US Israel Iran War : इराणने घेतला मोठा बदला! अमेरिकेच्या 'वॉर्निंग सिस्टीम'चे केले नुकसान; सॅटेलाईट फोटो आले समोर
By ऑनलाइन लोकमत | Updated: March 6, 2026 10:27 IST2026-03-06T09:33:17+5:302026-03-06T10:27:04+5:30
US Israel Iran War : अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर, युद्धाने भयानक वळण घेतले आहे. इराणने आखाती देशांवर हल्ले सुरूच ठेवले असताना, इराणच्या हल्ल्यामुळे कतारमधील अमेरिकेच्या प्रमुख क्षेपणास्त्र इशारा प्रणालीला नुकसान झाले आहे.

काल अमेरिकेने इराणच्या युद्धनौकेवर हल्ला केला. या हल्ल्यात ८७ इराणी नौसैनिकांचा मृत्यू झाला. या घटनेनंतर आता इराणने अमेरिकेचे मोठे नुकसान केल्याची बातमी समोर आली आहे.

अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर, युद्धाने भयानक वळण घेतले आहे. इराणने आखाती देशांवर हल्ले सुरूच ठेवले असताना, इराणच्या हल्ल्यामुळे कतारमधील अमेरिकेच्या प्रमुख क्षेपणास्त्र इशारा प्रणालीला नुकसान झाले आहे, ही यंत्रणा या प्रदेशात 'अमेरिकेची नजर' म्हणून ओळखली जात होती.

अहवालांनुसार, अंदाजे १.१ अब्ज किमतीची ही रडार प्रणाली अमेरिकन सैन्याच्या क्षेपणास्त्र संरक्षण नेटवर्कचा एक प्रमुख घटक होती. या हल्ल्यामुळे या प्रदेशात तैनात असलेल्या क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणालीला मोठा धक्का बसला आहे. संभाव्य क्षेपणास्त्र हल्ले वेळेवर शोधण्याची त्यांची क्षमता कमकुवत होऊ शकते.

सॅटेलाईट फोटोमधूनही अमेरिकन लष्करी पायाभूत सुविधांना झालेल्या नुकसानाची पुष्टी झाली आहे. प्लॅनेट लॅब्सने प्रसिद्ध केलेल्या सॅटेलाईट फोटोंमध्ये यूएस स्पेस फोर्सच्या AN/FPS-132 बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र पूर्व चेतावणी रडार प्रणालीभोवती नुकसान झाले आणि अग्निशमन येथे आग आटोक्यात आणत असल्याचे दिसत आहे. ही रडार प्रणाली मध्य पूर्वेतील अमेरिकन सैन्याद्वारे चालवली जाणारी सर्वात मोठी क्षेपणास्त्र चेतावणी रडार मानली जाते.

इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने याला अचूक क्षेपणास्त्र हल्ला असे वर्णन केले आहे. हा हल्ला कमी किमतीच्या हल्ल्याच्या ड्रोनने केला असावा, कदाचित शाहेद प्रकारच्या ड्रोनने, असे मत तज्ञांनी व्यक्त केले. क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोनद्वारे एकाच वेळी झालेल्या मोठ्या हल्ल्यादरम्यान ड्रोन संरक्षण यंत्रणेत प्रवेश करण्यात यशस्वी झाला.

ही रडार प्रणाली अमेरिकन संरक्षण कंपनी रेथियनने अपग्रेडेड अर्ली वॉर्निंग रडार कार्यक्रमाचा भाग म्हणून विकसित केली आहे. ही प्रणाली ५,००० किलोमीटरपर्यंतच्या रेंजमधील बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि इतर हवाई धोक्यांचा मागोवा घेण्यास सक्षम आहे.

संपूर्ण मध्य पूर्व प्रदेशात क्षेपणास्त्र प्रक्षेपणाची पूर्वसूचना देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. कतारमधील त्याचे स्थान धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले जाते. येथून, रडार इराण, इराक, सीरिया, तुर्की, मध्य आशियातील काही भाग आणि हिंदी महासागरावर लक्ष ठेवू शकतो.

या हल्ल्याचा परिणाम फक्त एकाच लष्करी तळाला झालेल्या नुकसानापुरता मर्यादित नाही, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. अमेरिकेचे माजी लष्करी अधिकारी आणि पेंटागॉनचे माजी सल्लागार कर्नल डग्लस मॅकग्रेगर यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर म्हटले आहे की, या हल्ल्याने अमेरिकेच्या "डोळ्यांना" लक्ष्य केले आहे.

ही प्रणाली अमेरिकेच्या क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणालीसाठी महत्त्वाची आहे. भू-राजकीय तज्ज्ञ ब्रायन अॅलन म्हणाले की, या हल्ल्याचे धोरणात्मक परिणाम देखील होऊ शकतात.

अमेरिकेकडे उपग्रह आणि इतर रडारसह जागतिक सेन्सर नेटवर्क आहे. AN/FPS-132 सारख्या मोठ्या, कायमस्वरूपी रडार प्रणालीला झालेल्या नुकसानामुळे प्रादेशिक देखरेखीवर लक्षणीय परिणाम होऊ शकतो. मोठ्या रडार प्रणाली त्वरित बदलणे किंवा पुन्हा स्थापित करणे कठीण आहे, यामुळे क्षेपणास्त्र देखरेख आणि ट्रॅकिंग क्षमता तात्पुरत्या कमकुवत होऊ शकतात. ही परिस्थिती अत्यंत महत्त्वाची आहे कारण या प्रदेशात अनेक प्रमुख अमेरिकन लष्करी तळ आणि जगाच्या ऊर्जा पुरवठ्याशी जोडलेले प्रमुख समुद्री मार्ग आहेत.

















