सर्वात कर्जबाजारी देशांमध्ये अमेरिकेचाही आहे समावेश! बलाढ्य देशाला कोण देते कर्ज? जाणून घ्या..

आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या ताज्या अहवालात कर्जबाजारी देशांची यादी जाहीर करण्यात आली आहे. या यादीत अमेरिकेचाही समावेश आहे. अमेरिकेला कोण कर्ज देते ते जाणून घेऊया.

२०२५मध्ये संपूर्ण जागतिक अर्थव्यवस्था अस्थिरतेच्या काळातून जात आहे. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या ताज्या अहवालानुसार, जगभरातील सार्वजनिक कर्ज वेगाने वाढत आहे. २०३० पर्यंत, जगभरातील एकूण सरकारी कर्ज जगाच्या जीडीपीइतके असू शकते. अर्थशास्त्रज्ञ या परिस्थितीला "टिक टाइम बॉम्ब" म्हणतात. सर्वात कर्जबाजारी देशांच्या या यादीत, एक नाव सर्वात आश्चर्यकारक आहे, ते म्हणजे युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका. पण, आता प्रश्न असा उद्भवतो की, अमेरिकेला प्रत्यक्षात कोण कर्ज देतं?

अमेरिकेची मोठी कर्ज समस्या 

सरकारी खर्चाचा अतिरेकीपणा, वारंवार येणारी अर्थसंकल्पीय तूट, जागतिक संकटे आणि आर्थिक निर्णयांमध्ये राजकीय अडथळा यामुळे अमेरिकेच्या राष्ट्रीय कर्जात लक्षणीय वाढ झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीचा अंदाज आहे की, अमेरिकेचे सरकारी कर्ज जीडीपीच्या आश्चर्यकारकपणे १२५% पर्यंत पोहोचले आहे. कर्जाची ही पातळी जागतिक आर्थिक स्थिरतेवर परिणाम करते, कारण अमेरिकन डॉलर आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि वित्तव्यवस्थेचा कणा म्हणून काम करतो. 

अमेरिकेला कोण देते उधार? 

परदेशी सरकारांकडून मोठ्या प्रमाणात कर्ज घेणाऱ्या अनेक देशांपेक्षा वेगळे, अमेरिका एका वेगळ्या स्थितीत आहे. अमेरिकेचे बहुतेक कर्ज त्याच्या स्वतःच्या सीमेतच दिले जाते. अमेरिका ट्रेझरी बाँड जारी करते, जे जगातील सर्वात सुरक्षित आर्थिक साधनांपैकी एक मानले जातात आणि अनेक संस्थांद्वारे खरेदी केले जातात.

देशांतर्गत गुंतवणूकदार 

एकूण अमेरिकन सरकारच्या कर्जापैकी दोन तृतीयांश कर्ज स्वतः अमेरिकन लोकांकडे आहे. यामध्ये म्युच्युअल फंड, पेन्शन फंड, विमा कंपन्या, बँका, कॉर्पोरेशन, राज्य सरकारे आणि सामान्य अमेरिकन गुंतवणूकदार यासारख्या विविध देशांतर्गत संस्थांचा समावेश आहे. जेव्हा अमेरिकन लोक सुरक्षित परताव्यासाठी सरकारी सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवणूक करतात, तेव्हा ते त्यांच्या स्वतःच्या सरकारला पैसे उधार देत असतात. 

इंट्रा गव्हर्नमेंटल ट्रस्ट फंड 

अमेरिकेच्या कर्जाचा एक महत्त्वाचा भाग बाहेरील लोकांकडे नाही, तर संघीय कार्यक्रमांकडे आहे. भविष्यातील निवृत्त आणि आरोग्यसेवेच्या गरजा भागविण्यासाठी कर गोळा करणारे सामाजिक सुरक्षा आणि मेडिकेअर ट्रस्ट फंड त्यांचे अधिशेष यूएस ट्रेझरी बाँडमध्ये गुंतवतात. 

फेडरल रिझर्व्ह देते पैसे

अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक, यूएस फेडरल रिझर्व्ह, सर्वात मोठ्या कर्जदारांपैकी एक आहे. व्याजदर नियंत्रित करण्यासाठी, महागाई नियंत्रित करण्यासाठी आणि अर्थव्यवस्था स्थिर करण्यासाठी ते ट्रेझरी बाँड खरेदी करते. जेव्हा फेडरल रिझर्व्ह अधिक बाँड खरेदी करते तेव्हा ते अर्थव्यवस्थेत पैसे ओतते. जेव्हा ते विकते तेव्हा ते पैसे काढून घेते.