मुलंबाळं नको, पण जनावरे चालतील; कोविडनंतर बदलली कुटुंब व्यवस्था, अहवालातून धक्कादायक माहिती

Rise of Fur Babies in India: भारतात सध्या एक मोठा सामाजिक बदल पाहायला मिळतोय. पूर्वी जे कुत्रे घराच्या राखणीसाठी पाळले जायचे, त्यांना आता फर बेबीज म्हणून स्वतःच्या मुलांसारखं प्रेम दिले जाते. केवळ भावनिकच नाही, तर आर्थिक स्तरावरही ही एक मोठी क्रांती ठरतेय.

भारतातील शहरी भागात पाळीव प्राण्यांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन वेगाने बदलत आहे. एकेकाळी घराचे रक्षक मानले जाणारे कुत्रे आणि मांजरी आता 'कुटुंबातील सदस्य' बनले आहेत. श्रीमंत आणि मध्यमवर्गीय भारतीयांमध्ये आपल्या पाळीव प्राण्यांना स्वतःच्या मुलांसारखे जपण्याची ओढ वाढल्याने फर बेबीज ही संकल्पना लोकप्रिय होत आहे. या भावनिक बदलामुळे देशात एक नवी पेट केअर इकॉनॉमी उभी राहिली असून या उद्योगाचे मूल्य गेल्या काही वर्षांत दुप्पट झाले आहे.

वाढते शहरीकरण, लहान कुटुंबे, उशिरा होणारी लग्ने आणि एकटेपणा यांमुळे अनेक भारतीय पाळीव प्राण्यांचा सहवास पसंत करत आहेत. मुंबईतील एका उद्योजक महिलेने सांगितले की, "माझा ४ वर्षांचा शिह त्झू मफिन माझ्यासाठी जगातील सर्वात महत्त्वाची व्यक्ती आहे. तो माझ्यासोबत ट्रेनच्या फर्स्ट क्लासमध्ये प्रवास करतो आणि फक्त महागडे हायपोअलर्जेनिक अन्न खातो. ते माझे बाळच आहे."

पाळीव प्राण्यांच्या लाडासाठी आता लोक केवळ घरचे उरलेले अन्न न देता, सेंद्रिय आणि सानुकूलित आहार खरेदी करत आहेत. बाजारपेठेत या बदलामुळे अनेक नवीन मार्ग उघडले आहेत. लग्न आणि सणासुदीसाठी पाळीव प्राण्यांचे पोशाख, विशेष हेअर कट, स्पा, मसाज आणि निक्युअर-पेडीक्योरची सुविधा सुरू झाली आहे.

तज्ज्ञाने मते, कोरोना महामारीच्या काळात सहवासाची गरज निर्माण झाल्याने पाळीव प्राणी दत्तक घेण्याचे प्रमाण वाढले. तरुण नोकरीपेशा महिला आणि मुले न जन्माला घालण्याचा निर्णय घेतलेल्या जोडप्यांनी पाळीव प्राण्यांना प्राधान्य दिले आहे. एका अहवालानुसार, २०१९ मध्ये भारतीय घरांमध्ये २६ दशलक्ष पाळीव प्राणी होते. तर, २०२४ मध्ये ही संख्या अंदाजे ३२ दशलक्षांपर्यंत पोहोचली आहे.