IAS, IPS सेवांमध्ये SC-ST-OBC अधिकाऱ्यांची नेमकी संख्या किती? सरकारने मांडली आकडेवारी

सरकारने संसदेत मांडली गेल्या पाच वर्षातील पदभरतीची आकडेवारी.

नवी दिल्ली: केंद्रीय लोकसेवा आयोगा(UPSC) मार्फत IAS, IPS आणि IFS या देशातील सर्वाधिक प्रतिष्ठित सेवांमध्ये नोकरभरती केली जाते. याद्वारे गेल्या पाच वर्षांत (2020 ते 2024) आरक्षित वर्गातील किती उमेदवारांची नियुक्ती झाली? याबाबतची माहिती समोर आली आहे. सरकारने संसदेत सादर केलेल्या आकडेवारीनुसार, OBC, SC आणि ST वर्गातील सर्वाधिक उमेदवारांची नियुक्ती भारतीय पोलीस सेवा (IPS) मध्ये झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

कोणत्या प्रवर्गातून किती उमेदवारांची नियुक्ती?

राज्यसभेत कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि पेन्शन मंत्री (स्वतंत्र प्रभार) डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी लेखी उत्तराद्वारे दिलेल्या माहितीनुसार, UPSC नागरी सेवा परीक्षा 2020 ते 2024 या कालावधीत थेट भरतीद्वारे खालीलप्रमाणे नियुक्त्या करण्यात आल्या -

IAS (भारतीय प्रशासकीय सेवा)

OBC : 245

SC : 135

ST : 67

IPS (भारतीय पोलीस सेवा)

OBC : 255

SC : 141

ST : 71

IFS (भारतीय वन सेवा)

OBC : 231

SC : 95

ST : 48

एकूण तीनही सेवांमध्ये

OBC : 731 उमेदवार

SC : 371 उमेदवार

ST : 186 उमेदवार

या आकडेवारीनुसार, IAS आणि IFS च्या तुलनेत IPS मध्ये आरक्षित वर्गातील उमेदवारांची संख्या अधिक आहे.

UPSC नोटिफिकेशनमध्ये पदांची घट

दरम्यान, UPSC मार्फत जाहीर होणाऱ्या रिक्त पदांच्या संख्येत सातत्याने घट होत असल्याचेही समोर आले आहे. 2024 : 1,056 पदे, 2025 : 979 पदे, 2026 : फक्त 933 पदे. गेल्या तीन वर्षांत जाहिरातीत येणाऱ्या पदांची संख्या कमी होत असल्याने उमेदवारांमध्ये चिंता व्यक्त केली जात आहे.

IAS, IPS आणि IFS मधील रिक्त पदांची स्थिती

1 जानेवारी 2025 पर्यंतच्या सिव्हिल लिस्टनुसार सेवांमधील रिक्त पदांची स्थिती पुढीलप्रमाणे आहे 

IAS :

मंजूर पदे : 6,877

रिक्त पदे : 1,300

IPS :

मंजूर पदे : 5,099

रिक्त पदे : 505

IFS :

मंजूर पदे : 3,193

रिक्त पदे : 1,029

सर्वाधिक रिक्त पदे भारतीय वन सेवा (IFS) मध्ये असून, त्यानंतर IAS आणि IPS चा क्रम लागतो.