आरोग्य उपकेंद्रातील प्रसूतिगृह नावापुरतेच

जिल्ह्यातील ३७६ आरोग्य केंद्रांपैकी ३५४ उपकेंद्रांमध्ये प्रसूतिगृहे बांधण्यात आले आहेत. मात्र सदर प्रसूतिगृह अत्यंत लहान असून या प्रसूतिगृहांमध्ये आवश्यक असलेल्या सोयीसुविधांचा अभाव

गडचिरोली : जिल्ह्यातील ३७६ आरोग्य केंद्रांपैकी ३५४ उपकेंद्रांमध्ये प्रसूतिगृहे बांधण्यात आले आहेत. मात्र सदर प्रसूतिगृह अत्यंत लहान असून या प्रसूतिगृहांमध्ये आवश्यक असलेल्या सोयीसुविधांचा अभाव असल्याने गरोदर माताना प्रचंड यातना सहन कराव्या लागत आहेत.
बालमृत्यू व मातामृत्यूचा होणारा धोका टाळण्यासाठी शासनाकडून तसेच आरोग्य विभागाकडून प्रत्येक महिलेची प्रसूती रूग्णालयातच व्हावी, यासाठी प्रचंड प्रमाणात जनजागृती केली जात आहे. याचा परिणाम म्हणजे, अलीकडच्या दोन ते तीन वर्षांपासून रूग्णालयात प्रसुती होण्याचे प्रमाण वाढले आहे. बहुतांश गरोदर माता स्वत:हून प्रसूतीसाठी रूग्णालयात दाखल होतात.
गावापासून प्राथमिक आरोग्य केंद्रांचे अंतर १५ ते २० किमी राहत असल्याने एवढ्या दूर अंतरावर गरोदर मातेला नेणे शक्य होत नाही. त्यामुळे उपकेंद्रांमध्येच प्रसूतीची व्यवस्था शासनाकडून केल्या गेली आहे. त्यासाठी प्रसूती केंद्रांच्या प्रत्येक इमारतीत प्रसूतिगृहाची निर्मिती करण्यात आली आहे. गडचिरोली जिल्ह्यात एकूण ३७६ आरोग्य उपकेंद्र आहेत. यापैकी ३५४ उपकेंद्रांना इमारती आहेत. या उपकेंद्रांच्या इमारतीत प्रसूती कक्षाची निर्मिती करण्यात आली आहे. मात्र सदर प्रसूतिगृह आकाराने अत्यंत लहान आहे. बेड ठेवल्यानंतर जागाच शिल्लक राहत नाही. त्यामुळे गरोदर मातेसह परिचारिकेलाही अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. बहुतांशवेळा एकाचवेळी दोन गरोदर माता दाखल झाल्यास यापैकी एका गरोदर मातेची बाहेर प्रसूती केल्याशिवाय दुसरा पर्याय शिल्लक राहत नाही. याचा अनुभव आजपर्यंत अनेकवेळा परिचारिकांना आला आहे. बऱ्याचवेळा बाहेर प्रसूती करण्यापेक्षा कुटुंबीय सदर गरोदर मातेला घरी नेऊन प्रसूती करतात.
प्रसूतिगृहातील या अडचणी शासनाच्या लक्षात आल्यानंतर प्रशस्त प्रसूतिगृह बांधण्याच्या कामाला सुरूवात झाली आहे. जिल्हाभरात आजपर्यंत ४९ प्रसूतिगृह बांधण्यात आले आहेत. नवीन प्रसूतिगृह बांधण्यासाठी राष्ट्रीय आरोग्य अभियानाकडे पैसा उपलब्ध असला तरी बऱ्याच उपकेंद्रांमध्ये जागा शिल्लक नाही. त्यामुळे प्रसूतिगृहाचे बांधकाम होऊ शकले नाही. नवीन वसतिगृह बांधण्यासाठी शासनाला आगावूचा खर्च करावा लागत आहे. मात्र जोपर्यंत नवीन व प्रशस्त प्रसुतीगृह बांधण्यात येत नाही. तोपर्यंत गरोदर मातांना नरक यातना सहन कराव्याच लागणार आहेत. त्यामुळे नवीन प्रसूतिगृहांचे बांधकाम तत्काळ करावे, अशी मागणी नागरिकांकडून केली जात आहे. (नगर प्रतिनिधी)