पत्नीचे उच्च शिक्षण पोटगी नाकारण्याचे कारण नाही: हायकोर्ट
By ऑनलाइन लोकमत | Updated: January 13, 2026 10:20 IST2026-01-13T10:20:25+5:302026-01-13T10:20:25+5:30
गृहकर्तव्यांनंतर नोकरीत परतणे कठीण

पत्नीचे उच्च शिक्षण पोटगी नाकारण्याचे कारण नाही: हायकोर्ट
डॉ. खुशालचंद बाहेती
अलाहाबाद : पत्नी उच्च शिक्षित असली तरी केवळ त्या कारणावरून तिला पोटगी नाकारता येणार नाही. वर्षानुवर्षे घरगुती जबाबदाऱ्या पार पाडल्यानंतर रोजगाराच्या प्रवाहात पुन्हा येणे अवघड असते, असे अलाहाबाद हायकोर्टाने म्हटले आहे.
बुलंदशहर कुटुंब न्यायालयाने पोटगीचा अर्ज फेटाळताना पत्नीने आपली शैक्षणिक पात्रता लपवली, ती स्वतः उपजीविका करू शकते, असे निरीक्षण नोंदवले होते. तसेच कोणतेही ठोस कारण नसताना पतीपासून पत्नी वेगळी राहात असल्याचा निष्कर्ष काढला होता. न्या. गरिमा प्रसाद यांनी कुटुंब न्यायालयाचा आदेश रद्द केला.
पतीला पत्नीच्या शिक्षणाचा आधार घेत पोटगी देण्याची कायदेशीर जबाबदारी टाळता येणार नाही, असे हायकोर्टाने स्पष्ट केले. विवाहानंतर अनेक महिला नोकरीपासून दूर राहून संपूर्ण वेळ घरगुती जबाबदारी, अपत्य संगोपन व कुटुंबाची काळजी घेतात, हे सामाजिक वास्तव आजही कायम आहे. त्यावेळी त्यांच्याकडे बरेचदा उत्पनाचे साधन नसते.
म्हणून पतीला जबाबदारी टाळता येणार नाही
वर्षानुवर्षे नोकरीपासून दूर राहिल्यानंतर पुन्हा रोजगाराच्या क्षेत्रात प्रवेश करणे सोपे नसते. त्यामुळे 'कमावण्याची क्षमता' आणि 'प्रत्यक्ष कमाई' यामध्ये फरक आहे, असे न्यायालयाने म्हटले. शिवणकाम, शिकवणी किंवा तत्सम कामातून मिळणारे उत्पन्न वैवाहिक जीवनात मिळालेल्या जीवनमानासाठी अपुरे ठरू शकते, असेही निरीक्षण नोंदवण्यात आले.