दुसऱ्याच्या घरात घरोबा

सोयीचे वाटले तेव्हा मतदारसंघ बदलून इतर मतदारसंघात घुसखोरी करणाऱ्या नेत्यांची राजकारणात कमी नाही. धन आणि पक्षश्रेष्ठींसोबतच्या जवळीकीचा फायदा उठविणाऱ्या नेत्यांमुळे मात्र स्थानिक नेते

नेत्यांनी बदलविले मतदारसंघ : स्थानिक झाले उपरेनागपूर : सोयीचे वाटले तेव्हा मतदारसंघ बदलून इतर मतदारसंघात घुसखोरी करणाऱ्या नेत्यांची राजकारणात कमी नाही. धन आणि पक्षश्रेष्ठींसोबतच्या जवळीकीचा फायदा उठविणाऱ्या नेत्यांमुळे मात्र स्थानिक नेते व कार्यकर्त्यांची गोची होण्याचे प्रसंग यापूर्वी झालेल्या अनेक निवडणुकांमध्ये पाहायला मिळाले. येत्या विधानसभेच्या निवडणुकीतही असेच होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.१९६२ ते २००९ या दरम्यान झालेल्या निवडणुकीतील उमेदवारांवर नजर टाकली तर अनेक नेत्यांनी त्यांचे मतदारसंघ बदलविल्याचे दिसून येते. कधी मतदारसंघ राखीव झाल्यामुळे, कधी मतदारसंघाची फेररचना झाल्याने तर कधी पूर्वीच्या मतदारसंघातून विजयी होण्याची खात्री नसल्याने राजकीय सोयीसाठी नेत्यांनी मतदारसंघ बदलले आहेत. काही नेते मात्र याला अपवाद आहेत.१९७२ च्या निवडणुकीत फॉरवर्ड ब्लॉकचे उमेदवार भगवंतराव गायकवाड मध्य नागपूरमधून लढले आणि पराभूत झाले. १९७८ च्या निवडणुकीत ते कळमेश्वरमधून लढले व विजयी झाले होते. १९७८ च्या निवडणुकीत काँग्रेसचे भाऊसाहेब मुळक नागपूर पश्चिममधून विजयी झाले होते. १९८० च्या निवडणुकीत त्यांनी मतदारसंघ बदलला व ते उमरेडमध्ये गेले व तेथूनही विजयी झाले. १९७८ मध्ये काँग्रेसचे बनवारीलाल पुरोहित पूर्व नागपूरमधून विजयी झाले होते. १९८० च्या निवडणुकीत त्यांनी दक्षिण नागपूरमध्ये भाग्य आजमाविले व विजयाची मालिका कायम ठेवली.१९८५ आणि १९९० या दोन निवडणुका दक्षिण नागपूरमधून जिंकलेले व १९९५ ची निवडणूक याच मतदारसंघातून पराभूत झालेले काँग्रेस नेते अशोक धवड यांना १९९९ च्या निवडणुकीत पक्षाने पश्चिम नागपूरमधून उमेदवारी दिली होती. त्यात ते पराभूत झाले. त्यानंतर त्यांनी २००९ मध्ये अपक्ष म्हणून पुन्हा दक्षिणचा आधार घेतला, पण त्यांना दखलपात्र मतेही घेता आली नाहीत.१९९०, १९९५ आणि १९९९ या तीन निवडणुका सावनेरमधून लढणारे व यापैकी १९९९ वगळता इतर दोन निवडणुका जिंकणारे काँग्रेस नेते रणजित देशमुख यांनी २००४ ची निवडणूक पश्चिम नागपूरमधून लढविली होती. त्यावेळी या मतदारसंघातून तत्कालीन महापौर विकास ठाकरे हे काँग्रेस उमेदवारीचे प्रबळ दावेदार होते.मात्र देशमुखांमुळे त्यांची संधी हुकली होती. याच वर्षी कळमेश्वर मतदारसंघातून काँग्रेस नेत्या सुनीता गावंडे यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे उमेदवार रमेश बंग यांच्या विरोधात बंडखोरी केली होती. त्यांचा निसटता पराभव झाला होता. त्यानंतरच्या म्हणजे २००९ च्या निवडणुकीत सुनीता गावंडे यांनी मतदारसंघ बदलून कामठीतून काँग्रेसच्या उमेदवार म्हणून भाग्य आजमाविले. पण तेथेही त्यांना पराभव पत्करावा लागला. काँग्रेस नेते अनिस अहमद यांनीही या निवडणुकीत त्यांचा मतदारसंघ बदलला. मध्य नागपूर हा त्यांचा पारंपरिक मतदारसंघ सोडून त्यांनी पश्चिम नागपूरमधून निवडणूक लढविली. मतदारसंघ बदलल्याचा फटका त्यांना बसला व निसटता का होईना त्यांना पराभव पत्करावा लागला. मतदारसंघ बदलविण्याची वेळ फक्त काँग्रेस नेत्यांवरच आली असे नाही, तर भाजपही त्याला अपवाद ठरला नाही. २००९ च्या निवडणुकीत भाजपचे संदीप गवई यांनी उत्तर नागपूरसाठी प्रयत्न केले होते. मात्र तेथे पक्षाने त्यांना उमेदवारी नाकारल्याने ते उमरेड (राखीव)मधून भाजप उमेदवाराच्या विरोधातच लढले. मात्र त्यांचा पराभव झाला.भाजप नेते नाना शामकुळे यांच्याबाबतीतही असाच प्रसंग घडला. राजकारणाची संपूर्ण कारकीर्द नागपूरमध्ये घालविणारे शामकुळे चंद्रपूरमधून लढले आणि विजयीसुद्धा झाले. २०१४ च्या निवडणुकीतही मतदारसंघ बदलण्याचे प्रयत्न नेत्यांकडून सुरू आहेत. यात कुणाला यश येते आणि त्यामुळे कुणावर अन्याय होतो, याकडे लक्ष लागले आहे. (प्रतिनिधी)