'होर्मुझ'वरून तणाव वाढला! अमेरिका आजपासून करणार इराणची नाकेबंदी, सेंट्रल कमांडचा इशारा

Maritime Traffic Blocking, US Israel Iran War: एका सोशल मीडिया पोस्टमध्ये अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडचा इशारा

Maritime Traffic Blocking, US Israel Iran War: अमेरिका आणि इराण यांच्यातील सुरू असलेले युद्ध काहीकाळ थांबले आहे. युद्धबंदी केल्यानंतर दोन्ही देशांच्या शिष्टमंडळात शांतता चर्चा सुरु झाली होती, पण त्या चर्चा निष्फळ ठरल्या. त्यामुळे अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि त्यांचे सल्लागार इराणवर लष्करी हल्ले पुन्हा सुरू करण्याचा आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी रोखण्याचा गांभीर्याने विचार करत आहेत. अशातच होर्मुझची सामुद्रधुनी सर्वांसाठी खुली न केल्यास अमेरिका इराणी जहाजांची आणि इतर देशांच्या जहाजांची नाकेबंदी करेल, असा इशारा देण्यात आला आहे.

अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) घोषणा केली आहे की, १३ एप्रिलला सकाळी १० वाजता म्हणजे भारतीय वेळेनुसार संध्याकाळी ७:३० वाजता इराणच्या बोटींची नाकेबंदी सुरू केली जाईल. CENTCOM ने म्हटले आहे की, इराणच्या बंदरांमध्ये आणि किनारी भागांमध्ये येणाऱ्या-जाणाऱ्या सर्व देशांच्या जहाजांवर ही नाकेबंदी सरसकट लागू केली जाईल. एका सोशल मीडिया पोस्टमध्ये, अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) म्हटले आहे की, राष्ट्राध्यक्षांच्या घोषणेनुसार अमेरिकन सैन्य इराणच्या बंदरांमध्ये येणाऱ्या-जाणाऱ्या सर्व सागरी वाहतुकीवर नाकेबंदी लागू करण्यास सुरुवात करेल. ही नाकेबंदी इराणची बंदरे आणि किनारी भागांचा वापर करणाऱ्या सर्व देशांच्या जहाजांवर लागू केली जाईल. त्यात अरबी आखात आणि ओमानच्या आखातातील सुविधांचाही समावेश असेल."

CENTCOM ने पुढे म्हटले आहे की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून इराणेतर बंदरांकडे किंवा बंदरांमधून प्रवास करणाऱ्या जहाजांच्या स्वातंत्र्यात कोणताही अडथळा आणला जाणार नाही. ओमानच्या आखातात आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या आसपासच्या भागात कार्यरत असताना, व्यावसायिक खलाशांना अधिकृत 'खलाशांसाठी माहिती' (Information for Mariners) प्रसारणांवर लक्ष ठेवण्याचा आणि 'ब्रिज-टू-ब्रिज चॅनल १६' वर अमेरिकी नौदल दलांशी संपर्क साधण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

ट्रम्प यांनी धमकी दिली होती

रविवारी 'ट्रुथ सोशल'वरील एका पोस्टमध्ये, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जाहीर केले की अमेरिका लवकरच होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांना रोखण्यास सुरुवात करेल. त्यांनी असेही म्हटले की, ज्या जहाजांवर 'बेकायदेशीर टोल' भरला जातो, त्यांच्यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल. काही तासांनंतर, अमेरिकन लष्कराने सांगितले की ते सोमवारी भारतीय वेळेनुसार संध्याकाळी ७:३० वाजता नाकेबंदीची अंमलबजावणी सुरू करतील.

चीनला शह देण्याचा अमेरिकेचा प्रयत्न

अमेरिकेची ही घोषणा, आखातातील सामरिक मार्गावरून जाणाऱ्या काही जहाजांकडून चिनी युआन वापरण्याच्या कथित प्रथेला आळा घालण्याच्या उद्देशाने असल्याचे दिसते. या घडामोडीकडे दीर्घकाळ चाललेल्या पेट्रोडॉलर प्रणालीला आव्हान आणि अमेरिकेच्या निर्बंधांना टाळण्याचा एक मार्ग म्हणून पाहिले जात आहे. अमेरिकेने पुन्हा एकदा चीन आणि इराण या दोन्ही देशांप्रति आपली भूमिका अधिक कठोर केली आहे. यातून, अमेरिकेच्या आर्थिक दबावाला तोंड देण्याची आपली क्षमता सातत्याने दाखवून दिलेल्या दोन देशांसोबतचा वाढता तणावही दिसून येतो.