शहरं
Join us  
Trending Stories
1
लाडक्या बहिणींना मतदानाआधी पैसे देणार का? आयोगाची विचारणा, आज खुलासा करण्याचे आदेश
2
आजचे राशीभविष्य : सोमवार १२ जानेवारी २०२६; या राशीचे लोक आज दृढ विचार आणि आत्मविश्वासाने कामे पूर्ण करू शकतील
3
'तर मराठी माणसाची ही शेवटची निवडणूक ठरेल'; आज चुकलात तर म्हणत राज ठाकरेंचा इशारा
4
भ्रष्टाचार करुन पैसे खाल्ले, हेही फलकावर लिहा; कामचोर म्हणत एकनाथ शिंदे यांची टीका
5
अंबरनाथ, बदलापूर तो झाँकी हैं, कल्याण-डोंबिवली बाकी हैं! शिंदेसेनेला खिंडीत पकडण्याची खेळी
6
सांबा, राजौरी आणि पूंछमध्ये संशयास्पद पाकिस्तानी ड्रोन दिसले, नियंत्रण रेषेवर घुसखोरीची भीती, सुरक्षा दल हाय अलर्टवर
7
शिवतीर्थावर राज ठाकरेंचा पुन्हा ‘लाव रे तो व्हिडीओ’, सुरुवातीलाच अदानीवर घाव, म्हणाले...  
8
बाळासाहेब असते तर.. त्यांना आनंद झाला असता; पहिल्यांदाच राज यांनी बोलून दाखविली मनातील भावना
9
"मुंबईचे पुन्हा बॉम्बे करण्याचा डाव"; शिवाजी पार्कवरील सभेत उद्धव ठाकरेंचा आरोप
10
पुण्यातून निवडणूक लढवणार का?, देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्टच सांगितलं
11
"...नाही तर अजितदादांची जाहीर माफी मागा, तुमचे हेच चाळे"; उद्धव ठाकरेंनी भाजपला सुनावले
12
IND vs NZ : ना अनुष्का ना वामिका! जिंकलेली प्रत्येक ट्रॉफी थेट ‘या’ व्यक्तीकडे पाठवतो विराट, म्हणाला…
13
BMC Elections 2026 : "साडे तीनशे वर्षापूर्वी महाराजांनी सूरत लुटली त्याचा राग काहींच्या मनात..."; जयंत पाटलांची भाजपावर टीका
14
WPL 2026 : अनुष्का शर्मानं 'फ्लाइंग शो'सह जेमीचा षटकार रोखला! अखेरच्या षटकात सोफीनं सामना फिरवला
15
कोणी अभिनेता, कोणी लावणी डान्सर तर कोणी राजकारणी; एका क्लिकवर वाचा 'बिग बॉस मराठी ६'मधील स्पर्धकांची संपूर्ण यादी
16
IND vs NZ : कोहली-गिलची फिफ्टी; वॉशिंग्टन लंगडत खेळला! KL राहुलनं सिक्सर मारत जिंकून दिला रंगतदार सामना
17
'अकबराच्या बापाचा बाप...', नाशिक कुंभमेळ्याबाबत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांचे मोठे वक्तव्य
18
Virat Kohli Nervous Nineties Record : किंग कोहलीनं धमाका केला; पण शतक अवघ्या ७ धावांनी हुकलं अन्...
19
BMC Elections 2026 : 'ठाकरे ब्रँड नाही, ठाकरे हा विचार आहे, विचार संपत नसतो'; संदीप देशपांडेंचा हल्लाबोल
20
'सोनावणे वहिनी' फेम सोशल मीडिया स्टार करण सोनावणेची 'बिग बॉस मराठी ६'च्या घरात धमाकेदार एन्ट्री
Daily Top 2Weekly Top 5

Sangli: विटा नगरपालिकेचा १७१ वर्षांचा रंजक प्रवास, सातारा जिल्हा कलेक्टरच्या हुकमतीने चालत होता कारभार

By ऑनलाइन लोकमत | Updated: November 21, 2025 18:52 IST

वामन फाटक यांची नगरपालिकेचे पहिले व्हाइस-प्रेसिडेंट म्हणून निवड झाली. जिल्हा कलेक्टर हे कायम अध्यक्ष राहिले.

