भारतासाठी गुड न्यूज! करारातून डाळी वगळल्या; व्हाईट हाऊसने 'Committed' शब्दही वगळला

भारत-अमेरिका व्यापार कराराचे तथ्यपत्रक प्रसिद्ध केल्यानंतर अवघ्या एका दिवसात, व्हाईट हाऊसने पूर्वी लादलेल्या अटींमध्ये सुधारणा केल्या आहेत, यामुळे भारताला दिलासा मिळाला आहे.

भारत–अमेरिका व्यापार कराराबाबत मोठी बातमी समोर आली आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या कराराची घोषणा केल्यानंतर गेल्या आठवड्यात त्यासंदर्भातील एका कार्यकारी आदेशावर स्वाक्षरी केली होती. त्यानंतर अमेरिकेने जारी केलेल्या तथ्यपत्रकातही महत्त्वपूर्ण सुधारणा करण्यात आल्या आहेत. या सुधारणा भारतासाठी दिलासादायक मानल्या जात आहेत. यातील सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे या कराराअंतर्गत भारताने ५०० अब्ज डॉलर्स किमतीच्या अमेरिकन वस्तू खरेदी करण्याची अट आता बदलण्यात आली आहे. म्हणजेच ही खरेदी आता बंधनकारक राहिलेली नाही.

"सलमान खान भारतीय नागरिक, संघाच्या कार्यक्रमाला उपस्थित राहिला तर त्यात गैर काय..?’’, एकनाथ शिंदेंचा टीकाकारांना सवाल

व्हाईट हाऊसने भारत–अमेरिका व्यापार कराराचे तथ्यपत्रक प्रसिद्ध केल्यानंतर अवघ्या एका दिवसात कराराच्या अटी व शर्तींमध्ये सुधारणा करण्यात आली आहे. यातील एक महत्त्वाचा बदल म्हणजे भारताने ५०० अब्ज अमेरिकी डॉलर्सपेक्षा अधिक किमतीची अमेरिकी उत्पादने खरेदी करण्याची जी बाब पूर्वी ‘वचनबद्धता’ म्हणून नमूद करण्यात आली होती, ती आता ‘खरेदी करण्याचा हेतू’ अशी करण्यात आली आहे. त्यामुळे हा करार भारतासाठी अधिक स्वीकारार्ह झाला आहे.

पूर्वी प्रसिद्ध झालेल्या तथ्यपत्रकात काय होते?

भारत–अमेरिका व्यापार कराराच्या फ्रेमवर्कच्या प्रकाशनानंतर व्हाईट हाऊसने मंगळवारी करारातील प्रमुख अटींची रूपरेषा स्पष्ट करणारे एक तथ्यपत्रक जारी केले होते. त्या तथ्यपत्रकात असे नमूद करण्यात आले होते की भारत सर्व अमेरिकन औद्योगिक वस्तूंवरील तसेच अमेरिकन अन्न व कृषी उत्पादनांच्या विस्तृत श्रेणीवरील शुल्क पूर्णपणे काढून टाकेल किंवा त्यामध्ये मोठी कपात करेल. यामध्ये  भारताने अधिक अमेरिकन उत्पादने खरेदी करण्याची तसेच ५०० अब्ज डॉलर्सपेक्षा अधिक किमतीची अमेरिकन ऊर्जा, आयटी, शेती, कोळसा आणि इतर विविध उत्पादने खरेदी करण्याची वचनबद्धता दर्शवली होती. मात्र ही अट आता बदलण्यात आली आहे.

यादीतून डाळी वगळल्या

अमेरिकेच्या व्हाईट हाऊसच्या वेबसाइटवर उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार, आणखी एक मोठी दुरुस्ती करण्यात आली आहे, ही भारतासाठी फायदेशीर आहे. करारांतर्गत लागू असलेल्या उत्पादन श्रेणींच्या यादीतून शेती हा शब्द काढून टाकण्यात आला आहे. काही डाळींसह काही वस्तू टॅरिफ कट यादीतून काढून टाकण्यात आल्या आहेत.

भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या फॅक्टशीटच्या पूर्वीच्या आवृत्तीत असे म्हटले होते की, भारत सर्व अमेरिकन औद्योगिक वस्तू आणि विस्तृत श्रेणीतील अमेरिकन अन्न आणि कृषी उत्पादनांवरील शुल्क काढून टाकेल किंवा कमी करेल, यामध्ये वाळलेल्या डिस्टिलर धान्य (डीडीजी), लाल ज्वारी, काजू, ताजी आणि प्रक्रिया केलेली फळे, काही डाळी, सोयाबीन तेल, वाइन आणि स्पिरिट्स आणि इतर उत्पादने यांचा समावेश आहे.