WhatsApp Accounts Ban: देशात वाढत्या ऑनलाईन फसवणूकीच्या पार्श्वभूमीवर WhatsAppने मोठी कारवाई करत ९,४०० हून अधिक संशयास्पद अकाउंट्स बंद केले आहेत. ही कारवाई विशेषतः वेगाने वाढत असलेल्या ‘डिजिटल अरेस्ट’ नावाच्या स्कॅमला आळा घालण्यासाठी करण्यात आली आहे. ही माहिती सर्वोच्च न्यायालयासमोर सादर करण्यात आली असून, ही मोहीम जानेवारी २०२६ पासून पुढील सुमारे १२ आठवड्यांत राबवण्यात आली.
डिजिटल अरेस्ट स्कॅम म्हणजे काय?
‘डिजिटल अरेस्ट’ हा एक फसवणूक प्रकार आहे, ज्यामध्ये ठग स्वतःला पोलीस किंवा सरकारी अधिकारी असल्याचे भासवतात. ते फोन किंवा मेसेजद्वारे व्यक्तीवर मनी लॉन्डरिंग, ड्रग्स तस्करीसारख्या गंभीर गुन्ह्यांचे आरोप करतात. पीडित व्यक्तीला घाबरवण्यासाठी अनेक वेळा तासन्तास व्हिडिओ कॉलवर ठेवले जाते आणि कोणाशीही संपर्क साधू दिला जात नाही. प्रत्यक्षात, ‘डिजिटल अरेस्ट’ असा कोणताही कायदेशीर प्रकार अस्तित्वातच नाही.
फसवणुकीची पद्धत कशी असते?
ठग सर्वप्रथम भीती निर्माण करतात आणि त्यानंतर आधार क्रमांक, बँक तपशील, OTP यांसारखी संवेदनशील माहिती मागतात. त्यानंतर “केस मिटवण्यासाठी” पैसे ट्रान्सफर करण्याचा दबाव आणला जातो. या संपूर्ण प्रक्रियेचा उद्देश एकच, भीती दाखवून पैसे उकळणे.
परदेशातून चालणारे नेटवर्क उघड
चौकशीत असे आढळले की, या स्कॅमशी संबंधित अनेक अकाउंट्स दक्षिण-पूर्व आशियातील, विशेषतः कंबोडियासारख्या देशांतून ऑपरेट होत होते. या प्रकरणात WhatsAppने Indian Cyber Crime Coordination Centre, Ministry of Electronics and Information Technology आणि Department of Telecommunications यांच्यासोबत समन्वय साधून काम केले.
३,८०० वरून ९,४०० अकाउंट्सपर्यंत वाढ
सुरुवातीला सरकारी यंत्रणांनी सुमारे ३,८०० संशयित अकाउंट्स ओळखले होते. मात्र WhatsAppच्या स्वतःच्या तपास यंत्रणेमुळे मोठे नेटवर्क उघड झाले आणि अतिरिक्त हजारो अकाउंट्सवर कारवाई करण्यात आली.
सर्वोच्च न्यायालयाची चिंता
या प्रकरणावर सर्वोच्च न्यायालयाने गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. ठग आता बनावट कोर्ट ऑर्डर आणि खोट्या स्वाक्षऱ्यांचा वापर करत असल्याने सामान्य नागरिकांचा विश्वास धोक्यात येत असल्याचे कोर्टाने नमूद केले.
अशा स्कॅमपासून कसे वाचाल?
- अटक करण्याची धमकी देणारे कॉल/मेसेज आल्यास घाबरू नका.
- त्वरित कॉल कट करा. कोणतीही सरकारी यंत्रणा फोनवर अटक करत नाही.
- आधार, OTP, बँक तपशील कधीही शेअर करू नका.
- अधिकाऱ्याची माहिती स्वतः जवळच्या पोलीस ठाण्यातून पडताळा.
- सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930 वर तक्रार नोंदवा.
- कुटुंबीय किंवा विश्वासू व्यक्तीला लगेच माहिती द्या.
Web Summary : WhatsApp banned 9,400+ Indian accounts to combat online fraud, particularly 'digital arrest' scams. These scams, often originating from Southeast Asia, involve impersonating officials to extort money. Victims should verify claims with local police and report incidents to cybercrime helplines to avoid these scams.
Web Summary : ऑनलाइन धोखाधड़ी से निपटने के लिए WhatsApp ने 9,400 से ज़्यादा भारतीय अकाउंट बैन किए। 'डिजिटल अरेस्ट' स्कैम में ठग अधिकारी बनकर पैसे वसूलते हैं। पीड़ितों को स्थानीय पुलिस से पुष्टि करनी चाहिए और साइबर अपराध हेल्पलाइन पर रिपोर्ट करनी चाहिए।