मध्य-पूर्वेतील वाढता तणाव; NSA अजित डोभाल सौदी अरेबियात दाखल, नेमकं कारण काय?

Ajit Doval in Saudi Arabia: भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल सौदी अरेबियाच्या अधिकृत दौऱ्यावर गेले आहेत.

Ajit Doval in Saudi Arabia: मध्य-पूर्वेत वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) अजित डोभाल सौदी अरेबियाच्या अधिकृत दौऱ्यावर गेले आहेत. रियाध येथे ते आपल्या सौदी समकक्षांशी द्विपक्षीय संबंध आणि प्रादेशिक सुरक्षा परिस्थितीवर सविस्तर चर्चा करणार आहेत. सौदीतील भारतीय दूतावासाने सोशल मीडियावरून या दौऱ्याची माहिती दिली. 

रियाध विमानतळावर डोभाल यांचे स्वागत भारताचे राजदूत सुहेल एजाज खान आणि सौदी अरेबियाचे राजकीय व्यवहारांचे उपमंत्री सऊद अल-साती यांनी केले. उल्लेखनीय बाब म्हणजे सऊद अल-साती हे यापूर्वी भारतातील सौदी अरेबियाचे राजदूत म्हणून कार्यरत होते.

मध्य-पूर्वेत वाढता लष्करी तणाव

अमेरिका आणि इराणमधील तणाव अधिक तीव्र झाला आहे. अमेरिकेने USS अब्राहम लिंकन कॅरियर स्ट्राइक ग्रुप अरब सागरात तैनात केला असून, मंगळवारी अमेरिकन नौदलाने या विमानवाहू युद्धनौकेच्या दिशेने येणारा एक इराणी ड्रोन पाडल्याची माहिती यूएस सेंट्रल कमांडने दिली. सेंट्रल कमांडच्या निवेदनानुसार, हा ड्रोन आक्रमक पद्धतीने कॅरियरच्या जवळ आला होता. 

डोभाल दौऱ्याचा संभाव्य अजेंडा

अजित डोभाल यांच्या या दौऱ्यात भारत-सौदी द्विपक्षीय संबंधांची सद्यस्थिती, प्रादेशिक सुरक्षा आणि दहशतवादविरोधी सहकार्य यावर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. विशेष म्हणजे, सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तान यांच्यातील दशकांपूर्वीच्या संरक्षण संबंधांना बळ देणाऱ्या संरक्षण करारावर काही महिन्यांपूर्वीच शिक्कामोर्तब झाले होते. या पार्श्वभूमीवर सौदी अरेबियाला भेट देणारे डोभाल हे सर्वात वरिष्ठ भारतीय अधिकारी मानले जात आहेत.

UAE दौऱ्यानंतरचा महत्त्वपूर्ण टप्पा

हा दौरा संयुक्त अरब अमीरातचे (UAE) राष्ट्राध्यक्ष शेख मोहम्मद बिन जायद यांच्या नुकत्याच झालेल्या भारत भेटीनंतर होत आहे. या भेटीत भारत आणि UAE यांनी धोरणात्मक संरक्षण भागीदारी अंतिम करण्याच्या योजना जाहीर केल्या होत्या, तसेच द्विपक्षीय व्यापार 200 अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढवण्याचे उद्दिष्ट निश्चित केले होते.

दहशतवादी हल्ल्यांचा सौदीकडून निषेध

दरम्यान, 28 जानेवारी रोजी झालेल्या द्विपक्षीय सुरक्षा कार्यगटाच्या बैठकीत सौदी अरेबियाने पहलगाम दहशतवादी हल्ला आणि लाल किल्ल्याशी संबंधित दहशतवादी घटनेचा तीव्र निषेध केला होता. या बैठकीत दोन्ही देशांनी सुरू असलेल्या सुरक्षा सहकार्याचा आढावा घेतला तसेच जगभरातील आणि आपल्या-आपल्या प्रदेशातील दहशतवादी संघटनांकडून उद्भवणाऱ्या धोक्यांवर चर्चा केली. 

विशेष म्हणजे, सौदी अरेबियाने नवी दिल्ली येथे झालेल्या भारत-अरब परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीतही सहभाग घेतला होता. एकूणच काय, तर अजित डोभाल यांचा हा दौरा केवळ द्विपक्षीय संबंधांसाठीच नव्हे, तर बदलत्या मध्य-पूर्वीय भू-राजकीय समीकरणांमध्ये भारताची भूमिका अधिक मजबूत करण्याच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचा मानला जात आहे.