शहरं
Join us  
Trending Stories
1
खरेच मध्यरात्री उद्धव ठाकरेंशी भेट झाली का? CM देवेंद्र फडणवीसांचे सूचक विधान, चर्चांना उधाण
2
“इतिहास, अध्यात्म, विकास अन् नारीशक्तीचा महासंगम!”; DCM एकनाथ शिंदे यांचे नवे विकास मॉडेल
3
२७ वर्षांपूर्वी दया नायक यांनी केलेल्या एन्काउंटरचा बदला पूर्ण; पुतण्याने 'त्या' खबऱ्याला शोधून संपवलं
4
बापरे! बेन स्टोक्सचा चेहरा सर्जरीनंतर पूर्णच बदलून गेला, पहिली झलक पाहताच फॅन्सना बसेल धक्का
5
जेवणाचा डबा द्यायला गेली अन् आगीत जळून खाक झाली... भंगाराच्या गोदामात मृत्यूचं तांडव! ४ जणांचा मृत्यू
6
Monsoon 2026 Update: उन्हाच्या झळा आणि घामाच्या धारांमधून कधी होणार सुटका, यंदा मान्सून कधीपर्यंत दाखल होणार?
7
“अरविंद केजरीवाल महिलाविरोधी, PM मोदींवरील विश्वासामुळेच भाजपासोबत”: स्वाती मालीवाल
8
इस्लामाबादमध्ये युद्धाचा फैसला! ट्रम्प यांचे दूत अन् इराणचे मंत्री आमनेसामने; जगात शांतता प्रस्थापित होणार?
9
"माझ्या कानाखाली मारण्याच्या मुद्द्यावरून हरभजनने १ कोटी कमावले"; श्रीसंतचा गंभीर आरोप
10
Rohit Pawar : "शिवछत्रपतींचा अवमान करणाऱ्या बागेश्वरवर महाराष्ट्रात बंदी घाला,अन्यथा..."; रोहित पवार आक्रमक
11
"आता हा दिग्दर्शन करणार, बघू काय दिवे लावतो...", रितेशने सांगितली दिग्दर्शनाच्या निर्णयामागची गोष्ट
12
"ते फोटो पूर्णपणे खोटे", आपचा भाजपावर पलटवार; आतिशी आणि संजय सिंह यांचं थेट आव्हान
13
“छत्रपती शिवाजी महाराज अन् रामदास स्वामींचा कालखंड वेगळा, संदर्भ जोडू नका”: हर्षवर्धन सपकाळ
14
धीरेंद्र शास्त्री-संजय गायकवाडांची छत्रपती शिवरायांवर विधाने, CM फडणवीस थेट बोलले; म्हणाले…
15
ई-कॉमर्सच्या युगात व्हा 'डिजिटल दुकानदार'; संपूर्ण देश बनू शकतो तुमचा ग्राहक! 'असे' बनू शकता Amazon-Flipkart वर सेलर
16
प्रेग्नंसी फोटो शेअर करत सुप्रिया पिळगावकरांनी दिला आठवणींना उजाळा, म्हणाल्या...
17
RBI च्या मोठ्या झटक्यानंतर Paytm च्या शेअरचं काय होणार? ब्रोकरेनं दिलं अवाक् करणारं टार्गेट
18
पंजाब, दिल्ली ते गुजरात; आम आदमी पक्ष फुटल्याने भाजपाचा दुहेरी फायदा, कशी बदलली समीकरणे?
19
दागिन्यांसाठी सुनेचा फिल्मी ड्रामा; स्वत:च्या घरात रचला दरोड्याचा बनाव, पण ४ तासांत पर्दाफाश
20
“ट्रम्प भारताला नरक का म्हणाले हे आता समजले ना”; ‘आप’ फुटीवरून संजय राऊतांची भाजपावर टीका
Daily Top 2Weekly Top 5

प्रत्येक प्री स्कूलमध्ये वेगवेगळा अभ्यासक्रम; साखळी प्री स्कूलमध्ये पाच हजारांची पुस्तके पालकांच्या माथी

By दीपक होमकर | Updated: December 4, 2025 15:32 IST

काही स्कूल मात्र फक्त अक्षरांची ओळख करून देणे इथपर्यंतचा अभ्यासक्रम निश्चित करतात.

