शहरं
Join us  
Trending Stories
1
विशेष लेख: मृताच्या टाळूवरचे लोणी खाणाऱ्यांना अद्दल घडवा!
2
RCB vs CSK : रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरुचा विजयी सिलसिला कायम! चेन्नई सुपर किंग्सची पराभवाची हॅटट्रिक
3
Akash More: आधी अजित पवारांविरोधात, आता सुनेत्रा पवारांविरोधात रिंगणात, कोण आहेत काँग्रेसचे उमेदवार मोरे?
4
आता गोदामातून सिलेंडर विक्री बंद, नियम मोडणाऱ्यांवर कारवाई होणार; दिल्ली सरकारचा निर्णय
5
Baramati by Election 2026: सुनेत्रा पवारांविरोधात आकाश मोरेंना उतरवले रिंगणात, काँग्रेसने केली घोषणा
6
Bhuvneshwar Kumar Record : 'स्विंगचा किंग' भुवीनं 'द्विशतका'सह रचला इतिहास; असा पराक्रम करणारा ठरला पहिला
7
Amravati: भाजप सरकारविरोधी कांदबरी 'ते पन्नास दिवस' विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमातून हटवली
8
Jaish-e-Mohammed Aerrorists Arrested : दिल्ली हादरवण्याचा 'टॉय कार' कट उधळला! जैश-ए-मोहम्मदच्या दोन दहशतवाद्यांना अटक
9
RCB vs CSK: एक नो बॉल अन् ४२ धावा! Tim David ची हवा; AB de Villiers च्या विक्रमाशी बरोबरी
10
Ashok Kharat Case : "सीडीआर लीकची चौकशी होणार,'ईडी'चा फास आवळणार"; अशोक खरात प्रकरणावर मुख्यमंत्री फडणवीसांचे स्पष्ट संकेत
11
पत्नीचा खून करून ‘गॅलरीतून पडली’चा बनाव; बिबवेवाडीतील हत्याकांड उघड
12
SRH vs LSG : काव्या मारनसोबत स्माईल; सामना संपताच डोळ्यांत तरळले आनंदाश्रू, संजीव गोयंका यांची रिॲक्शन व्हायरल
13
"आतापर्यंत जे झालं नाही, ते आता मंगळवारी होईल"; डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या तोंडी शिव्या, सर्वात मोठ्या हल्ल्याची इराणला धमकी
14
बंगालमध्ये परिवर्तनाची लाट; निवडणुकांनंतर TMC च्या पापांचा हिशोब घेतला जाईल...पीएम मोदींचा हल्लाबोल
15
होर्मुझ ठप्प तरीही नो टेन्शन! सरकारचा 'थार प्लॅन' करतोय काम; भारतात दररोज विक्रमी तेल उत्पादन
16
सर्व पक्षांनी सुनेत्रा पवारांना पाठिंबा देत निवडणूक बिनविरोध करावी; उपमुख्यमंत्री शिंदेंचे आवाहन
17
SRH vs LSG : रिषभची 'पंतगिरी'! सनरायझर्सला घरच्या मैदानात पराभूत करत लखनौनं फोडला विजयाचा नारळ
18
जगातून कम्युनिस्ट अन् देशातून काँग्रेस हद्दपार..; गृहमंत्री अमित शाहांची जोरदार टीका
19
नेपाळमध्ये इंधनाचा हाहाकार! आठवड्यातून २ दिवस सुट्टी जाहीर; युद्धामुळे पुरवठा साखळी विस्कळीत!
20
Suzuki Burgman: डिझाईनपासून ते फीचर्सपर्यंत; लोकप्रिय स्कूटर सुझुकी बर्गमॅनमध्ये अनेक बदल, जाणून घ्या किंमत!
Daily Top 2Weekly Top 5

Sangli: विटा नगरपालिकेचा १७१ वर्षांचा रंजक प्रवास, सातारा जिल्हा कलेक्टरच्या हुकमतीने चालत होता कारभार

By ऑनलाइन लोकमत | Updated: November 21, 2025 18:52 IST

वामन फाटक यांची नगरपालिकेचे पहिले व्हाइस-प्रेसिडेंट म्हणून निवड झाली. जिल्हा कलेक्टर हे कायम अध्यक्ष राहिले.

