हिंदू धर्मात प्रदोष व्रताला अत्यंत महत्त्व आहे. प्रत्येक महिन्याच्या दोन्ही पक्षांतील त्रयोदशी तिथीला प्रदोष व्रत पाळले जाते. जेव्हा हे व्रत बुधवारी येते, तेव्हा त्याचे महत्त्व द्विगुणित होते, कारण बुधवार हा गणपतीचा वार आहे आणि प्रदोष काळ भगवान शंकराचा. ज्यांना अभ्यासात यश हवे आहे किंवा ज्यांच्या कुंडलीत 'बुध' ग्रह कमकुवत आहे, त्यांच्यासाठी हे व्रत विशेष फलदायी ठरते.
हे ही वाचा : Chanakya Niti: समाजात राजासारखा मान हवा? चाणक्यनीतीतल्या 'या' ५ सवयी तुमचं आयुष्य बदलतील!
२९ एप्रिल २०२६, बुधवारी वैशाख शुक्ल त्रयोदशी आहे. बुधवारी येणाऱ्या प्रदोष व्रताला 'बुध प्रदोष(Budh Pradosh 2026) म्हटले जाते. हे व्रत भगवान शिव आणि श्री गणेशाच्या आशीर्वादाने बुद्धी, सुख आणि समृद्धी मिळवून देणारे मानले जाते.
१. शुभ मुहूर्त (२९ एप्रिल २०२६)
प्रदोष काळ: संध्याकाळी सूर्यास्ताच्या साधारण ४५ मिनिटे आधी आणि ४५ मिनिटे नंतरचा काळ हा पूजेसाठी सर्वोत्तम असतो.
तिथी: वैशाख शुक्ल त्रयोदशी.
२. बुध प्रदोष पूजेचे साहित्य
भगवान शिव आणि माता पार्वतीची मूर्ती किंवा फोटो.
गंगाजल, कच्चं दूध, दही, मध आणि तूप (पंचामृत).
पांढरी फुले, बेलपत्र (कमीत कमी ११ किंवा २१), शमीची पाने.
अक्षता (अखंड तांदूळ), चंदन, भस्म.
धूप, दीप, कापूर आणि नैवेद्य (फळे किंवा गोड पदार्थ).
बुधवार असल्याने गणपतीसाठी दुर्वा.
हे ही वाचा : Palmistry: तुमच्या मनगटावर किती रेषा आहेत? जाणून घ्या तुमच्या आरोग्याचं आणि श्रीमंतीचं गुपित!
३. संपूर्ण पूजा विधी
सकाळची तयारी:
१. सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्र परिधान करावीत.२. देवासमोर दिवा लावून "आज मी प्रदोष व्रत करणार आहे" असा संकल्प सोडावा.३. पूर्ण दिवस उपवास करावा. शक्य नसल्यास फलाहार घ्यावा.
संध्याकाळची मुख्य पूजा (प्रदोष काळ):
१. प्रदोष काळाच्या वेळी पुन्हा एकदा स्नान करून स्वच्छ कपडे घालावेत.२. ईशान्य कोपऱ्यात पूजेची चौरंग मांडावा किंवा शिव मंदिरात जाऊन पूजा करावी.३. सर्वप्रथम गणपतीची पूजा करावी आणि त्यांना दुर्वा अर्पण कराव्यात.४. त्यानंतर भगवान शिवाच्या पिंडीवर अभिषेक करावा (प्रथम जल, मग पंचामृत आणि पुन्हा जल).५. महादेवाला चंदन आणि भस्म लावावे. 'ॐ नमः शिवाय' जप करत बेलपत्र अर्पण करावीत.६. बुध प्रदोष असल्याने शिवाला हिरवे मूग अर्पण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
हे ही वाचा : Swapna Shastra: भीतीदायक स्वप्नांचा असतो भविष्याशी संबंध? नक्की काय सांगतं स्वप्न शास्त्र?
आरती आणि प्रार्थना:
प्रदोष व्रताची कथा वाचावी किंवा ऐकावी.
शिव चालीसा किंवा 'ॐ नमः शिवाय' मंत्राचा १०८ वेळा जप करावा.
शेवटी कापूर लावून शंकराची आणि गणपतीची आरती करावी.
४. बुध प्रदोष व्रताचे फायदे
| लाभ | वैशिष्ट्य |
|---|---|
| ज्ञान आणि बुद्धी | विद्यार्थ्यांसाठी आणि बौद्धिक काम करणाऱ्यांसाठी हे व्रत उत्तम आहे. |
| कर्जमुक्ती | आर्थिक समस्या आणि कर्जातून सुटका मिळवण्यासाठी हे व्रत फलदायी मानले जाते. |
| शांतता | घरातील कलह दूर होऊन सुख-समाधान नांदते. |
५. या दिवशी काय टाळावे?
घरात किंवा मनात कोणाबद्दलही कटुता किंवा राग ठेवू नका.
तामसिक भोजन (कांदा, लसूण, मांसाहार) पूर्णपणे टाळावे.
कोणाचीही निंदा-नालस्ती करू नये.
महत्त्वाची टीप: जर तुम्हाला उपवास झेपत नसेल, तर सात्विक आहार घेऊन केवळ संध्याकाळची पूजा मनोभावे केली तरी महादेवाचा आशीर्वाद मिळतो.
Web Summary : Observe Budh Pradosh Vrat on April 29, 2026, for blessings of Lord Shiva and Ganesha. This fast brings wisdom, prosperity, and helps in debt relief. Follow the rituals with devotion, offering prayers and specific items to attain desired benefits. Avoid negative thoughts and tamasic foods.
Web Summary : 29 अप्रैल, 2026 को बुध प्रदोष व्रत करें, भगवान शिव और गणेश का आशीर्वाद पाएं। यह व्रत बुद्धि, समृद्धि लाता है और कर्ज से मुक्ति दिलाता है। मनोभाव से अनुष्ठानों का पालन करें, वांछित लाभ प्राप्त करने के लिए प्रार्थना और विशिष्ट वस्तुएं अर्पित करें। नकारात्मक विचारों और तामसिक भोजन से बचें।