नृसिंह जयंती २०२६: अनामिक भीती तसेच संकटातून मुक्ती देणारे भगवान नृसिंह यांची 'अशी' करा उपासना

Narasimha Jayanti 2026: ३० एप्रिल रोजी नृसिंह जयंती आहे, या तिथीचे महत्त्व, पौराणिक पार्श्वभूमी, पूजा विधी आणि लाभ सविस्तर जाणून घेऊ. 

३० एप्रिल २०२६, गुरुवारी नृसिंह जयंती(Narasimha Jayanti 2026) आहे. भगवान विष्णूंनी आपल्या लाडक्या भक्त प्रल्हादाच्या रक्षणासाठी आणि अधर्मी हिरण्यकश्यपूचा नाश करण्यासाठी वैशाख शुद्ध चतुर्दशीला 'नृसिंह' (अर्धा मनुष्य आणि अर्धा सिंह) अवतार घेतला होता.

हे ही वाचा : बुध प्रदोष २०२६: कोणत्या राशींवर होणार महादेवाची कृपा आणि कोणाचा सुरु होणार कठीण काळ?

हिंदू धर्मात भगवान नृसिंहाचा अवतार हा अत्यंत प्रभावशाली मानला जातो. 'नृसिंह' म्हणजे 'नर' (मनुष्य) आणि 'सिंह' (सिंहाचा चेहरा). विष्णूच्या दहा अवतारांपैकी हा चौथा अवतार आहे. यंदा हा दिवस गुरुवारी आला असून, नृसिंह नवरात्राची सांगता देखील याच दिवशी होत आहे.

१. पौराणिक पार्श्वभूमी: भक्त प्रल्हादाचे रक्षण

असुराज हिरण्यकश्यपूने ब्रह्मदेवाकडून वर मिळवला होता की, त्याला मनुष्य किंवा प्राणी, घरात किंवा बाहेर, दिवसा किंवा रात्री, आणि कोणत्याही शस्त्राने मारता येणार नाही. या अहंकारातून त्याने देवांची पूजा बंद करून स्वतःला देव म्हणवून घेण्यास सुरुवात केली. परंतु, त्याचा स्वतःचा मुलगा प्रल्हाद भगवान विष्णूचा परम भक्त होता. प्रल्हादाला मारण्याचे हिरण्यकश्यपूचे सर्व प्रयत्न अपयशी ठरले. शेवटी, जेव्हा हिरण्यकश्यपूने स्तंभातून देव प्रकट होतात का, असे विचारले, तेव्हा भगवान विष्णू स्तंभातून नृसिंह रूपात प्रकटले आणि त्यांनी संधिकाळी (दिवस आणि रात्रीच्या मध्ये) आपल्या नखांनी हिरण्यकश्यपूचा वध केला.

२. गुरुवारी नृसिंह जयंती: एक दुग्धशर्करा योग

यंदा ३० एप्रिल रोजी नृसिंह जयंती गुरुवारी आली आहे. गुरुवार हा भगवान विष्णूंना समर्पित वार आहे आणि नृसिंह हा विष्णूंचाच अवतार असल्याने या दिवशी केलेली पूजा अत्यंत फलदायी ठरणार आहे. या दिवशी गुरू ग्रहाची आणि विष्णूंची विशेष कृपा प्राप्त करण्यासाठी भाविक उपवास करतात.

हे ही वाचा : Chanakya Niti: समाजात राजासारखा मान हवा? चाणक्यनीतीतल्या 'या' ५ सवयी तुमचं आयुष्य बदलतील!

३. नृसिंह जयंती पूजा विधी

भगवान नृसिंहाचा अवतार मावळत्या सूर्याच्या वेळी झाला होता, म्हणून या पूजेला सायंकाळी विशेष महत्त्व असते.

संकल्प: सकाळी स्नान करून नृसिंह देवाचे स्मरण करत उपवासाचा संकल्प करावा.

अभिषेक: दुपारी किंवा सायंकाळी भगवान नृसिंहाच्या मूर्तीला पंचामृताने आणि पाण्याने अभिषेक करावा.

पिवळी फुले आणि चंदन: देवाला पिवळी फुले, तुळस आणि चंदन अर्पण करावे.

नैवेद्य: भगवान नृसिंहाचा राग शांत करण्यासाठी त्यांना गुळ आणि पाण्याचे मिश्रण (पानक), फुटाणे, दही-साखर किंवा थंड पदार्थांचा नैवेद्य दाखवला जातो.

मंत्र जप: "ॐ उग्रं वीरं महाविष्णुं ज्वलन्तं सर्वतोमुखम्। नृसिंहं भीषणं भद्रं मृत्योर्मृत्युं नमामि अहम्॥" या मंत्राचा उच्चार करावा.

हे ही वाचा : Palmistry: तुमच्या मनगटावर किती रेषा आहेत? जाणून घ्या तुमच्या आरोग्याचं आणि श्रीमंतीचं गुपित!

४. नृसिंह जयंतीचे महत्त्व

भीतीतून मुक्ती: जे लोक मनातील अनामिक भीती, शत्रू बाधा किंवा कोर्ट-कचेरीच्या कामात अडकले आहेत, त्यांच्यासाठी ही उपासना अत्यंत गुणकारी आहे.

अधर्माचा नाश: हा दिवस आपल्याला शिकवतो की, संकट कितीही मोठे असले तरी सत्याचा आणि भक्तीचा विजय नक्कीच होतो.

नकारात्मकता दूर करणे: घरात सुख-शांती राहावी आणि वास्तुदोष दूर व्हावेत, यासाठी नृसिंह जयंतीला घरात दिवा लावून प्रार्थना करणे शुभ मानले जाते.

भगवान नृसिंह हे केवळ शक्तीचे प्रतीक नसून ते 'शरणागताचे रक्षक' आहेत. जर तुमची भक्ती प्रल्हादासारखी निर्मळ असेल, तर देव प्रत्येक संकटात तुमच्या पाठीशी स्तंभासारखा उभा राहतो.