इराण युद्धातच रशिया पुन्हा भारताच्या मदतीला; SU-30 लढाऊ विमाने घेणार भरारी, चीन-पाकला धडकी

ही विमाने दूर अंतरावरून शत्रूच्या हवाई संरक्षणाला भेदण्यास, सागरी लक्ष्यांवर हल्ला करण्यास सक्षम आहेत असं तज्ज्ञ सांगतात.

नवी दिल्ली - अमेरिका इस्रायलविरोधात इराण युद्ध आणखी दीर्घकाळ चालणार आहे. त्यातच भारताने आपली सैन्य ताकद मजबूत करण्याच्या दिशेने आणखी एक पाऊल उचलले आहे. भारताचा विश्वासू साथीदार रशिया पुन्हा भारताच्या मदतीला आला आहे. रशियाने भारताला १२ नवीन SU-30MKI लढाऊ विमान उत्पादनासाठी लागणारे साहित्य पुरवण्याचा निर्णय घेतला आहे. हे पार्ट्स हिंदुस्थान एयरोनॉटिक्स लिमिटेडच्या नाशिक येथे प्लांटमध्ये एकत्रित केले जातील आणि भारतीय हवाई दलाला या वर्षाच्या अखेरपर्यंत सोपवण्यात येतील. हा निर्णय केवळ संरक्षण व्यवहार नाही तर सध्याच्या जागतिक संकटात भारताच्या धोरणात्मक तयारी आणि  रशियासोबतच्या गाढ विश्वासाचा संकेत म्हणून मानला जात आहे. 

हवाई दलाचं मोठं टेन्शन दूर होणार

भारत आणि रशिया यांच्यात अनेक काळापासून सुरू असलेल्या संरक्षण सहकार्याला आणखी बळ मिळाले आहे. रशिया आता भारताला १२ नवीन SU 30 MKI लढाऊ विमान उत्पादन करण्यासाठी साहित्य पुरवठा करणार आहे. सुमारे १३,५०० कोटी रुपयांच्या या करारानुसार ६२ टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी घटक असलेली ही विमाने भारतीय हवाई दलातील स्क्वॉड्रनची कमतरता दूर करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतील.

भारतीय हवाई दलाकडे सध्या २७० SU-30 MKI विमाने आहेत, जी भारतीय हवाई दलाचा कणा मानली जातात. ही विमाने त्यांच्या दूर पल्ल्याच्या हल्ल्याची क्षमता, एअर सुपीरियरिटी आणि जमिनीवरील लक्ष्यांवर हल्ला करण्याच्या क्षमतेसाठी जगप्रसिद्ध आहेत. एचएएल नाशिक येथे एक परवानाधारक उत्पादन प्लांट आधीपासूनच कार्यरत आहे. आता रशियाकडून मिळालेल्या या किट्सचा वापर करून आणखी १२ लढाऊ विमाने तयार केली जातील. या किटमध्ये टायटॅनियम ब्लॉक्स, फोर्जिंग्ज, ॲल्युमिनियम आणि स्टील प्लेट्ससह हजारो घटकांचा समावेश आहे. एचएएल (HAL) यांचा वापर नवीन एसयू-३०एमकेआय (Su-30MKI) च्या जुळणीसाठी करेल.  ज्यामध्ये भारतीय एव्हियोनिक्स, रडार आणि अस्त्र क्षेपणास्त्रासारखी स्वदेशी शस्त्रे चांगल्याप्रकारे बसवली जातील. 

SU-30 MKI लढाई विमानात खास काय?

डिसेंबर २०२४ मध्ये स्वाक्षरी झालेल्या या करारानुसार २०२६ च्या अखेरपर्यंत ही विमाने वितरित केली जातील. भारतीय हवाई दलाच्या (IAF) तात्काळ गरजा पूर्ण करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. कारण तेजस एमके१ए (Tejas Mk1A) सारख्या स्वदेशी कार्यक्रमांना विलंब होत आहे आणि अतिरिक्त राफेल स्क्वॉड्रन मिळणे अवघड झाले आहे. सध्या हवाई दलाकडे केवळ दोन कार्यरत राफेल स्क्वॉड्रन आहेत. या १२ अतिरिक्त Su-30MKI विमानांमुळे स्क्वॉड्रनची संख्या त्वरित वाढेल आणि ऑपरेशनल सज्जता अधिक मजबूत होईल. एसयू-३०एमकेआयचे महत्त्व आणखी वाढते कारण हे विमान सतत अपग्रेड करण्यास अनुकूल आहे. भारतीय हवाई दल आधीच या विमानांना आधुनिक एव्हियोनिक्स, सुधारित रडार आणि स्वदेशी शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज करत आहे. नवीन उपकरणांनी सुसज्ज असलेली ही विमाने आणखी घातक ठरतील. ही विमाने दूर अंतरावरून शत्रूच्या हवाई संरक्षणाला भेदण्यास, सागरी लक्ष्यांवर हल्ला करण्यास सक्षम आहेत असं तज्ज्ञ सांगतात.

चीन-पाकिस्तानची झोप उडणार

भारताच्या उत्तर आणि पश्चिम सीमांवर चीन पाकिस्तानने निर्माण केलेल्या आव्हानाकडे पाहता Su-30MKI लढाऊ विमानांचा विस्तार हा दोन्ही शेजारी देशांसाठी चिंतेचा विषय आहे. चीन J-20 स्टेल्थ फायटर ताफा मजबूत करत आहे तर पाकिस्तान JF-17 आणि J-10C ताफा मजबूत करत आहे. परंतु संख्या, पेलोड क्षमता आणि रेंज या बाबतीत Su-30MKI हे या प्रदेशातील सर्वात शक्तिशाली विमान आहे. ही नवीन विमाने ब्रह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र वाहून नेण्यास सक्षम असतील. ज्यामुळे चिनी आणि पाकिस्तानी सैन्य तळांना गंभीर धोका निर्माण झाला आहे.