आता 'एआय'चे शस्त्र; बनावट व्हिडीओंद्वारे मानसिक खच्चीकरणाचा डाव
By ऑनलाइन लोकमत | Updated: March 5, 2026 04:21 IST2026-03-05T04:20:58+5:302026-03-05T04:21:55+5:30
लढाईत गुंतलेले देश त्यांच्या शत्रू देशाविरोधात दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. इराण, इस्रायलमध्ये झालेले हल्ले व त्यांचे एआयने दाखविलेले बनावट रूप यातून वेगळेच प्रचारयुद्ध खेळले जात असून, त्यातून शत्रूचे मानसिक धैर्य खच्चीकरणाचे प्रयत्न केले जात आहेत.

आता 'एआय'चे शस्त्र; बनावट व्हिडीओंद्वारे मानसिक खच्चीकरणाचा डाव
दुबई : इराण, इस्रायल आणि काही आखाती देशांमध्ये गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या हल्ल्यांनंतर सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात छायाचित्रे आणि व्हिडिओंचा पूर आला आहे. त्यात एआयद्वारे निर्मित बनावट व्हिडिओ, छायाचित्रांचा समावेश आहे.
लढाईत गुंतलेले देश त्यांच्या शत्रू देशाविरोधात दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. इराण, इस्रायलमध्ये झालेले हल्ले व त्यांचे एआयने दाखविलेले बनावट रूप यातून वेगळेच प्रचारयुद्ध खेळले जात असून, त्यातून शत्रूचे मानसिक धैर्य खच्चीकरणाचे प्रयत्न केले जात आहेत.
इराकमधील विमानतळावर झालेल्या प्रचंड स्फोटाचे म्हणून दाखवलेले चित्र एआयने तयार केलेले होते. गुगल अर्थवरील उपग्रह प्रतिमांमध्ये फेरफार करून अमेरिकन नौदल तळाचे नुकसान झाल्याचा दावा करण्यात आला होता. कुवेतच्या लष्कराने केलेल्या गोळीबारात अमेरिकेची तीन लढाऊ विमाने चुकून पाडण्यात आली. ड्रोन हल्ल्यानंतर सौदी अरेबियातील तेल शुद्धीकरण प्रकल्पाला आग लागली होती. अबुधाबी येथे फ्रेंच नौदल तळावर लागलेली आग घटनांचे व्हिडीओदेखील विविध माध्यमांनी तपासले आहेत. या घटनांचे खोटे व्हिडीओ प्रसारित झाले आहेत का, याची तपासणी केली आहे.
अणुऊर्जा केंद्रात स्फोट, व्हिडीओ गेममधील दृश्य...
इस्रायलमधील अणुऊर्जा केंद्रात स्फोट झाल्याचा दावा करणारी एक पोस्ट प्रत्यक्षात २०१७मधील युक्रेनमधील व्हिडीओ आहे. इराणी विमानाच्या हल्ल्याचा दावा करणारा दुसरा व्हिडीओ हा प्रत्यक्षात व्हिडीओ गेममधील दृश्य आहे. तेल अवीववरील हल्ला असल्याचा दावा करणारा आणखी एक व्हिडीओ २०१५मधील चीनमधील रासायनिक गोदामातील स्फोटाचा आहे.
सोशल मीडियावरील युद्धनिगडित व्हिडीओंची होते तपासणी
दुबईवर इराणी लढाऊ विमानांनी हल्ला केल्याचा दावा करणाऱ्या व्हिडीओमध्ये एका व्यक्तीच्या हाताला पाचपेक्षा अधिक बोटे असल्याचे आढळले. हे लक्षात आल्यावर त्या व्हिडीओची तपासणी केली असता तो एआय टूलने तयार असल्याचे सिद्ध झाले. काही एआय-निर्मित व्हिडीओंवर वॉटरमार्क असतात, ज्यामुळे ते खरे की खोटे हे ओळखण्यास मदत होते. मात्र, ऑनलाइन शेअर केल्यानंतर हे वॉटरमार्क सहज पुसता येतात.