तेल संकटातून दिलासा मिळणार? अमेरिकेने रशियन तेलावरील सूट वाढवली; भारताला कसा होणार फायदा?

ही सूट फक्त जहाजांवर आधीच चढवलेल्या आणि समुद्रात असलेल्या रशियन तेलाच्या मालालाच लागू होते, असे अमेरिकेने म्हटले आहे. हे पाऊल चीनला रोखण्याच्या उद्देशाने उचलण्यात आले आहे.

युद्धामुळे निर्माण झालेल्या जागतिक तेल संकटाच्या पार्श्वभूमीवर दिलासा मिळाल्याची बातमी समोर आली आहे. अमेरिकेने रशियन तेल खरेदीवर पुन्हा एकदा सवलत जाहीर केली आहे. याचा भारतालाही फायदा होऊ शकतो. यापूर्वी, अमेरिकेच्या ट्रेझरी विभागाने रशियन तेल खरेदीवर ३० दिवसांसाठी तात्पुरती सवलत जाहीर केली होती.

अमेरिकेचे अर्थमंत्री स्कॉट बेसेंट यांनी 'एक्स' या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर या सवलतीची घोषणा केली. त्यांनी सांगितले की, ही सवलत केवळ जहाजांवर आधीच चढवलेल्या आणि समुद्रात असलेल्या रशियन तेलाच्या मालालाच लागू होईल. यामुळे रशियाकडून होणारे कोणतेही नवीन तेल करार किंवा नवीन निर्यातीला सवलत मिळणार नाही.

Fuel Price Hike: मोठी बातमी! पेट्रोल-डिझेल पुन्हा महागले; पाहा मुंबई, पुण्यातील आजचे वाढलेले दर...

बेसेंट यांनी असेही सांगितले की, या निर्णयामागील एक उद्देश म्हणजे चीनला संकटाचा फायदा घेऊन रशियाकडून प्रचंड सवलतीत तेलाचा साठा करण्यापासून रोखणे आणि हे तेल ज्या देशांना ऊर्जेची तातडीने गरज आहे त्यांच्यापर्यंत पोहोचेल याची खात्री करणे हा आहे. युद्धानंतर समुद्रात अडकलेल्या जहाजांना त्यांचा मार्ग मोकळा करण्यासाठी अमेरिकेने सर्वसाधारण परवाना देण्याची ही तिसरी वेळ आहे.

भारताला कसा फायदा होईल?

भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी ८५% पेक्षा जास्त तेल आयात करतो. गेल्या फेब्रुवारीमध्ये अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्ध सुरू झाल्यापासून, पुरवठा साखळी ठप्प झाली आहे. तेलाच्या पुरवठ्याचा एक महत्त्वाचा मार्ग असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी जलवाहतूक रोखली आहे, यामुळे तेल आणि एलपीजीसारख्या इंधनाच्या पुरवठ्यावर गंभीर परिणाम झाला आहे. यामुळे भारतासह अनेक देशांमध्ये इंधनाचे संकट निर्माण झाले आहे आणि किमती गगनाला भिडल्या आहेत. त्यामुळे, अमेरिकेच्या सवलतीचा भारताला निश्चितच फायदा होईल.

या ३० दिवसांच्या स्थगितीनंतर, भारतीय तेल शुद्धीकरण कारखाने समुद्रात अडकलेल्या रशियन जहाजांमधून कोणत्याही अमेरिकी निर्बंधांशिवाय तेल आयात करू शकतील. यामुळे देशातील तेल पुरवठा साखळी सुधारेल. यामुळे देशांतर्गत तेल शुद्धीकरण कारखान्यांना जागतिक ऊर्जा खर्चातील वाढीचा सामना करण्यासही मदत होईल. जगातील तिसरा सर्वात मोठा कच्च्या तेलाचा आयातदार देश असलेल्या भारताने कमी किमतींचा फायदा घेण्यासाठी रशियाकडून आपली तेल खरेदी आधीच मोठ्या प्रमाणात वाढवली आहे. यापूर्वी, मार्च २०२६ मध्ये भारताने रशियाकडून विक्रमी २२.५ लाख बॅरल प्रतिदिन कच्च्या तेलाची आयात केली होती.