शहरं
Join us  
Trending Stories
1
Pahalgam Attack: हेच ते तीन नराधम! निरपराध भारतीयांचा जीव घेणाऱ्या दहशतवाद्यांचं चित्र प्रशासनाकडून जारी
2
Pahalgam Terror Attack: 'हा' आहे पहलगाममधील दहशतवादी हल्ल्याचा मास्टरमाईंड! कटामध्ये तिघांचा समावेश
3
लग्नाचा जल्लोष संपलाच नाही इतक्यात घरातून तिरडी उठणार; दहशतवादी हल्ल्यात शुभमचा मृत्यू
4
Pahalgam Attack Update : "लग्नानंतर त्याला स्वित्झर्लंडला जायचं होतं पण..."; ढसाढसा रडले आजोबा, गमावला एकुलता एक मुलगा
5
३ राजयोगात गुरुवारी वरुथिनी एकादशी: ७ राशींना शुभ फले, यशच यश; भरघोस भरभराट, पैसाच पैसा!
6
"हा देशातील दोन समाजांमध्ये वाद निर्माण होऊन देश अस्थिर करण्याचा कट’’, विजय वडेट्टीवार यांचा दावा   
7
Pahalgam Attack Update : पाकिस्तानच्या 'उरी' धडधड वाढली! सर्जिकल स्ट्राईकची भीती; रात्रीपासूनच हवाई दलाला केले ॲलर्ट
8
पहलगाम इथं पर्यटकांवर हल्ला करणारे दहशतवादी भारतात कसे घुसले?; समोर आला मार्ग
9
दहशतवादी हल्ल्यानंतर काश्मीरमधील पर्यटनाचं काय होणार? स्थानिक लोकांचं सर्वाधिक नुकसान
10
Pahalgam Attack Update: दहशतवाद्यांनी हत्या केलेल्यांची नावे समोर, मृतांमध्ये महाराष्ट्रातील ६ जण, जखमी कोण?
11
Pahalgam Attack Update : "भाऊ, वहिनी मॅगी खात होते, गोळी लागताच रक्ताच्या थारोळ्यात..."; काळजात चर्र करणारी घटना
12
रिझर्व्ह बँकेनं छत्रपती संभाजीनगर येथील 'या' बँकेचा परवाना केला रद्द, जमा रकमेचं काय होणार? 
13
हृद्रयद्रावक! काश्मीर खोऱ्यात पतीच्या मृतदेहाशेजारी स्तब्ध पडून राहिली नवी नवरी
14
"पहलगाममध्ये दहशतवाद्यांनी धर्म विचारला असेल तर त्याला भाजपाचं द्वेषाचं राजकारण जबाबदार’’, संजय राऊतांचा आरोप
15
पहलगाम दहशतवादी हल्लाः "माझ्या डोळ्यासमोरच वडिलांवर गोळ्या झाडल्या"; पुण्यातील जगदाळे, गनबोटे कुटुंब
16
व्हीआय आणि बीएसएनएल विलीन होणार? दूरसंचार मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधियांनी केलं स्पष्ट
17
गावचा कचरा साफ करून मुलीला शिकवलं; चार ओळीची चिठ्ठी लिहून तिने आयुष्य संपवलं
18
पाकिस्तानच्या उलट्या बोंबा... म्हणे, हल्ल्यामागे भारतातील लोकांचाच हात, आम्ही दहशतवादाच्या विरोधात!
19
पहलगाममधील हल्ल्यानंतर बारामुल्ला येथे तुंबळ चकमक, लष्कराकडून दोन दहशतवाद्यांना कंठस्नान 
20
₹८९४ कोटींचा व्यवसाय, तरी का विकली गेली 'बिर्याणी बाय किलो'; कोण आहे नवा मालक, कितीत झाली डील?

‘पीओपी’ला बंदी; मूर्ती बाजारात उपलब्ध, नेमकी मूर्ती बसवायची काेणती? नागरिकांमध्ये संभ्रम

By ऑनलाइन लोकमत | Updated: September 1, 2024 15:41 IST

पीओपीच्या गणेशमूर्तींवर बंदी घालण्यात आलेली नाही; पण सार्वजनिक मंडपामध्ये पीओपीची मूर्ती बसवू नये, असे निर्देश मुंबई उच्च न्यायालयाने दिले आहेत

श्रीकिशन काळे 

पुणे: गणेशोत्सव अवघ्या सात दिवसांवर येऊन ठेपला आहे. त्यामुळे गणेशभक्तांमध्ये लगबग सुरू झाली आहे. सार्वजनिक मंडळांसह घराेघरी या उत्सवाची तयारी सुरू आहे. अशातच सार्वजनिक मंडपात पीओपीची मूर्ती बसवू देऊ नये, असे निर्देश उच्च न्यायालयाने महापालिकांना दिले आणि मंडळांच्या कार्यकर्त्यांसह भाविकांना प्रश्न पडला की, नेमकी मूर्ती बसवायची काेणती? त्याशिवाय जवळपास सर्वच मंडळांनी आधीच मूर्ती बूक केल्या आहेत. त्यांनी काय करायचे? पुण्यात मोठी मंडळे कायमस्वरूपी मूर्ती बसवत असल्याने हा निर्णय मुंबईसाठी लागू होऊ शकतो, अशीही चर्चा मंडळाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये होत आहे. स्पष्ट निर्देश नसल्याने मूर्ती कोणती बसवायची? असा संभ्रम निर्माण झाला आहे.

