळीच दुर्लक्ष करू नका:
१. छातीत तीव्र वेदना किंवा अस्वस्थता: छातीत जडपणा, दाब किंवा जळजळ जाणवणे हे हार्ट अटॅकचे सर्वात मोठे लक्षण आहे. उष्णतेमुळे हे लक्षण 'गॅस' किंवा 'ॲसिडिटी' समजून दुर्लक्षले जाते, जे धोकादायक ठरू शकते.
२. अति घाम येणे: उन्हामुळे घाम येणे सामान्य आहे, पण जर बसल्या जागी किंवा थंड ठिकाणी असूनही तुम्हाला 'थंडावा देणारा' (Cold Sweat) भरपूर घाम येत असेल, तर ते हृदयाच्या समस्येचे संकेत असू शकतात.
३. गरगरणे किंवा चक्कर येणे: डिहायड्रेशनमुळे रक्तदाब (Blood Pressure) अचानक कमी होतो. जर तुम्हाला वारंवार चक्कर येत असेल किंवा डोळ्यासमोर अंधारी येत असेल, तर त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
४. हृदयाची धडधड वाढणे: उष्णतेमुळे शरीराचे तापमान नियंत्रित करण्यासाठी हृदय वेगाने धडधडू लागते. जर ही धडधड असामान्य वाटत असेल किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असेल, तर ते धोक्याचे लक्षण आहे.
५. मळमळ आणि उलट्या: उन्हाळ्यातील थकव्यामुळे किंवा 'सनस्ट्रोक'मुळे मळमळते असे वाटते, पण सतत मळमळणे आणि उलट्या होणे हे देखील हृदयविकाराच्या झटक्याचे सुरुवातीचे लक्षण असू शकते.
उष्णतेच्या लाटेत स्वतःचा बचाव कसा करावा?
| उपाय (Prevention) | काय करावे? |
|---|---|
| पाणी पिणे | तहान लागलेली नसली तरीही दर तासाला पाणी पीत राहा. लिंबू पाणी, ताक किंवा नारळ पाण्याचे सेवन करा. |
| वेळेचे नियोजन | दुपारी १२ ते ४ या वेळेत शक्यतो बाहेर जाणे टाळा. कामासाठी बाहेर पडताना सावलीचा आश्रय घ्या. |
| पोशाख | सुती, हलके आणि फिकट रंगाचे कपडे वापरा जेणेकरून शरीराला हवा लागेल. |
| अन्न | तळलेले, मसालेदार आणि जड अन्न टाळा. फळे आणि हिरव्या पालेभाज्यांचा आहारात समावेश करा. |
Web Summary : Heatwaves increase heart attack risk due to dehydration, straining the heart. Key symptoms include chest pain, excessive sweating, dizziness, rapid heartbeat, and nausea. Stay hydrated, avoid midday sun, wear light clothes, and eat light meals to protect yourself.
Web Summary : गर्मी और डिहाइड्रेशन से हार्ट अटैक का खतरा बढ़ता है। छाती में दर्द, ज़्यादा पसीना, चक्कर आना, तेज़ धड़कन और मतली जैसे लक्षणों को पहचाने। हाइड्रेटेड रहें, दोपहर की धूप से बचें, हल्के कपड़े पहनें और हल्का भोजन करें।