दिलीप मोहितेविटा : पूर्वीच्या दक्षिण सातारा जिल्ह्यातील विटा नगरपालिका ही सर्वांत जुन्या नगरपालिकांपैकी एक मानली जाते. या नगरपालिकेची स्थापना दि. ३० मार्च १८५४ रोजी ब्रिटिशकालीन ईस्ट इंडिया कंपनीच्या शासनकाळात झाली. नगरपालिकेचा कारभार प्रारंभी सातारा जिल्हा कलेक्टरच्या हुकमतीने चालत होता.दरवर्षी तीन स्थानिक पंचांची नेमणूक कलेक्टरांकडून केली जात होती. तालुका मामलेदार हा पंच समितीचा एक भाग होता. पंचांचे कामकाज विनावेतन चालत होते. त्या काळी जकात, छापा आणि तपकीर हे उत्पन्नाचे प्रमुख स्रोत होते. सन १८८१ मध्ये विट्याची लोकसंख्या ४ हजार ४७७ इतकी होती; तर १८८२-८३ मध्ये पालिकेचे उत्पन्न ९३० रुपये आणि खर्च ४८० रुपये होता. त्या काळात विटा गावाच्या भोवती वीस फूट उंचीचा गावकुस बांधलेला होता; तर शिक्षणासाठी केवळ एकच मराठी शाळा चालू होती. दि. ८ सप्टेंबर १८५३ रोजी विट्याच्या ग्रामस्थांनी इंग्रज कंपनीकडे स्थानिक स्वराज्य व्यवस्थेसाठी लेखी कबुली दिली.दि. ३० मार्च १८५४ रोजी औपचारिकपणे विटा नगरपालिकेची स्थापना झाली. सन १८८३ मध्ये शासनाच्या ठरावानुसार विटा नगरपालिकेच्या निवडणुकीची प्रक्रिया सुरू झाली. सन १८८५ मध्ये नागरिकांना मतदानाचा व प्रतिनिधी निवडण्याचा अधिकार मिळाला. त्याच वर्षी वामन फाटक यांची नगरपालिकेचे पहिले व्हाइस-प्रेसिडेंट म्हणून निवड झाली. जिल्हा कलेक्टर हे कायम अध्यक्ष राहिले. ही घटना विटा नगरपालिकेच्या इतिहासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरली. सन १८८५ मध्ये विटा नगरपालिकेची पहिली निवडणूक झाली.सन १८८५ मध्ये स्थापनेनंतर दर तीन वर्षांनी निवडणूक होऊ लागली. मात्र, सर्व कारभार जिल्हा कलेक्टर यांच्या हातात असल्याने तेच कायम अध्यक्ष राहिले; परंतु, दि. २४ जानेवारी १९१७ च्या सरकारी ठराव क्रमांक ४९६ ने सुधारणा करून सदस्य मंडळाला बहुमताने लोकनियुक्त सभासदांतून अध्यक्ष निवडता येऊ लागला. त्या काळात रस्ते बांधकाम, पाणीपुरवठा, आरोग्यसेवा, धर्मशाळा आणि दिवाबत्ती यांसारख्या सोयी श्रीमंत नागरिकांच्या मदतीने आणि नगरपालिकेच्या निधीतून पुरवल्या जात होत्या. बदलत्या काळानुसार विटा शहराचा विकास झाला असून, आज ते आधुनिक सुविधांनी नटलेले आहे.

सन २०११च्या जनगणेनुसार शहराची लोकसंख्या ४८ हजार २८९सन २०११ च्या जनगणनेनुसार विटा शहराची लोकसंख्या ४८ हजार २८९ इतकी आहे. स्थापनेपासून आजपर्यंत स्थानिक स्वराज्याचा दीप प्रज्वलित ठेवणारी ही नगरपालिका पूर्वीच्या दक्षिण सातारा आणि आत्ताच्या सांगली जिल्ह्याच्या इतिहासातील एक अभिमानाचा भाग ठरली आहे.

English
हिंदी सारांश
Web Title : Vita Municipality: 171 years of history, Collector's rule prevailed.

Web Summary : Vita Municipality, established in 1854, initially functioned under the Satara Collector. Elections started in 1883, granting voting rights in 1885. Roads, water, and healthcare were funded by wealthy citizens and the municipality. The 2011 census recorded a population of 48,289.