दिलीप मोहितेविटा : पूर्वीच्या दक्षिण सातारा जिल्ह्यातील विटा नगरपालिका ही सर्वांत जुन्या नगरपालिकांपैकी एक मानली जाते. या नगरपालिकेची स्थापना दि. ३० मार्च १८५४ रोजी ब्रिटिशकालीन ईस्ट इंडिया कंपनीच्या शासनकाळात झाली. नगरपालिकेचा कारभार प्रारंभी सातारा जिल्हा कलेक्टरच्या हुकमतीने चालत होता.दरवर्षी तीन स्थानिक पंचांची नेमणूक कलेक्टरांकडून केली जात होती. तालुका मामलेदार हा पंच समितीचा एक भाग होता. पंचांचे कामकाज विनावेतन चालत होते. त्या काळी जकात, छापा आणि तपकीर हे उत्पन्नाचे प्रमुख स्रोत होते. सन १८८१ मध्ये विट्याची लोकसंख्या ४ हजार ४७७ इतकी होती; तर १८८२-८३ मध्ये पालिकेचे उत्पन्न ९३० रुपये आणि खर्च ४८० रुपये होता. त्या काळात विटा गावाच्या भोवती वीस फूट उंचीचा गावकुस बांधलेला होता; तर शिक्षणासाठी केवळ एकच मराठी शाळा चालू होती. दि. ८ सप्टेंबर १८५३ रोजी विट्याच्या ग्रामस्थांनी इंग्रज कंपनीकडे स्थानिक स्वराज्य व्यवस्थेसाठी लेखी कबुली दिली.दि. ३० मार्च १८५४ रोजी औपचारिकपणे विटा नगरपालिकेची स्थापना झाली. सन १८८३ मध्ये शासनाच्या ठरावानुसार विटा नगरपालिकेच्या निवडणुकीची प्रक्रिया सुरू झाली. सन १८८५ मध्ये नागरिकांना मतदानाचा व प्रतिनिधी निवडण्याचा अधिकार मिळाला. त्याच वर्षी वामन फाटक यांची नगरपालिकेचे पहिले व्हाइस-प्रेसिडेंट म्हणून निवड झाली. जिल्हा कलेक्टर हे कायम अध्यक्ष राहिले. ही घटना विटा नगरपालिकेच्या इतिहासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरली. सन १८८५ मध्ये विटा नगरपालिकेची पहिली निवडणूक झाली.सन १८८५ मध्ये स्थापनेनंतर दर तीन वर्षांनी निवडणूक होऊ लागली. मात्र, सर्व कारभार जिल्हा कलेक्टर यांच्या हातात असल्याने तेच कायम अध्यक्ष राहिले; परंतु, दि. २४ जानेवारी १९१७ च्या सरकारी ठराव क्रमांक ४९६ ने सुधारणा करून सदस्य मंडळाला बहुमताने लोकनियुक्त सभासदांतून अध्यक्ष निवडता येऊ लागला. त्या काळात रस्ते बांधकाम, पाणीपुरवठा, आरोग्यसेवा, धर्मशाळा आणि दिवाबत्ती यांसारख्या सोयी श्रीमंत नागरिकांच्या मदतीने आणि नगरपालिकेच्या निधीतून पुरवल्या जात होत्या. बदलत्या काळानुसार विटा शहराचा विकास झाला असून, आज ते आधुनिक सुविधांनी नटलेले आहे.

सन २०११च्या जनगणेनुसार शहराची लोकसंख्या ४८ हजार २८९सन २०११ च्या जनगणनेनुसार विटा शहराची लोकसंख्या ४८ हजार २८९ इतकी आहे. स्थापनेपासून आजपर्यंत स्थानिक स्वराज्याचा दीप प्रज्वलित ठेवणारी ही नगरपालिका पूर्वीच्या दक्षिण सातारा आणि आत्ताच्या सांगली जिल्ह्याच्या इतिहासातील एक अभिमानाचा भाग ठरली आहे.

English
हिंदी सारांश
Web Title : Vita Municipality: 171 years of history, Collector's rule prevailed.

Web Summary : Vita Municipality, established in 1854, initially functioned under the Satara Collector. Elections started in 1883, granting voting rights in 1885. Roads, water, and healthcare were funded by wealthy citizens and the municipality. The 2011 census recorded a population of 48,289.