एका वर्षात तिसरी वेळ! भारताच्या शेजारी देशात सापडली तब्बल १००० टन सोन्याची खाण, कोणता आहे देश?

प्राथमिक अंदाजानुसार, या प्रदेशात सोन्याचा एकूण साठा १००० टनांहून अधिक असू शकतो.

चीनने आपल्या शिनजियांग प्रांतातील कुनलून पर्वतांमध्ये सोन्याचा एक मोठा साठा शोधला आहे. प्राथमिक अंदाजानुसार, या प्रदेशात सोन्याचा एकूण साठा १००० टनांहून अधिक असू शकतो. गेल्या एका वर्षातील चीनमधील हा तिसरा मोठा सोन्याचा शोध आहे. यापूर्वी लियाओनिंग आणि हुनान प्रांतांमध्येही १००० टनांहून अधिक सोन्याच्या खाणी सापडल्या होत्या. भूगर्भशास्त्रज्ञांनी कुनलूनमध्ये सोन्याच्या ८७ ठिकाणांची ओळख पटवली आहे, त्यापैकी ६ ठिकाणे महत्त्वाची आहेत. जमिनीच्या वरच्या ३०० मीटरमधील सोन्याचे थर खाणकामासाठी योग्य आहेत.

या शोधापूर्वी, जगातील सर्वात मोठ्या ज्ञात सोन्याच्या खाणींमध्ये साधारणपणे फक्त काहीशे टन सोन्याचा साठा होता. चीनमध्ये तब्बल ३००० टन सोने आढळले आहे, जो रशिया आणि ऑस्ट्रेलियाच्या तुलनेत केवळ एक चतुर्थांश आहे, असा तज्ज्ञांचा अंदाज होता. पण अलीकडील शोधांवरून हे स्पष्ट होते की चीनचा सोन्याचा साठा पूर्वीच्या अंदाजापेक्षा खूप जास्त असू शकतो.

भारतापेक्षा ३ पट जास्त!

चीनकडे भारतापेक्षा जास्त सोन्याचा साठा आहे. ८ ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत चीनचा एकूण सोन्याचा साठा २२७९.५६ टन आहे, तर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाकडे मार्च २०२५ पर्यंत ८७६.१६ टन सोने आहे. चीनच्या एकूण परकीय चलन साठ्यात सोन्याचा वाटा केवळ ५% आहे, तर भारतात तो ९.३% आहे. या बाबतीत चीन जगात ५व्या, तर भारत ७व्या स्थानावर आहे.

भारतातही राजस्थान, झारखंड आणि मध्य प्रदेशमध्ये सोन्याच्या खाणी आहेत, परंतु चीनसारख्या विशाल आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाने शोधलेल्या खाणी अजूनही सापडलेल्या नाहीत.

सोन्याचा साठा मिळण्याचे कारण काय?

चीनमध्ये सोन्याचा साठा सापडण्यामागे शोध खर्चात झालेली वाढ आणि हायटेक तंत्रज्ञानाचा वापर हे महत्त्वाचे कारण आहे. चिनी भूगर्भशास्त्रज्ञ आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, शक्तिशाली ग्राउंड-पेनेट्रेटिंग रडार आणि संवेदनशील उपग्रहांचा वापर करत आहेत. या तंत्रज्ञानाचा प्रभाव चीनच्या बाहेरही दिसून आला असून, अनेक आफ्रिकन प्रदेशांमध्ये सोन्याच्या नवीन खाणी शोधल्या गेल्या आहेत.

चीनने २०१८ मध्ये एक प्रचंड क्रॉस-आकाराची अँटेना सिस्टीम तयार केली. यामुळे पृथ्वीच्या खोल थरांमध्ये सोने आणि इतर खनिजे ओळखणे शक्य झाले. या तंत्रज्ञानामुळे लिथियम, युरेनियम, दुर्मिळ धातू, तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या शोधातही यश मिळाले आहे. या शोधामुळे चीनची जागतिक खनिज पुरवठा साखळी अधिक मजबूत झाली आहे.

शिनजियांग प्रांत खनिजांचा मोठा साठा

कुनलून पर्वत प्राचीन चीनमध्ये पवित्र मानले जात होते. जुन्या ग्रंथ 'द क्लासिक ऑफ माउंटन्स अँड सीज'नुसार, कुनलूनला जगाचे केंद्र आणि सर्व खजिन्यांचा साठा मानले जात होते. शिनजियांग प्रांतात सोने आणि इतर खनिजांचा मोठा साठा आहे.