Lunar Eclipse 2026: ग्रहण काळात देवघर झाकून ठेवतात आणि मंदिरंही बंद ठेवली जातात; कारण माहितीय?

Lunar Eclipse 2026: आज ३ मार्च रोजी चंद्रग्रहण आहे आणि हे ग्रहण भारतातून दिसणार आहे, या कालावधीत घरातले देव झाकून ठेवतात तसेच मंदिरही बंद ठेवतात; का ते वाचा. 

आज ३ मार्च २०२६ रोजी वर्षातील पहिले खग्रास चंद्रग्रहण(Lunar Eclispe 2026) लागत आहे. अशा वेळी आपण पाहतो की, ग्रहणाच्या वेध काळापासूनच मंदिरांचे दरवाजे बंद केले जातात किंवा घरातील देव्हाऱ्याला पडदा लावून देव झाकले जातात. यामागे केवळ धार्मिक श्रद्धाच नाही, तर काही आध्यात्मिक आणि ऊर्जाशास्त्रीय कारणेही सांगितली जातात. 

Lunar Eclipse 2026: आज चंद्रग्रहण, वेध किती वाजता होणार सुरु? अन्न-पाण्यावर न विसरता ठेवा तुळशीचे पान!

ग्रहणाचा काळ हा विज्ञानानुसार खगोलीय घटना असली, तरी भारतीय परंपरेत या काळाला अत्यंत संवेदनशील मानले जाते. या काळात देवाच्या मूर्ती झाकण्यामागे खालील प्रमुख कारणे आहेत:

१. नकारात्मक ऊर्जेचा प्रभाव

शास्त्रानुसार, ग्रहणाच्या काळात राहू आणि केतूचा प्रभाव वाढतो आणि वातावरणात मोठ्या प्रमाणावर नकारात्मक लहरी पसरतात. देवघरातील किंवा मंदिरातील मूर्तींमध्ये 'प्राणप्रतिष्ठा' केलेली असते, म्हणजेच त्यामध्ये ऊर्जेचा स्त्रोत असतो. ग्रहणाच्या हानिकारक किरणांचा या ऊर्जेवर विपरीत परिणाम होऊ नये, यासाठी देव झाकले जातात.

२. 'वेध' आणि 'सुतक' काळ

ग्रहणाच्या वेध काळात (Sutak Period) संपूर्ण वातावरण 'अशुद्ध' मानले जाते. अशा वेळी देवाचा स्पर्श किंवा पूजा करणे निषिद्ध असते. देवाच्या मूर्तींची पवित्रता जपण्यासाठी आणि त्यांच्यावर नकारात्मकतेचे सावट येऊ नये, म्हणून त्यांना पडद्याआड ठेवले जाते.

३. देवाचा 'कष्ट' काळ

'ग्रहण' शब्दाचा अर्थ आहे 'पकडणे' किंवा 'ग्रासणे'. पौराणिक कथेनुसार, ग्रहण म्हणजे सूर्य किंवा चंद्रावर आलेले संकट मानले जाते. जेव्हा सृष्टीचा आधार असलेले ग्रह संकटात असतात, तेव्हा देवालाही 'विश्रांती' किंवा 'एकांत' दिला जातो. या काळात देवाची षोडशोपचार पूजा न करता केवळ मानसिक जप केला जातो.

४. मूर्तींचे संरक्षण

काही ग्रंथांनुसार, ग्रहणाच्या वेळी निघणाऱ्या लहरी मूर्तींच्या पाषाणावर किंवा धातूवर परिणाम करू शकतात. जसे आपण अन्नावर तुळशीचे पान ठेवतो, तसेच देवाच्या मूर्तींनाही सुरक्षित ठेवण्यासाठी त्यांना वस्त्राने झाकले जाते.

Happy Holi 2026 Wishes: होळी आणि रंगपंचमीच्या हार्दिक शुभेच्छा, मराठी Messages, Images, Whatsapp Status द्वारे देऊन या सणाच्या निमित्ताने वाईट विचारांचे करा दहन!

 ग्रहण सुटल्यानंतर काय केले जाते?

ग्रहण सुटल्यानंतर लगेच देवाचे दरवाजे उघडले जात नाहीत. आधी खालील विधी केले जातात:

शुद्धीकरण: पूर्ण मंदिराची किंवा देवघराची पाण्याने स्वच्छता केली जाते.

अभिषेक: देवाच्या मूर्तींवर पंचामृत किंवा शुद्ध जलाचा अभिषेक केला जातो, जेणेकरून ग्रहणाचा प्रभाव दूर होईल.

नैवेद्य: त्यानंतरच देवाला ताजे अन्न किंवा नैवेद्य दाखवला जातो.

घरोघरीदेखील ग्रहण सुटल्यावर देवपूजा करून नैवेद्य दाखवला जातो. 

चंद्रग्रहणाची वेळ (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार) (Lunar Eclipse Indian Time)

खगोलशास्त्रीय गणनानुसार ग्रहणाच्या वेळा खालीलप्रमाणे असतील:

ग्रहणाची सुरुवात (Penumbral Phase): दुपारी १:४२ वाजता

खंडग्रास ग्रहण प्रारंभ (Partial Phase): दुपारी २:५० वाजता

खग्रास ग्रहण प्रारंभ (Total Phase Begins): दुपारी ४:०४ वाजता

ग्रहणाचा मध्य (Maximum Eclipse): सायंकाळी ४:५४ वाजता

खग्रास ग्रहण समाप्त (Total Phase Ends): सायंकाळी ५:४४ वाजता

ग्रहणाचा मोक्ष (Partial Phase Ends): सायंकाळी ६:५८ वाजता

(भारतात ग्रहणाचे वेध सकाळी ६ वाजल्यापासूनच पाळणे शास्त्रशुद्ध मानले जाईल.)