मालवणच्या समुद्रात निसर्गाचा चमत्कार! चिवला बीचवर तब्बल ७५ डॉल्फिन्सचा समूह ड्रोनमध्ये कैद

संदीप बोडवे

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण येथील चिवला बीचच्या समोरील समुद्रात निसर्गाचा एक अत्यंत दुर्मिळ आणि अद्भूत आविष्कार पाहायला मिळाला. 'सरगॅसम'  या समुद्री शैवाल मॅपिंग प्रकल्पाचे सर्वेक्षण सुरू असताना, ७५ हून अधिक 'इंडियन ओशन हम्पबॅक डॉल्फिन्स'चा एक मोठा समूह या भागात बागडताना दिसून आला. सागरी जीव संशोधक विशाल भावे यांनी ड्रोन कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने टिपलेले हे दृश्य सध्या सोशल मीडियावर कौतुकाचा आणि चर्चेचा विषय ठरत आहे.

ड्रोनमुळे समोर आले डॉल्फिन्सचे अचूक संख्याबळ ​

मालवणचा किनारा पर्यटकांना नेहमीच डॉल्फिन दर्शनाने भुरळ घालतो. मात्र, इतक्या मोठ्या संख्येने डॉल्फिन एकाच वेळी दिसण्याची ही घटना दुर्मिळ मानली जात आहे. 'सृष्टी कन्झर्व्हेशन फाउंडेशन'चे डॉ. विशाल भावे आणि त्यांची टीम या भागात सर्वेक्षण करत असताना त्यांना हे दृश्य दिसले. सुरुवातीला हा आकडा मर्यादित वाटत होता, मात्र ड्रोनद्वारे चित्रीकरण केल्यावर या समूहात ७५ पेक्षा जास्त डॉल्फिन असल्याचे स्पष्ट झाले. हे डॉल्फिन्स तीन वेगवेगळ्या उप-गटांमध्ये विभागलेले होते. 

प्रकल्पाची पार्श्वभूमी आणि उद्दिष्ट

​हे सर्वेक्षण 'मॅन्ग्रोव्ह अँड मरिन बायोडायव्हर्सिटी फाउंडेशन' यांच्या आर्थिक सहकार्याने राबवल्या जाणाऱ्या 'सरगॅसम मॅपिंग' प्रकल्पांतर्गत केले जात आहे. समुद्रकिनाऱ्यालगत वाढणाऱ्या 'सरगॅसम' या तपकिरी शैवाळाचा आणि त्यावरील अवलंबून असलेल्या परिसंस्थेचा अभ्यास करणे हा या प्रकल्पाचा मूळ हेतू आहे. याच सर्वेक्षणादरम्यान डॉल्फिन्सचा हा मोठा समूह आढळल्याने कोकण किनारपट्टीच्या समृद्ध जैवविविधतेवर पुन्हा एकदा शिक्कामोर्तब झाले आहे.

​"एकाच वेळी एवढ्या मोठ्या संख्येने डॉल्फिन्स दिसणे, हे या भागातील सागरी अन्नसाखळी आणि पाण्याची गुणवत्ता उत्तम असल्याचे निदर्शक आहे. ड्रोन तंत्रज्ञानामुळे आम्हाला या समूहाचा नेमका आकार आणि त्यांच्या हालचालींचे अचूक निरीक्षण करता आले," असे मत सृष्टी कन्झर्व्हेशन फाउंडेशनच्या डॉ. विशाल भावे यांनी व्यक्त केले. 

पुढील अभ्यासाची गरज 

​या भागात आढळलेले डॉल्फिन हे 'इंडियन ओशन हम्पबॅक' प्रजातीचे आहेत. चिवला बीच परिसरातील ही घटना केवळ निसर्गप्रेमींसाठी पर्वणी नसून समुद्री विज्ञानाच्या अभ्यासकांसाठी एक महत्त्वाची नोंद ठरली आहे. अशा प्रकारच्या मोठ्या समूहांचे वास्तव्य आणि त्यांचे स्थलांतर समजून घेण्यासाठी या क्षेत्रात अधिक सखोल आणि सातत्यपूर्ण संशोधन होणे गरजेचे असल्याचे मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे.