Ajit Pawar Passed Away: खासदार, आमदार, उपमुख्यमंत्री, कॅबिनेट मंत्री; अजित पवार यांच्या आयुष्यातील महत्त्वाचे १० टप्पे

Ajit Pawar Passed Away शरद पवार यांचा राजकीय वारसा असला तरी सुरुवातीला अजितदादांनी तळागाळातील कामातून स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण करण्यावर भर दिला

पुणे : उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे अपघाती निधन झाले. “दादा परत या…” हा आक्रोश केवळ शब्दांपुरता मर्यादित राहिला नव्हता, तर तो प्रत्येक बारामतीकराच्या श्वासात, प्रत्येक नजरेत उतरलेला होता. महत्त्वाचे म्हणजे त्यांच्या राजकीय कारकीर्दीची सुरुवात बारामतीतून झाली आणि शेवटचा श्वासही त्यांनी बारामतीत घेतला. 'एकच वादा अजित दादा', अशी घोषणा देत नागरिकांनी अजित पवारांना अखेरचा निरोप दिला. महाराष्ट्राच्या या लाडक्या दादाचे आयुष्यातील काही महत्वाचे १० टप्पे समोर आले आहेत 

१. राजकारणात प्रवेश (१९८२) 

अजित पवार यांनी आपल्या राजकीय प्रवासाची सुरुवात १९८२ मध्ये सहकार क्षेत्रातून केली. माळेगाव येथील सहकारी साखर कारखान्याच्या संचालक मंडळावर ते निवडून आले आणि याच माध्यमातून त्यांनी सार्वजनिक जीवनात पाऊल ठेवले. बारामती परिसरात सहकार चळवळीचा मोठा प्रभाव असताना या क्षेत्रातील कामामुळे त्यांना ग्रामीण प्रश्नांची जवळून ओळख झाली. शरद पवार यांचा राजकीय वारसा असला तरी सुरुवातीला त्यांनी तळागाळातील कामातून स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण करण्यावर भर दिला.

२. पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक अध्यक्षपद (१९९१) 

१९९१ मध्ये अजित पवार यांची पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या अध्यक्षपदी निवड झाली. हे पद केवळ आर्थिकच नव्हे, तर राजकीयदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. अध्यक्षपदाच्या कार्यकाळात त्यांनी शेतकरी, सहकारी संस्था आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी संबंधित निर्णयांमध्ये सक्रिय भूमिका घेतली. या काळात त्यांची प्रशासकीय क्षमता आणि निर्णयक्षमता अधिक ठळकपणे पुढे आली.

३. पहिल्यांदा खासदार (१९९१) 

याच वर्षी म्हणजे १९९१ मध्ये अजित पवार बारामती लोकसभा मतदारसंघातून पहिल्यांदा खासदार म्हणून निवडून आले. ही त्यांची राष्ट्रीय राजकारणातील पहिली मोठी पायरी होती. मात्र, काका शरद पवार यांच्यासाठी जागा मोकळी करून देण्याच्या राजकीय निर्णयातून त्यांनी अवघ्या काही महिन्यांत खासदारकीचा राजीनामा दिला. या निर्णयामुळे पक्षनिष्ठा आणि काैटुंबिक राजकारणातील त्यांची भूमिका चर्चेत आली.

४. पहिल्यांदा आमदार (१९९१) 

खासदारपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर झालेल्या १९९१ च्या पोटनिवडणुकीत अजित पवार बारामती विधानसभा मतदारसंघातून पहिल्यांदा आमदार म्हणून निवडून आले. यानंतर बारामती ही त्यांची राजकीय कर्मभूमी ठरली. सातत्याने आमदार म्हणून निवडून येत त्यांनी मतदारसंघात विकासकामांचा ठसा उमटवला आणि ‘बारामती पॅटर्न’ अधिक बळकट केला. १९९५ मध्ये अजित पवार बारामती मतदारसंघातून दुसऱ्यांदाच विधानसभेचे सदस्य (आमदार) म्हणून निवडून आले, ज्यामुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणात त्यांच्या प्रदीर्घ आणि प्रभावशाली कारकिर्दीची सुरुवात झाली.

