राज्यात मॅट्रिकपूर्व शिष्यवृत्तीसाठी लाखो विद्यार्थी पण अर्ज केवळ ५३ हजार विद्यार्थ्यांनीच का भरले?
By ऑनलाइन लोकमत | Updated: November 29, 2025 13:36 IST2025-11-29T13:30:51+5:302025-11-29T13:36:34+5:30
Yavatmal : ३० नोव्हेंबरच्या अंतिम मुदतीने वाढविला गोंधळ

Why are there lakhs of students applying for pre-matric scholarships in the state but only 53 thousand students applied?
लोकमत न्यूज नेटवर्क
यवतमाळ : दहावीपर्यंत शिक्षण घेणाऱ्या अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांना मॅट्रिकपूर्व शिष्यवृत्ती दिली जाते. पूर्वी या शिष्यवृत्ती योजनेसाठी ऑफलाइन अर्ज करावे लागत होते. आता यासाठी ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया सुरू झाली; मात्र त्यात तांत्रिक अडचणी असल्याने शाळांना हे अर्जच भरता आले नाहीत. राज्यभरात अनुसूचित जाती प्रवर्गातील विद्यार्थी लाखोंच्या घरात असताना, राज्यात केवळ ५३ हजार अर्जाची नोंद झाली आहे. ३० नोव्हेंबरला अर्जाची अंतिम मुदत आहे. दोन दिवस बाकी असताना हजारो विद्यार्थी या प्रक्रियेच्या बाहेर आहेत.
या शिष्यवृत्तीसाठी शाळांनी अर्ज भरल्यानंतर गटशिक्षणाधिकाऱ्यांकडे अर्ज दाखल करायचे आहेत. शाळांनी हे अर्ज गटशिक्षणाधिकाऱ्यांकडे सादर केले. त्यांनतर समाजकल्याण विभागाकडे अर्ज सादर करायचे होते. प्रत्यक्षात ही प्रक्रिया अनेक शाळांकडून झाली नाही. जे अर्ज ऑनलाइन दाखल झाले ते पुढील दोन दिवसांत समाजकल्याण विभागाकडे दाखल होणार काय? हा प्रश्न आहे. यामुळे या विद्यार्थ्यांपुढे अडचणीचा डोंगर उभा ठाकला आहे.
अशी आहे विद्यार्थ्यांची शिष्यवृत्ती
मॅट्रिकपूर्व शिष्यवृत्ती योजना समाजकल्याण विभागाच्या माध्यमातून राबविली जाते. यामध्ये अनुसूचित जातीचे विद्यार्थी असलेल्या वर्ग ५ ते ७ च्या विद्यार्थ्यांसाठी सावित्रीबाई फुले शिष्यवृत्ती योजना राबविली जाते. यामध्ये १० महिन्यांसाठी विद्यार्थ्यांना ६०० रुपये शिष्यवृत्ती दिली जाते. तर, अनुसूचित जातीच्या ८ ते १० च्या विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी एक हजार रुपये शिष्यवृत्ती निश्चित केली आहे.
केंद्र शासनाकडून दिल्या जाणाऱ्या ९ वी १० वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी केंद्र आणि राज्य वाटा मिळून तीन हजार ५०० रुपयांची शिष्यवृत्ती दिली जाते. सफाई कामगारांच्या पाल्यांना १ ते १० पर्यंत शिक्षण घेण्यासाठी ३५०० रुपयांची शिष्यवृत्ती दिली जाते. याशिवाय ५ ते ७ मध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना पहिल्या तीन क्रमांकासाठी ५०० रुपये शिष्यवृत्ती निश्चित केली आहे. तर, आठ ते दहावीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी १००० रुपयांची गुणवत्ता शिष्यवृत्ती दिली जाते.
ही शिष्यवृत्तीत नोंद झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या
अहिल्यानगर २३९१, अकोला ३२०३, अमरावती ३८८५, बीड ११३३, भंडारा २७७२, बुलढाणा १२५१, चंद्रपूर १७४३, छत्रपती संभाजीनगर १८१६, धाराशिव ३१५०, धुळे ७९०, गडचिरोली ७०९, गोंदिया ६५४, हिंगोली ७४९, जळगाव २००३, जालना १०३५, कोल्हापूर १३८१, लातूर १७५०, मुंबई १- ३६, मुंबई २ - ११९०, नागपूर १७७०, नांदेड १३५६, नंदूरबार ७९, नाशिक ४३२३, पालघर १५२, परभणी ७२९, पुणे १००८, रायगड ७२, रत्नागिरी ९६२, सांगली २९९१, सातारा २५४०, सिंधुदुर्ग ६९९, सोलापूर २१३०, ठाणे १२४२, वर्धा ११४१, वाशिम १२४६, यवतमाळ १४१९, असे एकूण ५३ हजार ५०० विद्यार्थी आहेत.