भीमसेनी कापूर: अस्सल भीमसेनी कापूर का आहे श्रेष्ठ? जाणून घ्या त्याची शुद्धता ओळखण्याची सोपी पद्धत

भीमसेनी कापूर: केवळ पूजेसाठीच नाही तर आरोग्यासाठीही वरदान! कसा ओळखावा आणि कसा वापरावा, ते सविस्तर जाणून घ्या. 

आपल्याकडे पूजेत किंवा औषधात कापूर वापरण्याची पद्धत वर्षानुवर्षे चालत आली आहे. पण तुम्हाला माहीत आहे का, बाजारात मिळणारा वड्यांचा किंवा गोळ्यांचा कापूर आणि 'भीमसेनी कापूर' यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो? भीमसेनी कापूर हा पूर्णपणे नैसर्गिक आणि निर्भेळ असतो. भीमसेनी कापूर कसा तयार होतो, त्याचे महत्त्व आणि फायदे जाणून घेऊ. 

सामुद्रिक शास्त्र: तुमच्या दातांमध्ये फट आहे का? अभिनंदन! तुम्ही आहात 'या' बाबतीत प्रचंड नशीबवान!

कापूर प्रामुख्याने दोन प्रकारचे असतात: एक कृत्रिम (Synthetic) जो रसायनांपासून बनतो आणि दुसरा नैसर्गिक (Natural) ज्याला आपण 'भीमसेनी' किंवा 'बरास' कापूर म्हणतो.

१. भीमसेनी कापूर कसा तयार होतो?

हा कापूर कोणत्याही फॅक्टरीत रसायने मिसळून तयार केला जात नाही. तो निसर्गातून मिळवला जातो.

स्त्रोत: हा कापूर 'सिनामोमम कॅम्फोरा' (Cinnamomum Camphora) नावाच्या झाडापासून मिळवला जातो. या झाडाच्या खोडापासून आणि सालीपासून एक प्रकारचा डिंक किंवा रस निघतो.

प्रक्रिया: झाडाच्या लाकडाचे तुकडे करून त्यांचे बाष्पीभवन (Steam Distillation) केले जाते. या प्रक्रियेत जे बाष्प तयार होते, ते थंड झाल्यावर त्याचे स्फटिकात (Crystals) रूपांतर होते. हेच स्फटिक म्हणजे 'भीमसेनी कापूर'.

ओळख: हा कापूर आकाराने एकसमान नसतो. तो खड्यांच्या स्वरूपात किंवा ओबडधोबड तुकड्यांच्या स्वरूपात असतो.

Life Lesson: जपानमधील लोक दीर्घायुषी होण्यामागे आहे 'हे' गुपित; इकिगाईने उलगडले रहस्य 

२. भीमसेनी कापूर का महत्त्वाचा आहे?

बाजारातील सामान्य कापूर हा टर्पेन्टाईन आणि इतर रसायनांपासून बनवलेला असतो, जो आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतो. पण भीमसेनी कापूर खालील कारणांमुळे महत्त्वाचा ठरतो:

पूर्णपणे शुद्ध: यात कोणतेही रसायन नसते, त्यामुळे तो जळताना काळा धूर निघत नाही आणि मागे कोणतीही राख उरत नाही.

खाण्यायोग्य: आयुर्वेदात याला 'पक्व कर्पूर' म्हणतात. हा मर्यादित प्रमाणात खाण्यायोग्य असतो (औषधी स्वरूपात).

पर्यावरणपूरक: याचे ज्वलन झाल्यावर वातावरणात शुद्धता निर्माण होते, प्रदूषण नाही.

Ritual: मीठ-मोहरीच नाही, तर 'या' वस्तूंनीही काढतात व्यक्ती आणि वास्तूची दृष्ट; जाणून घ्या लाभ!

३. औषधी आणि आध्यात्मिक वापर

श्वसनाचे विकार: सर्दी, कफ किंवा नाक बंद झाले असल्यास रुमालात भीमसेनी कापूर गुंडाळून त्याचा वास घेतल्यास लगेच आराम मिळतो.

त्वचेच्या समस्या: खाज सुटणे किंवा जखम झाल्यास खोबरेल तेलात भीमसेनी कापूर मिसळून लावल्यास दाह कमी होतो.

सांधेदुखी: हा कापूर तेलात गरम करून मालिश केल्यास सांधेदुखी आणि स्नायूंच्या वेदना कमी होतात.

वास्तु शुद्धी: घरात भीमसेनी कापूर जाळल्याने नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते आणि प्रसन्नता वाढते. तसेच, घरातील झुरळे किंवा कीटक पळवून लावण्यासाठी हा उत्तम नैसर्गिक पर्याय आहे.

Life Lesson: आयुष्य बदलून टाकणारे Law of Attraction चे ७ नियम २१ दिवसात घडवतील बदल!

४. खरेदी करताना कशी काळजी घ्याल?

भीमसेनी कापूर खरेदी करताना तो नेहमी पारदर्शक, पांढरा आणि ओबडधोबड आकाराचा असावा. जर कापुराचा आकार अगदी गोल किंवा चौकोनी वड्यांसारखा असेल, तर तो भीमसेनी नसून यंत्राने बनवलेला कृत्रिम कापूर असू शकतो.

अस्सल कापूर ओळखण्याच्या सोप्या पद्धती

तुमच्याकडे असलेला कापूर खरा भीमसेनी आहे की नाही, हे तुम्ही काही सोप्या घरगुती चाचण्यांवरून सहज ओळखू शकता. सर्वात प्रभावी पद्धत म्हणजे पाण्याची चाचणी; जर तुम्ही कापुराचा तुकडा पाण्याच्या पेल्यात टाकला आणि तो पाण्यावर तरंगू लागला, तर समजावे की तो अस्सल भीमसेनी कापूर आहे. याउलट, भेसळयुक्त किंवा कृत्रिम कापूर वजनाने जड असल्याने पाण्याखाली तळाला बसतो. दुसरी महत्त्वाची चाचणी म्हणजे ज्वलन चाचणी. शुद्ध कापूर जळाल्यावर पांढऱ्या ताटलीवर कोणताही काळा डाग, तेलकट थर किंवा राख सोडून जात नाही. तसेच, अस्सल कापूर हाताने चुरला असता त्याचे सहजपणे बारीक चूर्ण होते, तर कृत्रिम कापूर तोडण्यासाठी जास्त जोर लावावा लागतो.

आरोग्यदायी फायदे आणि औषधी वापर

भीमसेनी कापुराचा सर्वात मोठा 'यूएसपी' (USP) म्हणजे तो मर्यादित प्रमाणात औषधी स्वरूपात 'खाण्यायोग्य' असतो. आयुर्वेदात याचे महत्त्व अनन्यसाधारण असून पचनशक्ती सुधारण्यासाठी, पोटफुगी किंवा गॅसच्या तक्रारींवर तो रामबाण उपाय मानला जातो. साखरेच्या एका दाण्याएवढा भीमसेनी कापूर कोमट पाण्यासोबत घेतल्यास पोटाला लगेच आराम मिळतो. दात दुखत असल्यास तिथे कापुराचा छोटा तुकडा दाबून धरल्यास जंतुनाशक म्हणून तो काम करतो आणि वेदना कमी होतात. त्वचेची खाज किंवा केसांमधील कोंडा दूर करण्यासाठी खोबरेल तेलात भीमसेनी कापूर मिसळून वापरणे अत्यंत गुणकारी आहे. मात्र, अंतर्गत वापर करताना तो केवळ भीमसेनीच असल्याची खात्री करणे गरजेचे आहे.