पुणे : प्री स्कूलचा अभ्यासक्रम (सिलॅबस) काय असावा, याबाबत शासनाकडून काहीच निर्देश नाहीत, त्यामुळे प्रत्येक प्री स्कूलने स्वत:चा वेगवेगळा अभ्यासक्रम तयार केला आहे. त्यामुळे काही प्री स्कूलच्या नर्सरीमध्ये एलकेजीमध्येच ए ते झेडपर्यंतची अक्षरे लिहिण्याचा सराव करून घेतला जातो तर काही स्कूलमध्ये चक्क दहापर्यंतचे पाढे (टेबल्स) पाठ करण्यावर भर दिला जातो. तर काही स्कूल मात्र फक्त अक्षरांची ओळख करून देणे इथपर्यंतचा अभ्यासक्रम निश्चित करतात. त्यामुळे प्री स्कूलमध्ये मुलांवर अभ्यासाचा किती ताण दिला जावा, यावरही शासनाचे, शिक्षण विभागाचे काहीच नियंत्रण नाही, हे स्पष्ट आहे.

नर्सरीत शिकणाऱ्या मुलाचे वय तीन वर्षे तर एलकेजीमधील मुलांचे वय चार वर्षे असते. या वयात मुलांच्या हातात पेन्सील देऊन त्यांना अक्षर लिहिण्याचा तासन् तास सराव करून घेणे हे त्यांच्या बोटांसाठी धोकादायक असल्याचा इशारा डॉक्टर देतात. मुलांनी पेन्सील चुकीच्या पद्धतीने धरून खूप वेळ लिहायचा सराव केल्यास त्यांच्या बोटांचे हाड वाकडे होऊन बोट वाकडे होण्याची शक्यताही डॉक्टरांनी सांगितले आहे. मात्र, त्याकडे दुर्लक्ष करत प्री स्कूलकडून स्वत:च्या गवगवा करण्यासाठी मुलांना लिखाणासाठी जुंपले जात आहे.  

सध्या प्री स्कूलचे पेव फुटले असल्यामुळे त्यांचा अभ्यासक्रम ठरविण्यासाठी प्रकाशन संस्थांनीच पुढाकार घेतला आहे. अनेक प्रकाशन संस्थांनी प्ले ग्रुप, नर्सरी, ज्युनियर केजी, सीनियर केजी या इयत्तांसाठी तब्बल पाच ते सात पुस्तके तयार केली आहेत. ती पुस्तके शाळांनी घ्यावीत, यासाठी या प्रकाशन संस्थांकडून शाळेला विविध आमिषेसुद्धा दिली जातात. त्यांची पुस्तके अभ्यासक्रमासाठी वापरली तर संस्थाचालक, मुख्याध्यापक, शिक्षक यांच्यासाठी दिल्ली, हैदराबाद, बंगळुरू सारख्या ठिकाणी नेऊन त्यांना पुरस्कार दिले जाण्याचे प्रकारही बड्या प्रकाशन संस्थांकडून केले जात आहे.

मूल पाच वर्षांचे अन् पुस्तके आठ, किंमत पाच हजार

एका बड्या प्रकाशन संस्थेकडून शाळांना प्ले ग्रुप ते युकेजीपर्यंत पुस्तक आणि शैक्षणिक साहित्यांचे पॅकेज दिले जाते. त्यामध्ये तब्बल आठ पुस्तके आणि पाच विविध साहित्य आहेत. त्यामध्ये टेक्स्ट बुक, नोटबुक, स्टुडंट मेमरी, बुक, स्टुडंट डायरी, स्कूल बॅग, स्टुडंड आयकार्ड विथ इनयार्ड, पॅरेंट इक्सॉर्ट कार्ड, १० इन्व्हेन्शन कार्ड फॉर वेरिअस इव्हेंट, स्टुडंट अन्युअल रिपोर्ट कार्ड, स्पोर्ट्स डे मेडल्स ॲण्ड सर्टिफिकेट, पासिंग सर्टिफिकेट, टेकअवे आर्ट अँड क्राफ्ट किट, फ्लॅश कार्ड पोर्टफोलिओ बुक, अशी किट दिली जाते. त्याची किंमत सुमारे पाच हजार रुपये आहे. प्री स्कूलने हे पॅकेज घेतले तर त्याचा खर्च वसूल करण्यासाठी पालकांकडून ते फीमधून वसूल केले जाते.

English
हिंदी सारांश
Web Title : Unregulated Preschools: Varying Curricula, Expensive Books Burden Parents

Web Summary : Preschools lack curriculum guidelines, burdening children with varied, intense academics. Early writing can harm developing hands. Publishers offer incentives for schools to adopt costly book packages, raising fees for parents. Five-year-olds face eight books and a 5,000-rupee expense.
टॅग्स :pimpari-chinchwadपिंपरी-चिंचवडMaharashtraमहाराष्ट्रPuneपुणे