सावधान! घराशेजारी 'या' २ गोष्टी असतील तर वारंवार खराब होईल एसी अन् घरातील इलेक्ट्रिक वस्तू

घराशेजारी असलेल्या दोन गोष्टी तुमच्या महागड्या होम अप्लायंसेजसाठी 'स्लो पॉयझन' ठरत असल्याचे समोर आले आहे.

उन्हाळा सुरू झाला की घराघरात एसी आणि कुलरचा वापर वाढतो. मात्र, अनेक ग्राहकांची एकच तक्रार असते - "वेळेवर सर्व्हिसिंग करूनही एसीचा गॅस वारंवार लीक का होतो?" दरवर्षी गॅस भरण्यासाठी हजारो रुपये खर्च करूनही ही समस्या सुटत नसेल, तर दोष तुमच्या एसीमध्ये नाही, तर कदाचित तुमच्या घराशेजारील वातावरणात असू शकतो. घराशेजारी असलेल्या दोन गोष्टी तुमच्या महागड्या होम अप्लायंसेजसाठी 'स्लो पॉयझन' ठरत असल्याचे समोर आले आहे.

काय आहे यामागचे विज्ञान?

आयआयटी मद्रासचे निवृत्त केमिकल इंजिनीअरिंग प्रोफेसर टी. स्वामीनाथन यांनी यामागचे रंजक पण भीतीदायक शास्त्र उलगडले आहे. त्यांच्या मते, साचलेल्या सांडपाण्यातून किंवा नाल्यातून 'हायड्रोजन सल्फाइड' हा वायू बाहेर पडत असतो. जेव्हा हा वायू हवेतील ओलाव्याशी संपर्क साधतो, तेव्हा त्याचे रूपांतर सौम्य सल्फ्यूरिक ॲसिडमध्ये होते. हे ॲसिड एसीमधील कॉपर पार्ट्सवर प्रक्रिया करते, ज्यामुळे त्या भागाला गंज लागतो आणि कालांतराने बारीक छिद्र पडून गॅस गळती सुरू होते.

हे आहेत उपकरणांचे २ मोठे शत्रू:

१. उघडा नाला : जर तुमच्या घराच्या अगदी जवळ उघडा नाला असेल, तर सावध व्हा. नाल्यातून निघणारे विषारी वायू तांब्यासोबत अतिशय वेगाने रासायनिक प्रक्रिया करतात. एसीचे पाईप्स, वॉशिंग मशीनचे पीसीबी आणि फ्रीजचे कंडेन्सर या वायूंच्या संपर्कात आल्यावर काळे पडू लागतात. यामुळे कॉइलवर गंज चढतो आणि गॅस गळतीची समस्या वारंवार उद्भवते.

२. सीवेज ट्रिटमेंट प्लांट : घराशेजारी एखादा सीवर प्लांट किंवा सांडपाणी प्रक्रिया केंद्र असेल आणि त्याचे व्यवस्थापन योग्य नसेल, तर तिथूनही मोठ्या प्रमाणात घातक वायू बाहेर पडतात. केवळ एसीच नाही, तर टीव्ही, फ्रीज आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या अंतर्गत सर्किट्सनाही या वायूंमुळे नुकसान पोहोचते.

उपाय काय?

अशा परिस्थितीत वारंवार गॅस भरण्यापेक्षा तज्ज्ञ 'अँटी-कोरोसिव्ह कोटिंग' करण्याचा सल्ला देतात. एसीच्या कॉपर कॉइल्सवर विशेष रसायनाचा थर चढवल्यास गंज लागण्याचे प्रमाण कमी होऊ शकते. मात्र, कायमस्वरूपी उपाय म्हणून परिसरातील स्वच्छता आणि ड्रेनेज लाईन बंदिस्त असणे गरजेचे आहे.