लिंकचे काम मंदावले

राज्य निवडणूक विभागाच्या निर्देशानुसार गडचिरोली जिल्ह्यात मतदार कार्डासोबत आधारकार्ड लिंक करण्याचे काम दोन महिन्यांपूर्वी सुरू केले आहे.

दिगांबर जवादे गडचिरोली
राज्य निवडणूक विभागाच्या निर्देशानुसार गडचिरोली जिल्ह्यात मतदार कार्डासोबत आधारकार्ड लिंक करण्याचे काम दोन महिन्यांपूर्वी सुरू केले आहे. मात्र हे काम अजूनही गती पकडले नसून दोन महिन्यानंतरही केवळ ३.८७ टक्के मतदार कार्ड आधारकार्डासोबत लिंक झाले आहेत.
निवडणुकीच्या वेळी मतदान करताना मतदाराची ओळख म्हणून मतदार कार्ड अत्यंत महत्त्वाचा पुरावा मानल्या जातो. निवडणूक विभागाकडून १८ वर्ष पूर्ण झालेल्या मतदारांची नोंदणी करण्याबरोबरच त्यांचे मतदार कार्ड काढण्याचे काम हाती घेतले जाते व ही प्रक्रिया वर्षभर सुरू राहते. याचा गैरफायदा काही नागरिक उचलत असल्याचे दिसून आले आहे.
एकाच नागरिकाचे दोन जिल्ह्यात नोंदणी राहत असून त्याच्याकडे दोन मतदार कार्ड आढळून येतात. सदर मतदार दोन ठिकाणी मतदान करत असल्याच्या घटना घडल्या आहेत. यामुळे ‘एक नागरिक, एक मतदान’ या भारतीय राज्य घटनेत असलेल्या तरतुदीचे उल्लंघन आहे. मात्र हे प्रकार सर्रास सुरू आहेत. या प्रकाराला आळा घालून निवडणूक प्रक्रिया पारदर्शक करण्याच्या उद्देशाने मतदार कार्ड आधारकार्डासोबत लिंक करण्याचे काम हाती घेण्यात आले आहे. याबाबतच्या स्पष्ट सूचना जिल्हा निवडणूक विभागाला राज्य निवडणूक विभागाने दिल्या आहेत.
या सूचनांचे पालन करीत जिल्हा निवडणूक विभागाने मतदार कार्ड आधारकार्डासोबत लिंक करण्याचे काम दोन महिन्यापूर्वीच हाती घेण्यात आले आहे. हे काम गावपातळीवरील बीएलओच्या माध्यमातून करण्यात येत आहे. बीएलओ प्रत्यक्ष मतदाराच्या घरी जाऊन त्याच्या आधारकार्डाच्या क्रमांकाची नोंद करून घेत आहे. तर काही बीएलओ आधारकार्डाची छायांकित प्रत मागत आहेत. ग्राम पंचायत निवडणुकीच्या कालावधीत मतदार कार्ड लिंक करण्यासाठी स्वतंत्र टेबल प्रत्येक मतदान केंद्रावर ठेवण्यात आले होते. हे सर्व करूनही मतदार कार्ड लिंक करण्याची प्रक्रिया पाहिजे त्या प्रमाणात गती पकडू शकली नाही.
आरमोरी विधानसभा क्षेत्रात एकूण दोन लाख ३८ हजार ६९२ मतदार आहेत. त्यापैकी केवळ आठ हजार २१६ नागरिकांचे मतदार कार्ड आधारकार्डासोबत लिंक झाले आहेत. हे प्रमाण टक्केवारीमध्ये ३.४५ टक्के एवढे आहे. गडचिरोली विधानसभा क्षेत्रात दोन लाख ७७ हजार १०० मतदार आहेत. त्यापैकी १२ हजार ५१२ मतदारांचे मतदार कार्ड लिंक झाले आहेत. टक्केवारीमध्ये हे प्रमाण ४.५१ टक्के आहे. अहेरी विधानसभा क्षेत्रात दोन लाख १५ हजार ३१२ मतदार आहेत. त्यापैकी सात हजार ७१३ मतदारांचे मतदार कार्ड लिंक झाले आहेत. याची टक्केवारी ३.५९ आहे. संपूर्ण जिल्ह्यात सात लाख ३३ हजार १०५ मतदार आहेत. त्यापैकी २८ हजार ४४१ मतदारांचे कार्ड आधारकार्डासोबत लिंक झाले आहेत. जिल्ह्याची टक्केवारी ३.८७ टक्के एवढी आहे.
ग्राम पंचायत निवडणुकीच्या वेळी प्रत्येक मतदार मतदान टाकण्यासाठी मतदान केंद्रावर येणार हे लक्षात घेऊन त्याच्या आधारकार्डाच्या क्रमांकाची नोंद करण्याच्या उद्देशाने स्वतंत्र टेबल लावण्यात आला होता. मात्र मतदानाला येताना आधारकार्डाची झेरॉक्स आणावी, याचा प्रचार करण्यात निवडणूक विभागाला अपयश आले. त्यामुळे मतदानासाठी येणाऱ्या नागरिकांनी नेहमीप्रमाणे मतदार ओळखपत्र आणले. मात्र आधारकार्डाची छायांकित प्रत आणली नाही किंवा क्रमांकाही लिहून आणला नाही. त्यामुळे ग्राम पंचायत निवडणुकीदरम्यानही पाहिजे त्या प्रमाणात लिंकचे काम होऊ शकले नाही.
जनजागृतीचा अभाव
निवडणूक विभागाने गावपातळीवर आधारकार्डाची माहिती गोळा करण्यासाठी बीएलओ नेमले आहेत. मात्र आधारकार्ड देण्याविषयी नागरिकांमध्ये निवडणूक विभागाने पाहिजे त्या प्रमाणात जनजागृती केली नाही. त्यामुळे नागरिक स्वत:हून बीएलओकडे आधारकार्डाची छायाकिंत प्रत नेऊन देत नाही. बीएलओला प्रत्यक्ष मतदाराच्या घरी जाऊन आधारकार्डाची छायांकित प्रत घ्यावी लागत आहे किंवा क्रमांकाची नोंद करावी लागत आहे. हे सर्व करताना बीएलओचीही दमछाक उडत आहे. काही कामचुकार बीएलओ नागरिकांच्या घरी जातही नाही. त्यामुळे दोन महिन्यानंतरही ही प्रक्रिया गती पकडू शकली नाही.