भारताच्या सागरी क्षेत्रात महिलांचा सहभाग २०२० पासून ३४०% वाढला: सर्बानंद सोनोवाल

नवी दिल्ली येथे १० व्या हिंद महासागर संवादात मुख्य भाषण देताना, सोनोवाल यांनी भारताच्या सागरी विकासाच्या गाथेचा ‘नारी शक्ती’ हा एक मध्यवर्ती आधारस्तंभ असल्याचे अधोरेखित केले.

उरण :  भारताच्या सागरी क्षेत्रात महिलांचा सहभाग २०२० पासून ३४०% वाढला आहे, असे केंद्रीय बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्री  सर्बानंद सोनोवाल यांनी सांगितले. अधिक समावेशक आणि भविष्यासाठी सज्ज सागरी मनुष्यबळ तयार करण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांवर त्यांनी भर दिला.

नवी दिल्ली येथे १० व्या हिंद महासागर संवादात मुख्य भाषण देताना, सोनोवाल यांनी भारताच्या सागरी विकासाच्या गाथेचा ‘नारी शक्ती’ हा एक मध्यवर्ती आधारस्तंभ असल्याचे अधोरेखित केले.  केंद्रीय मंत्री सरबानंद सोनोवाल यांच्यासोबत मॉरिशसचे परराष्ट्र मंत्री महामहिम धनंजय रामफुल आणि येमेनचे राज्यमंत्री महामहिम वलीद मोहम्मद अल-कादिमी उपस्थित होते.

सरबानंद सोनोवाल म्हणाले, “‘सागर में सन्मान’ सारख्या उपक्रमांद्वारे, आम्ही सागरी क्षेत्रात महिलांसाठी सन्मान, समावेशन आणि नेतृत्वाच्या संधींना चालना देत आहोत, ज्यात २०२० पासून सुमारे ३४०% ची उल्लेखनीय वाढ झाली आहे.” “पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदीजी यांच्या गतिमान नेतृत्वाखाली, सागरी क्षेत्रातील हे परिवर्तन हिंद महासागर क्षेत्रासाठी अधिक समावेशक, लवचिक आणि भविष्यासाठी सज्ज मनुष्यबळ तयार करण्यास मदत करत आहे.”
केंद्रीय मंत्र्यांनी महिलांच्या सहभागातील ही वाढ भारताच्या व्यापक सागरी दृष्टिकोनाचा एक भाग असल्याचे सांगितले, ज्यात आर्थिक वाढ आणि सामाजिक सक्षमीकरण यांचा मेळ घातला आहे.  त्यांनी नमूद केले की, सुरक्षा, संपर्क आणि शाश्वतता वाढवण्याच्या प्रयत्नांसोबतच, भारताच्या सागरी धोरणामध्ये “मानवी घटक” हा केंद्रस्थानी आहे.

हिंदी महासागर केवळ एक भौगोलिक क्षेत्र नाही, तर ती एक जागतिक जीवनरेखा आहे," असे सोनोवाल म्हणाले. "जागतिक ऊर्जा प्रवाह, व्यापार आणि पुरवठा साखळ्यांसाठी त्याचे महत्त्व अधिक मजबूत सहकार्य, लवचिकता आणि सर्वसमावेशकतेची मागणी करते."

सोनोवाल यांनी यावर जोर दिला की, भारताचे सागरी उपक्रम प्रादेशिक सहकार्य मजबूत करणे आणि न्याय्य वाढ सुनिश्चित करणे या उद्देशाने सागर (प्रदेशातील सर्वांसाठी सुरक्षा आणि विकास) आणि महासागर यांसारख्या चौकटींचा समावेश आहे.

हिंदी महासागर रिम असोसिएशन (IORA) चे २०२५-२७ साठी अध्यक्ष म्हणून भारताने आयोजित केलेल्या १० व्या हिंद महासागर संवादाची संकल्पना "बदलत्या जगातील हिंद महासागर प्रदेश" अशी आहे. हे व्यासपीठ सागरी सुरक्षा, सागरी अर्थव्यवस्था, आपत्ती जोखीम व्यवस्थापन आणि महिला सक्षमीकरण यावर विचारविनिमय करण्यासाठी मंत्री, धोरणकर्ते, शिक्षणतज्ज्ञ आणि उद्योगपतींना एकत्र आणते.

सोनोवाल यांनी मानवतावादी मदत, सागरी निगराणी आणि आपत्ती प्रतिसाद यामधील उपक्रमांकडे लक्ष वेधत, या प्रदेशात भारताची “निव्वळ सुरक्षा प्रदाता” म्हणून असलेली भूमिका देखील अधोरेखित केली. सोनोवाल यांनी यावर जोर दिला की कोणताही एक देश सागरी आव्हानांना एकटा सामोरे जाऊ शकत नाही आणि त्यांनी पारदर्शकता व आंतरराष्ट्रीय कायद्याचा आदर यावर आधारित सामूहिक कृतीचे आवाहन केले.

सोनोवाल म्हणाले, “एक सुरक्षित, संरक्षित आणि स्थिर हिंद महासागर क्षेत्र पुढे नेण्यासाठी भारत सर्व भागीदारांसोबत काम करण्यास वचनबद्ध आहे.”

IORA चे प्रमुख ट्रॅक १.५ व्यासपीठ, इंडियन ओशन डायलॉग (IOD), सुरू करण्यात आले.  २०१४ मध्ये कोची येथे झालेल्या या परिषदेत प्रमुख प्रादेशिक मुद्द्यांवर विचारविनिमय करण्यासाठी मंत्री, धोरणकर्ते, शिक्षणतज्ज्ञ आणि उद्योगपती एकत्र येतात. आयओआरए (IORA) मध्ये २३ सदस्य राष्ट्रे आणि १२ संवाद भागीदार आहेत, जे हिंद महासागर क्षेत्रातील आर्थिक सहकार्य आणि शाश्वत विकासावर लक्ष केंद्रित करतात. यामध्ये नील अर्थव्यवस्थेसोबतच महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणाला एक प्रमुख सर्वसमावेशक प्राधान्य म्हणून ओळखले जाते. या संवादाची १० वी आवृत्ती  नवी दिल्ली येथे आयोजित केली जात असून, यामध्ये सागरी सुरक्षा, नील अर्थव्यवस्था, आपत्ती जोखीम व्यवस्थापन, हवामान बदल आणि महिला सक्षमीकरण या विषयांवर विशेष सत्रे आयोजित केली जाणार आहेत.