हळदीवर करपा रोगाचा 'अटॅक'

वरुड तालुक्यातील घाटावरच्या हळद पिकाला अखेरची घरघर लागली आहे.

वरुडचे उत्पादक हवालदिल : उत्पादन खर्च काढणे कठीणलोकमत विशेषसंजय खासबागे वरुडवरुड तालुक्यातील घाटावरच्या हळद पिकाला अखेरची घरघर लागली आहे. निसर्गातील वातावरणीय बदलामुळे करपा रोगाचा प्रादुर्भाव जाणवू लागल्याने हळद उत्पादनात घट होण्याची शक्यता आहे. हळदीला योग्य भाव मिळत नसल्याने हळद उत्पादकांनी हळदीचे उत्पादनसुध्दा कमी होऊ लागले आहे. ७ ते ८ हजार रुपये प्रतिक्विंटलचे भाव मिळत असल्याने उत्पादनखर्च काढणे कठीण झाले आहे. यामुळे कृषी विभागाने हळद पिकाचा मसाले पिकात समावेश करून शासकीय योजनेचा लाभ देण्यात यावे, अशी मागणी केली जात आहे. सिंचनक्षेत्र मोठ्या प्रमाणावर असल्याने हळदीचे पारंपरिक पीक गत शेकडो वर्षांपासून घेण्यात येत आहे. हळदीमळे शेंदूरजनाघाट येथे कुंकवाचे कारखाने होते. पंरतु बदलत्या काळानुसार येथील कुंकवाच कारखाने नेस्तनाबूत झाले. हजारो टन हळदीचे उत्पादन घेतले जाऊनही या परिसरात एकही हळद प्रक्रिया करणारा कारखाना उभा राहिला नाही. यामुळेच घाटावरच्या हळदीला न्याय मिळू शकला नाही. यावर्षी तालुक्यात ८० हेक्टर जमिनीमध्येच हळदीचे पीक आहे. हळदीला मागणी वाढत असली तरी उत्पादन होत नाही. उत्पादन विक्रीकरिता बाजारपेठ नाही. जीवापाड मेहनत करुन उत्पादित हळद दलालाकडून व्यापाऱ्यांच्या घशात दिल्याशिवाय शेतकऱ्यांना पर्याय उरत नव्हता. हळदीचे पीक खर्चीक असल्याने परवडणारे नव्हते. यामुळे या पिकाकडे दुर्लक्ष होत आहे. हळद लागवडकरण्याकरिता तत्पूर्वी वखरवाही केली जाते. मृग नक्षत्रात समाधानकारक पाऊस येण्यास सुरुवात झाल्यावर लागवड करतात. लागवड ही कुदळी पध्दतीने केली जाते. हळदीवर वेळोवळी यावर रासायनिक खते, किटकनाशके सह आदीचा खर्च होतो. एकूण १० महिन्याचे पीक असते. शिमग्याच्या महिन्यात हळद जमिनीतून काढण्यास सुरुवात होते. हळद काढताना हळदीची मोड आणि बीज वेगळे काढतात. त्यानंतर ती शिजविण्याकरिता खळ्यावर नेली जाते. याकरिता गावाबाहेर एका शेतात उकाडा लावण्यात येतो. उकाड्यावर मोठी चूल असून त्यावर एक लोखंडी कढई असते. यामध्ये १/३ पाणी टाकून हळदीची मोड टाकली जाते. एकावेळी ८ क्विंंटल हळद शिजविण्याची क्षमता या कढईची आहे. कढईमध्ये टाकलेल्या हळदीच्या मोडीवर पाणी टाकले जाते. हळदीवर गोणपाट किंंवा तरट झाकून हळदीचा पालापाचोळा टाकतात. १५ ते २० मिनीट हळद उकळण्याचा कार्यक्रम होऊन वाफ बाहेर येताच तो उकाडा बंद करुन हळद खळयावर टाकली जाते. शिजविलेली हळद १५ ते २० दिवस वाळू घातली जाते. वाळलेली हळद ज्याला सूट म्हटले जाते. ती बाजारात चिल्लर विक्रीमध्ये २०० ते २५० रुपये किलो प्रमाणे विकल्या जात होती. परंतु मोठी बाजारपेठ नसल्याने व्यापाऱ्यांचे दलाल हळदीची खरेदी करतात. ठोक विक्रीमध्ये १४ ते १५ हजार रुपये खंडी म्हणजे क्विंंटलनुसार ७ ते ८ हजार रुपये दराने मागणी असल्याचे ंसांगितले जाते. येथून खरेदी झालेल्या हळदीला विदेशातसुध्दा मागणी आहे. परंतु अलीकडे पुरेसा भाव मिळत नसल्याने उदासीनता दिसून येत आहे.