पाकिस्तान ११,००० किलोमीटर दूरून अमेरिकेवर हल्ला करू शकतो? स्वत:ला वाचवण्यासाठी नापाक चाल

अमेरिकेच्या एका गुप्तचर अहवालात एक मोठा दावा करण्यात आला आहे. पाकिस्तान ११,००० किलोमीटर अंतरावरून अमेरिकेवर मारा करू शकणारे आयसीबीएम क्षेपणास्त्र विकसित करत आहे का? तुळसी गबार्ड यांच्या खुलाशांमुळे खळबळ उडाली आहे.

पाकिस्तान ११,००० किलोमीटरवरून अमेरिकेवर हल्ला  करू शकणारे आयसीबीएम क्षेपणास्त्र विकसित करत असल्याची माहिती समोर आली आहे. याबाबत अमेरिकेच्या राष्ट्रीय गुप्तचर संचालक तुळसी गबार्ड यांनी सिनेट गुप्तचर समितीसमोर २०२६ चा वार्षिक धोका मूल्यांकन अहवाल सादर केला. यामध्ये त्यांनी हा दावा केला. यात, त्यांनी रशिया, चीन, उत्तर कोरिया आणि इराण यांच्यासोबत पाकिस्तानचाही, अमेरिकेच्या मुख्य भूमीपर्यंत पोहोचू शकणाऱ्या पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्र वितरण प्रणाली विकसित करणाऱ्या देशांमध्ये समावेश केला आहे. 

LPG गॅसनंतर आता गाडी चालवणे महागणार! जागतिक तणावामुळे पेट्रोलच्या दरात मोठी वाढ; पाहा नवे दर

गबार्ड यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, पाकिस्तानच्या लांब पल्ल्याच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांच्या विकासामुळे संभाव्यतः आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे तयार होऊ शकतात, ज्यांचा पल्ला अमेरिकेला लक्ष्य करण्यासाठी पुरेसा असेल. दहशतवादाचा अग्रदूत असलेल्या पाकिस्तानकडे सध्या २,७५० किलोमीटर पल्ल्याचे शाहीन-३ हे सर्वाधिक पल्ल्याचे कार्यरत क्षेपणास्त्र आहे. हे क्षेपणास्त्र भारतातील प्रमुख शहरांपर्यंत आणि अंदमान-निकोबार बेटांमधील पोर्ट ब्लेअरपर्यंत पोहोचू शकते.  

मात्र, शाहीन-३ हे आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र नाही. बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राला ICBM म्हणून पात्र ठरण्यासाठी किमान ५,५०० किलोमीटरच्या पल्ल्याची आवश्यकता असते. दरम्यान, अमेरिका आणि पाकिस्तानमधील अंतर ११,००० किलोमीटरपेक्षा जास्त आहे. मग अमेरिकेचा उल्लेख का केला जात आहे? हेच ११,००० किलोमीटरचे अंतर आता अमेरिकेच्या गुप्तचर संस्थांच्या एका गंभीर अहवालाचा केंद्रबिंदू बनले आहे.

जरी गबार्ड यांनी पाकिस्तानी क्षेपणास्त्र कार्यक्रमासाठी अचूक कालमर्यादा दिली नसली तरी, इतर अमेरिकी अधिकाऱ्यांच्या मते पाकिस्तानला एक कार्यक्षम लांब पल्ल्याचे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र विकसित करून तैनात करण्यासाठी अनेक वर्षे ते एक दशक लागू शकते.

पाकिस्तान अमेरिकेला लक्ष्य का करत आहे? 

इस्लामाबादची अधिकृत भूमिका नेहमीच ही राहिली आहे की, त्यांचे अणु आणि क्षेपणास्त्र कार्यक्रम केवळ भारताला लक्ष्य करण्यासाठीच आखले आहेत. २०२५ मध्ये भारताने केलेल्या 'ऑपरेशन सिंदूर'नंतर, पाकिस्तानने 'आर्मी रॉकेट फोर्स कमांड'च्या स्थापनेची घोषणा केली, ही लहान देशांच्या प्रादेशिक संरक्षण आणि प्रतिबंधक धोरणांशी सुसंगत आहे.

ज्यावेळी पाकिस्तानकडे प्रादेशिक स्तरावरील हल्ले परतवून लावण्यासाठी आधीच पुरेशी शस्त्रे आहेत, तेव्हा त्याला आंतरखंडीय क्षेपणास्त्राची (ICBM) गरज का आहे? विश्लेषकांच्या मते, पाकिस्तान आपल्या अणुशस्त्रागारावर अमेरिकेने केलेल्या कोणत्याही 'प्रतिबंधात्मक हल्ल्याला' रोखण्यासाठीसुद्धा अशी क्षेपणास्त्रे विकसित करत आहे. भविष्यात होणाऱ्या कोणत्याही संभाव्य युद्धात भारताच्या बाजूने अमेरिकेने लष्करी हस्तक्षेप करू नये, अशी पाकिस्तानची इच्छा आहे. 

उत्तर कोरिया आणि इराणमधील सध्याच्या परिस्थितीतून पाकिस्ताननेही धडा घेतला आहे. अमेरिका उत्तर कोरियाला एक मोठा धोका मानते, परंतु त्याच्याकडे अण्वस्त्रे असल्यामुळे थेट हल्ले करणे टाळते. दुसरीकडे, इराणकडे अद्याप सक्षम अणुप्रणाली नसल्यामुळे अमेरिकेकडून त्यावर बॉम्बहल्ले केले जात आहेत.

पाकिस्तान भडकला

पाकिस्तानी विश्लेषकांनी अमेरिकेचे दावे स्पष्टपणे फेटाळून लावले आहेत. अणुसुरक्षा अभ्यासक राबिया अख्तर म्हणाल्या की, अमेरिकेच्या मूल्यांकनांमध्ये एक जुनी त्रुटी आहे. ती म्हणजे, ती ठोस आणि सखोल विश्लेषणाऐवजी परिस्थितीच्या अंदाजांवर अवलंबून असतात. असे असूनही, अमेरिकी गुप्तचर यंत्रणेचे म्हणणे आहे की पाकिस्तानच्या 'विश्वसनीय किमान प्रतिबंधक' धोरणामध्ये आता जागतिक शक्ती प्रदर्शनाचा एक घटक समावेश आहे.