होलाष्टक २०२६: होळीपूर्वीचे ८ दिवस का मानले जातात अशुभ? जाणून घ्या नियम आणि महत्त्व

Holi 2026: होळी हा आनंदोत्सव असला, तरी त्या आधीच्या ८ दिवसात काही विशिष्ट गोष्टी टाळाव्या लागतात, पण का? आणि कोणत्या तारखेपासून ते जाणून घ्या. 

होळी हा आनंदाचा आणि रंगांचा सण असला तरी, त्यापूर्वीचे आठ दिवस अत्यंत सावधगिरीचे मानले जातात. या कालावधीला 'होलाष्टक' (होली + अष्टक) असे म्हणतात. या काळात वातावरणात नकारात्मक ऊर्जा वाढते आणि ग्रहांची स्थिती प्रतिकूल असते, अशी धार्मिक धारणा आहे.

होलाष्टक २०२६: तिथी आणि वेळ

पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील अष्टमी तिथीपासून होलाष्टक सुरू होते आणि पूर्णिमेला (होलिका दहन) संपते.

होलाष्टक प्रारंभ: २४ फेब्रुवारी २०२६ (मंगळवार)

होलाष्टक समाप्ती: ३ मार्च २०२६ (मंगळवार - होलिका दहन)

रंगपंचमी/धुळवड: ४ मार्च २०२६ (बुधवार)

होलाष्टकात 'या' गोष्टी टाळा 

होलाष्टकाच्या काळात ग्रहांचे स्वरूप उग्र असते, त्यामुळे खालील शुभ कार्ये करू नयेत: 

१. विवाह सोहळा: या ८ दिवसात लग्न किंवा साखरपुडा करणे अशुभ मानले जाते. 
२. वास्तू शांती व गृहप्रवेश: नवीन घरात प्रवेश करणे किंवा नवीन वास्तूचे बांधकाम सुरू करणे टाळावे. 
३. नामकरण व मुंडन: लहान मुलांचे बारसे किंवा मुंडन (जावळ) काढण्याचे विधी या काळात करू नयेत. 
४. नवीन व्यवसाय: कोणत्याही नवीन उद्योगाची किंवा व्यवसायाची सुरुवात या काळात करू नये. 
५. मालमत्ता खरेदी: जमीन, घर किंवा वाहन खरेदी करणे या दिवसात टाळले जाते.

या काळात काय करावे?

जरी हे दिवस शुभ कार्यासाठी वर्जित असले, तरी आध्यात्मिक साधनेसाठी ते उत्तम मानले जातात:

भगवान विष्णू आणि महादेवाची आराधना करावी.

'ओम नमो भगवते वासुदेवाय' किंवा महामृत्युंजय मंत्राचा जप करावा.

गरजू व्यक्तींना अन्न किंवा वस्त्राचे दान करणे अत्यंत फलदायी ठरते.

मनातील नकारात्मकता दूर करण्यासाठी ध्यान (Meditation) करावे.

होलाष्टकाचे पौराणिक महत्त्व

असे मानले जाते की, या आठ दिवसातच भक्त प्रल्हादाला त्याचे वडील हिरण्यकश्यपू यांनी प्रचंड त्रास दिला होता. प्रल्हादाची विष्णू भक्ती पाहून संतापलेल्या हिरण्यकश्यपूने त्याला मारण्याचे अनेक प्रयत्न केले. या संघर्षाचे आणि त्रासाचे प्रतीक म्हणून हे दिवस अशुभ मानले जातात. शेवटी होलिका दहनाने या त्रासाचा अंत झाला आणि आनंदाची होळी साजरी झाली.