लाखांदूर तालुक्यात मत्स्य शेतीचा अभिनव प्रयोग

या संकल्पनेतून धानशेतीला पूरक असणारा व्यवसाय म्हणून मत्स्यशेतीचा प्रयोग कल्पना कापगते यांच्या शेतावर राबविण्यात आला. त्यांनी आत्मा व कृषी विभागाच्या मदतीने एक एकर शेतात हा मत्स्यव्यवसाय प्रकल्प राबविला आहे. यामध्ये शेतामध्ये चारही बाजूला दीड मीटर खोल व अडीच मीटर रुंद खड्डा तयार करून या खड्ड्यात केलेल्या जागेमध्ये रोहू, कतला, मृगळ, शिप्रस जातीच्या माशांचे ६०९ अर्धबोटुकली सोडण्यात आली.

ठळक मुद्देपारंपारिकतेला बगल : आत्माच्या मार्गदर्शनातून उभारला प्रकल्प

लोकमत न्यूज नेटवर्क
भंडारा : लाखांदूर तालुक्यातील साखरा शिवारात असलेल्या एका महिला शेतकऱ्याने धान शेतीला जोड देत मत्स्य शेतीचा व्यवसाय आपल्या शेतात फुलविला आहे.
धानशेतीतील वाढलेला खर्च व त्यावर येणारे नवनवीन संकटे यामुळे धानशेती शेतकऱ्यांना परवडेनाशी झाली. त्यामुळे अनेक शेतकरी शेती परवडत नसल्याची ओरड करीत आहे. मात्र लाखांदूर तालुक्यातील कल्पना कापगते या महिला शेतकºयाने वेगळे काहीतरी करण्याचा निश्चय केला. लाखांदूर आत्माचे सहाय्यक तंत्रज्ञान व्यवस्थापक अनिल जवंजार यांच्या सततच्या मार्गदर्शनातून शेतीला जोड व्यवसाय करण्याचा संकल्प केला. या संकल्पनेतून धानशेतीला पूरक असणारा व्यवसाय म्हणून मत्स्यशेतीचा प्रयोग कल्पना कापगते यांच्या शेतावर राबविण्यात आला. त्यांनी आत्मा व कृषी विभागाच्या मदतीने एक एकर शेतात हा मत्स्यव्यवसाय प्रकल्प राबविला आहे. यामध्ये शेतामध्ये चारही बाजूला दीड मीटर खोल व अडीच मीटर रुंद खड्डा तयार करून या खड्ड्यात केलेल्या जागेमध्ये रोहू, कतला, मृगळ, शिप्रस जातीच्या माशांचे ६०९ अर्धबोटुकली सोडण्यात आली. उरलेल्या भागात श्री पद्धतीने एक हजार १० जातीच्या धानपीकाची लागवड करण्यात आली. धानपीकामध्ये पूर्णत: सेंद्रीय खताचा वापर करत आहेत. जीवामृताचा १५ दिवसातून एकदा डोस देण्यात येत आहे. त्यामुळे धानाच्या फुटव्यांची संख्या लक्षण्य असून माशांना खाद्य म्हणून शेण, कुकुस, सोयाबीन ढेपचा वापर केला जातो. यात माशांच्या विष्ठेतून धानपीकासाठी खताचा उपयोग होत असल्याने धानपीक चांगले आले आहे.
तसेच शेताच्या चारही बाजूने तूर पीकाची लागवड केली असून बांधावर नवीन मातीमुळे तूरपीक ही दमदार आले आहे. त्यातून एकंदरीत धान, तूर, मत्स्य व्यवसाय असे एकंदरीत खर्च वजा करता तीन लक्ष रुपयांचे उत्पन्न मिळणे अपेक्षित असल्याचे महिला शेतकरी कल्पना कापगते व सहाय्यक तंत्रज्ञान व्यवस्थापक अनिल जवंजार यांनी सांगितले. तालुक्यातील हा प्रयोग पाहण्यासाठी अनेक शेतकरी भेट देत आहेत. यासाठी तालुका कृषी अधिकारी छाया कापगते यांनीही भेटी देत इतर शेतकºयांना प्रोत्साहीत केले आहे. त्यामुळे परिसरात कापगते यांचा हा प्रयोग आदर्श ठरत आहे. इतर शेतकºयांनीही प्रेरणा घेण्याची गरज आहे.