५. कॅबिनेट मंत्रिपद (१९९९) 

१९९९ मध्ये शरद पवार यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची स्थापना केल्यानंतर राज्यात विलासराव देशमुख यांच्या नेतृत्वाखाली सरकार स्थापन झाले. या सरकारमध्ये अजित पवार यांना महत्त्वाचे कॅबिनेट मंत्रिपद देण्यात आले. अर्थ, सिंचन, ऊर्जा यांसारख्या खात्यांशी संबंधित जबाबदाऱ्या त्यांनी सांभाळल्या. या काळात ते आक्रमक प्रशासक आणि कडक निर्णय घेणारे मंत्री म्हणून ओळखले जाऊ लागले. ऑक्टोबर १९९९ ते डिसेंबर २००३ पर्यंत त्यांनी मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांच्या कार्यकाळात सिंचन मंत्री म्हणून काम केले. यानंतर डिसेंबर २००३ ते ऑक्टोबर २००४ दरम्यान त्यांनी ग्रामविकास मंत्रिपद भूषवले, ज्यामुळे राज्य प्रशासनातील त्यांची भूमिका आणखी मजबूत झाली. २००४ मध्ये अजित पवार बारामती मतदारसंघातून विधानसभेवर पुन्हा निवडून आले, त्यानंतर त्यांची जलसंपदामंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. तसेच त्यांनी पुणे जिल्ह्याचे पालकमंत्री म्हणूनही काम केले.

६. प्रथम उपमुख्यमंत्री (२०१०) 

आमदार म्हणून निवडून आल्यानंतर २०१० मध्ये अजित पवार यांनी पहिल्यांदा राज्याच्या उपमुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. या टप्प्याने ते राज्याच्या सत्ताकेंद्रात निर्णायक स्थानावर पोहोचले. उपमुख्यमंत्री म्हणून त्यांनी विशेषतः सिंचन आणि वित्तीय नियोजनावर भर दिला.

७. ‘पहाटेचा शपथविधी’ (२०१९) 

२३ नोव्हेंबर २०१९ रोजी पहाटे झालेल्या राजकीय घडामोडींनी महाराष्ट्राच्या राजकारणाला मोठा धक्का दिला. अजित पवार यांनी भाजप नेते देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबत उपमुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. मात्र, हे सरकार अवघे ८० तास टिकले. या घटनेमुळे अजित पवार यांच्या राजकीय डावपेचांवर देशभर चर्चा झाली आणि ‘पहाटेचा शपथविधी’ हा शब्दप्रयोग राजकीय इतिहासात नोंदला गेला.

८) राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील फूट (२०२३) 

दि. २ जुलै २०२३ रोजी अजित पवार यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये उघड बंड पुकारले. त्यांच्या समर्थक आमदारांसह त्यांनी एकनाथ शिंदे-देवेंद्र फडणवीस सरकारला पाठिंबा दिला आणि सहाव्यांदा उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. या घटनेमुळे राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षात मोठी फूट पडली आणि महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवा सत्तासमीकरणाचा अध्याय सुरू झाला.

९) पक्षाचे नाव आणि चिन्ह (२०२४)

फेब्रुवारी २०२४ मध्ये निवडणूक आयोगाने दिलेल्या ऐतिहासिक निर्णयात अजित पवार यांच्या गटालाच मूळ ‘राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष’ आणि ‘घड्याळ’ हे निवडणूक चिन्ह बहाल केले. या निर्णयामुळे पक्षातील वादाला अधिकृत कलाटणी मिळाली आणि अजित पवार हे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अधिकृत नेतृत्व म्हणून पुढे आले. हा टप्पा त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील अत्यंत निर्णायक मानला जातो.

१०) दुर्दैवी निधन (२८ जानेवारी २०२६)

 २८ जानेवारी २०२६ रोजी बारामतीजवळ एका खासगी चार्टर्ड विमानाला झालेल्या भीषण अपघातात उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे दुर्दैवी निधन झाले.