शहाणे असाल तर मंदीला घाबरू नका, गुंतवणूकदार कोणत्या जाळ्यात अडकतात?

शेअर बाजारातील अस्थिरता ही घाबरण्यासारखी गोष्ट नाही. उलट, ती आपल्याला सर्वोत्तम संधी निर्माण करून देते. मंदीच्या काळात, चांगल्या कंपन्यांचे शेअर्स सवलतीच्या दरात उपलब्ध असतात. इतिहास सांगतो की, भारतीय बाजारपेठेने गेल्या १०-१५ वर्षात परासरी १२-१४% वार्षिक परतावा दिला आहे. याचा अर्थ असा की, मंदी तीव्र असली तरी पैसे कमावणे शक्य आहे.

एखादा शेअर वाढला की माझाच अंदाज बरोबर असा समज लहान गुंतवणूकदार करून घेतात. मला बाजार समजतो आणि आता ट्रेडिंग करून अधिक कमाई करू शकतो असे म्हणत ते वारंवार शेअर्स खरेदी करतात, टिप्सवर व्यापार करतात आणि पुढे तोटा सहन करतात.

गुंतवणूकदार अनेकदा चालू घडामोडींचा भविष्यातील मोठे चित्र म्हणून अर्थ लावतात. जर बाजार एका महिन्यात कोसळला तर ते संपूर्ण वर्ष वाईट जाईल असे गृहीत धरतात. त्यामुळे ते एसआयपी थांबवतात. संपूर्ण पोर्टफोलिओ बदलतात.

जेव्हा तेजीचा बाजार असतो तेव्हा लोक विचार न करता शेअर्स खरेदी करतात. जेव्हा बाजार कोसळतो तेव्हा सर्वजण विक्री करू लागतात. मग लोकही असेच करतात. मात्र यामुळे नुकसान होते. जेव्हा शेअर्स महाग असतात तेव्हा गर्दी खरेदी करत असते.

जेव्हा एखाद्या गुंतवणूकदाराला एखाद्या शेअरमध्ये तोटा दिसतो तेव्हा तो लगेच विकण्याचा मोह होतो. नफ्याच्या आनंदापेक्षा तोट्याचे दुःख जास्त जाणवते. त्यामुळे मंदीच्या भीतीने, गुंतवणूकदार चांगले शेअर्सही खूप लवकर विकतात आणि बाजार पुन्हा तेजीत आल्यावर नफा कमविण्याची संधी गमावतात.

गुंतवणूकदार बाजारातील प्रत्येक छोट्या छोट्या बातम्यांवर प्रतिक्रिया देतात. यात परदेशी गुंतवणूकदारांनी दिवसभरात केलेली विक्री, मंत्र्यांचे विधान, आदेश किंवा अफवा यामुळे आपण लगेच ट्रेडिंग करायला जातो आणि आपण चांगले स्टॉक चुकीच्या वेळी विकून मोकळे होतो. यामुळे आपला पोर्टफोलिओ बिघडतो.