दरम्यान, प्लास्टर ऑफ पॅरिसच्या (पीओपी) गणेशमूर्तींवर बंदी घालण्यात आलेली नाही; पण सार्वजनिक मंडपामध्ये पीओपीची मूर्ती बसवू नये, असे निर्देश मुंबई उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती देवेंद्र कुमार उपाध्याय आणि न्यायमूर्ती अमित बोरकर यांच्या खंडपीठाने दिले आहेत, तसेच प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्याच्या सूचना न्यायालयाने दिल्या आहेत.

पीओपीच्या मूर्तींना बंदी नाही; पण सार्वजनिक मंडपात त्या बसवायच्या नाहीत, असे जाहीर करण्यात आल्याने नागरिक संभ्रमात आहेत. २०२० मध्ये पीओपी गणेशमूर्तीवर बंदीबाबतचा आदेश दिला. मात्र, अद्याप त्याची अंमलबजावणी होत नाही. न्यायालयाने यावर नाराजी व्यक्त केली. राज्य सरकारकडूनदेखील दरवर्षी पीओपी गणेशमूर्तीवर बंदीची भूमिका घेतली जाते; पण प्रत्यक्षात अंमलबजावणी केली जात नाही. ‘पीओपी’बाबत पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीने प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने जी नियमावली तयार केली, त्याचे काटेकोर पालन करण्याच्या सूचना उच्च न्यायालयाने दिल्या आहेत, तसेच गणेश मंडळांना परवानगी देताना पीओपी बंदीची अट घालणे आवश्यक असल्याचे निर्देश न्यायालयाने महापालिकांना दिले आहेत.

पीओपीचे विसर्जन तलावात नको!

घरांमध्ये पीओपीच्या मूर्ती अधिक असतात. घरगुती प्लास्टर ऑफ पॅरिसच्या गणेशमूर्ती तलाव, विहीर आणि नदी, नाल्यात सोडल्या जातात. त्यांचे विघटन न झाल्याने त्या अनेक महिने पाण्यावर तरंगताना दिसतात. एक प्रकारे ही विटंबनाच केली जाते. मासे आणि इतर जलचर, पशू- पक्ष्यांवरदेखील याचा विपरीत परिणाम होतो. हे टाळण्यासाठी मातीपासून तयार करण्यात आलेल्या गणेशमूर्ती घ्याव्यात. हौदात विसर्जन करावे, अशी भूमिका जीवित नदी संस्थेने स्पष्ट केली आहे.

पीओपीचे काम ९० टक्के बंद झाले आहे. पुण्यातील मंडळांच्या मूर्ती कायमस्वरूपी आहेत. नदीत प्रदूषण होत नाही. पूजेची मूर्ती शाडू मातीची वापरतात. कसबा आणि जोगेश्वरीच्या मूर्ती शाडू मातीच्या आहेत. घरगुती मूर्ती वापरतात. सार्वजनिक मंडळात पीओपी वापरत नाहीत. मुंबईमध्ये अडचण येते. मोठ्या मूर्ती असतात. समुद्रात टाकतात. हौदात टाकतात. आपल्याकडे त्यांचा पुनर्वापर होतो. -नितीन पंडित, तुळशीबाग गणेश मंडळ

गेल्या तीन वर्षांपासून आम्ही वृत्तपत्राच्या लगद्यापासून मूर्ती तयार करतो; पण त्याला नागरिकांकडून मागणी नाही. लोकांना पीओपीची मूर्ती लागते, आवडते. खरंतर लगद्यापासूनची मूर्ती ही पर्यावरणपूरक तर आहेच; पण तिचे रिसायकलदेखील होते. लोकांमध्ये त्याची जागृती झाली नाही, ती व्हायला हवी. पर्यावरणासाठी हा उत्तम पर्याय आहे. -संतोष राऊत, कागदाच्या लगद्यापासून मूर्ती बनविणारे

सार्वजनिक मंडपात पीओपीची मूर्ती बसवू नये, याचे निर्देश केंद्रीय मंडळाने दिले आहेत. त्याबाबत अद्याप आमच्याकडे काही माहिती आली नाही. स्थानिक पातळीवर आम्ही तपासणी करायची की नाही, त्याच्याही सूचना नाहीत. -जय शंकर साळुंखे, अधिकारी, महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण, पुणे

पर्यावरण रक्षणासाठी...

पर्यावरण संवर्धन व्हावे यासाठी अनेक जण घरामध्ये सुपारीची प्रतिष्ठापना करतात. काही जण कुंडीतील मातीपासून मूर्ती बनवतात आणि विसर्जनही कुंडीमध्येच करतात. ज्यांनी पीओपीची मूर्ती घेतली असेल ते हौदामध्ये विसर्जन करण्यावर भर देतात. त्यामुळे नदीमध्ये विसर्जनाचे प्रमाण कमी झाले आहे.

टॅग्स :PuneपुणेGaneshotsavगणेशोत्सवGanesh Mahotsavगणेशोत्सवHigh Courtउच्च न्यायालयenvironmentपर्यावरणNatureनिसर्ग