Art Of Living: तुम्हाला माहीत आहे का? श्री श्री रवीशंकर त्यांच्या नावात दोनदा 'श्री' का लावतात?

Art Of Living: 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग' चे संस्थापक श्री श्री रविशंकर यांचा आज वाढदिवस आहे, त्यानिमित्त त्यांच्या नावाचा आणि कार्याचा आढावा घेऊया. 

आज १३ मे, जगप्रसिद्ध आध्यात्मिक गुरु आणि 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग'चे संस्थापक गुरुदेव श्री श्री रवीशंकर(Shri Shri Ravishankar Birthday) यांचा वाढदिवस. यंदा ते आपल्या आयुष्याच्या ७० व्या वर्षात पदार्पण करत आहेत. त्यांच्या या विशेष दिनानिमित्त, त्यांच्या कार्याचा आढावा आणि त्यांच्या नावामागील त्या 'दोन श्री'चे गुपित जाणून घेऊया. 

हे ही वाचा : अधिक मास २०२६: संकल्पपूर्तीसाठी अधिक मासात गुरुचरित्राचे 'हे' निवडक अध्याय वाचणेदेखील ठरेल प्रभावी!

जगभरात शांती आणि माणुसकीचा संदेश देणारे व्यक्तिमत्व म्हणजे गुरुदेव श्री श्री रवीशंकर. त्यांनी 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग'च्या माध्यमातून आजवर लाखो लोकांना जगण्याची कला शिकवली. मन:शांती, तणावातून मुक्त होण्याचा मार्ग, राग नियंत्रणात ठेवण्याची कला, ध्यानधारणा या माध्यमातून त्यांनी लोकांना आध्यात्मिक मार्ग सोपा करून दाखवला. आज त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त जगभरातील त्यांचे अनुयायी उत्सव साजरा करत आहेत.

पण तुम्हाला कधी प्रश्न पडला आहे का, की त्यांच्या नावापुढे दोनदा 'श्री' का लावले जाते?

१. नावामागील गुपित: 'श्री श्री' का?

श्री श्री रवीशंकर यांच्या नावाच्या सुरुवातीला दोनदा 'श्री' लावण्यामागे दोन मुख्य कारणे सांगितली जातात:

वेगळी ओळख निर्माण करण्यासाठी: ज्या काळात गुरुदेवांनी आपल्या कार्याची सुरुवात केली, त्या काळात जगप्रसिद्ध सतारवादक पंडित रवीशंकर यांचे नाव खूप मोठे होते. केवळ 'रवीशंकर' म्हटल्यास लोकांचा गोंधळ होऊ नये, म्हणून त्यांनी स्वतःच्या नावापुढे 'श्री श्री' लावण्यास सुरुवात केली, जेणेकरून एक आध्यात्मिक गुरु म्हणून त्यांची स्वतंत्र ओळख निर्माण होईल.

आध्यात्मिक परंपरा: भारतीय परंपरेत संतांच्या नावापुढे १०८ वेळा 'श्री' लावण्याची प्रथा आहे (उदा. श्री श्री १०८). मात्र, व्यवहारिक सोयीसाठी आणि आदर व्यक्त करण्यासाठी त्यांनी 'श्री श्री' (दोनदा) हे संबोधन स्वीकारले. ते गमतीने असेही म्हणतात की, "एक 'श्री' सामान्य आहे, पण दोन 'श्री' अधिक वजनदार वाटतात!"

हे ही वाचा : Naivedya Ritual:देवाला नैवेद्य अर्पण करताना तुळशीपत्र का ठेवतात? तंत्रसार ग्रंथात मिळते 'हे' उत्तर!

२. जागतिक शांततेचा दूत: ७० वर्षांचा प्रेरणादायी प्रवास

१९५६ मध्ये तामिळनाडूमध्ये जन्मलेल्या रवीशंकर यांनी वयाच्या चौथ्या वर्षी भगवद्गीता मुखोद्गत केली होती. १९८१ मध्ये त्यांनी 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग(Art of Living) या संस्थेची स्थापना केली.

सुदर्शन क्रिया: त्यांनी शोधून काढलेली 'सुदर्शन क्रिया' आज जगभरातील करोडो लोकांसाठी तणावमुक्तीचे प्रभावी साधन ठरली आहे. श्वासाच्या तालावर आधारित ही प्रक्रिया मानसिक शांतीसाठी वरदान मानली जाते.

संघर्ष निवारण: कोलंबियामधील गृहयुद्ध असो वा भारतातील सामाजिक प्रश्न, गुरुदेवांनी नेहमीच मध्यस्थाची भूमिका बजावून हिंसेचा मार्ग सोडून चर्चेने प्रश्न सोडवण्यावर भर दिला आहे.

हे ही वाचा : Astro Tip: वाईट स्वप्नांपासून हवीये मुक्ती? रोज रात्री झोपण्यापूर्वी आवर्जून ऐका 'हे' प्रभावी स्तोत्र!

३. साधेपणा आणि संवाद कौशल्य

गुरुदेवांचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचे प्रभावी संवाद कौशल्य. "स्मितहास्य हाच जीवनाचा खरा दागिना आहे," असे सांगत त्यांनी अध्यात्माला अत्यंत सोप्या भाषेत लोकांपर्यंत पोहोचवले. ७० व्या वर्षात पदार्पण करतानाही त्यांचा उत्साह तरुणांना लाजवेल असाच आहे. त्यांच्या साध्या पण प्रभावी विचारांपैकी तुम्हाला कोणता विचार सर्वात जास्त भावतो? किंवा तुम्ही कधी त्यांच्या एखाद्या सत्राचा अनुभव घेतला आहे का?