जगातील अजब देश! या १० देशांकडे स्वतःचे 'सैन्य'च नाही; मग संरक्षणाची जबाबदारी कोणाची?

10 Countries with No Army: जगात अशा १० देशांची यादी समोर आली आहे ज्यांच्याकडे स्वतःचे सैन्य नाही. कोस्टा रिका ते मॉरिशसपर्यंत, हे देश कसे सुरक्षित राहतात? वाचा रंजक माहिती.

साधारणपणे कोणत्याही देशाच्या सीमा सुरक्षित ठेवण्यासाठी लष्कर, नौदल किंवा वायूदलाची गरज असते. मात्र, जगात असे काही देश आहेत ज्यांच्याकडे स्वतःचे अधिकृत सैन्य नाही. हे ऐकून आश्चर्य वाटेल, पण हे देश अत्यंत शांततापूर्ण पद्धतीने आपला कारभार चालवत आहेत. 

स्वतःचे सैन्य नसलेले १० प्रमुख देश:

१. कोस्टा रिका : १९४८ मध्ये गृहयुद्धानंतर या देशाने आपले सैन्य पूर्णपणे बरखास्त केले. इथे लष्कराऐवजी पोलीस दल अंतर्गत सुरक्षा पाहते.
२. पनामा : १९९० पासून या देशाने लष्कर ठेवणे बंद केले आहे. संरक्षणासाठी हा देश अमेरिकेवर अवलंबून आहे.
३. व्हॅटिकन सिटी : जगातील या सर्वात लहान देशाकडे स्वतःचे सैन्य नाही, पण पोपच्या सुरक्षेसाठी 'स्विस गार्ड्स' तैनात असतात.
४. मॉरिशस : पर्यटनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या या देशाकडे लष्कर नाही. इथे फक्त पोलीस दल आणि निमलष्करी दल संरक्षणाची जबाबदारी पार पाडते.
५. आइसलँड : आइसलँडकडे १९व्या शतकापासून सैन्य नाही. हा देश नाटो चा सदस्य असून संरक्षणासाठी इतर देशांशी करारबद्ध आहे.
६. मोनॅको : या छोट्या देशाच्या संरक्षणाची जबाबदारी फ्रान्सने घेतली आहे.
७. लिक्टनस्टीन : १८६८ मध्ये खर्च वाचवण्यासाठी या देशाने सैन्य बरखास्त केले. युद्धाच्या वेळीच ते लष्कर तयार करू शकतात, असा नियम आहे.
८. मार्शल आयलँड्स : या देशाच्या सुरक्षेची संपूर्ण जबाबदारी अमेरिकेची आहे.
९. सोलोमन आयलँड्स : वांशिक संघर्षानंतर इथले सैन्य बरखास्त करण्यात आले. आता ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड इथे मदत पुरवतात.
१०. अँडोरा : या देशाच्या संरक्षणासाठी स्पेन आणि फ्रान्ससोबत विशेष करार करण्यात आले आहेत.

संरक्षण कसे चालते?
यातील बहुतांश देशांनी शेजारील शक्तिशाली देशांशी किंवा आंतरराष्ट्रीय संघटनांशी (उदा. NATO) करार केले आहेत. काही देश लष्करावर होणारा खर्च शिक्षण आणि आरोग्यावर खर्च करतात.