व्यावसायिक गॅसचा तुटवडा; लाकूड अन् कोळशाकडे नागरिकांचा ओढा, पुण्यात पेटल्या चुली

नागरिक व लहान खानावळी लाकूड-सरपण, कोळसा आणि पारंपरिक शेगड्यांचा वापर सुरू केल्याने वाढत्या मागणीमुळे या साहित्याच्या दरात २० ते ३० टक्क्यांनी वाढ झाली आहे

अजित गस्ते 

पुणे: अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धाच्या भडक्यामुळे गेल्या काही दिवसांपासून पुणे शहरात आज ही घरगुती आणि व्यावसायिक गॅस सिलिंडरचा मोठा तुटवडा निर्माण झाला आहे. याचा थेट फटका हॉटेल व्यावसायिकांसह सर्वसामान्यांना बसत असून, पर्यायी इंधन म्हणून आता लाकूड आणि कोळशाकडे नागरिकांचा ओढा वाढला आहे.

वाढत्या मागणीमुळे या साहित्याच्या दरात २० ते ३० टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. यामुळे वाढत्या महागाईत जगायचे कसा प्रश्न नागरिकांना पडत आहे. शहरात पुन्हा 'चूल आणि बोळके' असे चित्र पाहायला मिळत असून, प्रशासनाने गॅस पुरवठा सुरळीत करावा अशी मागणी जोर धरत आहे. हॉटेल चालकांकडून लाकूड, कोळसा व इलेक्ट्रिकल शेगडीची मागणी वाढली आहे तर कोळशा शेगड्यांचा वापर वाढल्याने कोळशाचे दरही कडाडले आहेत. यामुळे यापुढील दिवसांत परस्थिती आटोक्यात न आल्यास हॉटेल व्यावसायिकांसह सामान्य नागरिकांना गॅस सिलिंडर टंचाईचा मोठ्या प्रमाणात सामना करावा लागण्याची भीती व्यक्त होत आहे.

लाकूड, कोळशाला वाढली मागणी

गॅस मिळत नसल्याने नागरिकांनी जुन्या पद्धतीच्या चुली आणि शेगड्यांकडे धाव घेतली आहे. टिंबर मार्केट, मार्केट यार्ड, हडपसर, कात्रज, गुलटेकडी आदी भागासह उपनगरे आणि आयटी हब असलेल्या भागातील हॉटेल व्यावसायिकांना गॅस अभावी मोठा मनस्ताप सहन करावा लागत आहे. तर रॉकेलची उपलब्धता नसल्याने लाकूड पेटवण्यासाठी कापूर किंवा इतर ज्वलनशील साहित्याच्या विक्रीही तेजीत आली आहे.

काळ्या बाजाराने मिळणारा ५ हजारांचा गॅसही मिळेना ?

हॉटेल व्यावसायिक अडचणीत असल्याने काळ्या बाजाराने मिळणारा ५ हजारांचा गॅस सिलिंडरही मिळत नाही. यामुळे आजही व्यावसायिकांची तारांबळ उडाळी आहे. घरगुती गॅसचा छुपा वापर केला जात होता. आता घरगुती सिलिंडरदेखील वेळेवर उपलब्ध होत नसल्याने अनेक छोट्या खानावळी आणि हॉटेल व्यवसायिकांच्यावर कुन्हाड कोसळली आहे. काही ठिकाणी तर मेन्यूमध्ये कपात करण्याची वेळ आली आहे.

विजेचा वापर वाढला

नागरिक व लहान खानावळी लाकूड-सरपण, कोळसा आणि पारंपरिक शेगड्यांचा वापर सुरू करत आहेत. लाकूड-सरपणाची मागणी वाढल्याने काही बाजारपेठांमध्ये त्याचे दरही वाढले आहेत. तसेच इंडक्शन शेगड्या, इलेक्ट्रिक स्टोव्ह किंवा पेललेट स्टोव्हचा वापर करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे; मात्र विजेचा जास्त वापर व उपकरणांची उपलब्धता ही मोठी समस्या आहे.

व्यवसाय तर करावाच लागेल. नाहीतर गिऱ्हाईक तुटल्याने मोठा फटका बसेल. या भीतीने स्टोव्हवर व्यवसाय सुरू आहे. घराचा हप्ता आणि कर्ज असल्याने शहरात रॉकेल मिळत नाही म्हणून वाघोलीवरून रॉकेल आणले आहे. ४५० रुपयांचा स्टोव्हवर व्यवसाय सुरू केला आहे. दोन दिवसांपूर्वी ८० रुपये होते, तर आता १२० प्रतिलिटर रॉकेल मिळाले. त्यामुळे या युद्धजन्य परिस्थितीचा लॉकडाऊनसारखा त्रास सहन करावा लागत आहे.- सिद्धार्थ साळुंके, स्वामी समर्थ वडेवाले, सदाशिव पेठ

सहकारनगर भागातील गॅस पुरवठा वितरण ऑफिसमध्ये सर्व्हर डाऊन आहे, तर मोबाइलवरून बुकिंग होत नसल्याने सिलिंडर मिळेल की नाही यांची चिंता कुटुंबाला सहन करावी लागली. यावर गॅसपुरवठा वितरणवाले अनेक कारणे देत आहेत. यामुळे अशा वितरकांवर कारवाई करावी.- मगेश शहाणे, सामाजिक कार्यकर्ते

पूर्वी लाकडाचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जात होता. शहरात गॅसटंचाईमुळे आता परिस्थिती निर्माण झाल्याने लाकूड-सरपण, कोळशाला मागणी वाढली आहे. हॉटेल आणि स्नॅक्स सेंटर, खानावळ यांच्याकडून लाकडाला गेल्या दोन दिवसांपासून प्रचंड मागणी आहे, तर दरात २० टक्क्यांनी वाढ करण्यात आली आहे.- हरिश्चंद्र बिबवे, वखार व्यवसायिक, बिबवेवाडी

सध्या इलेक्ट्रिकल शेगडीची हॉटेल व्यावसायिकांकडून प्रचंड मागणी वाढली आहे. हॉटेलमध्ये मोठ्या इलेक्ट्रिकल शेगडीचा तुटवडा आहे, तर २५ ते ३० टक्के दरवाढ झाली आहे. तरीपण मिळत नसल्यामुळे ग्राहकांना माघारी जावे लागत आहे.- सिद्धार्थ कालेकर, इलेक्ट्रिकल विक्रेते

शहरातील मध्यवर्ती भागात सर्वाधिक स्पर्धा परीक्षा करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना घरी जाण्याची वेळ आली आहे. खानावळ व मेसवाल्यांकडून जादा पैशाची मागणी, तर वरण व भातावर दिवस काढण्याची वेळ आली आहे. आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास सरकारने किमान शिवभोजन चालवणाऱ्यांना तरी व्यावसायिक गॅस पुरवठा करावा. जेणेकरून विद्यार्थ्यांना शिवभोजनाचा आस्वाद घेता येईल.- जितेंद्र टकले, सामाजिक कार्यकर्ते