पुणे : काँग्रेसचा पारंपरिक बालेकिल्ला असणाऱ्या पुणे शहरावर भारतीय जनता पक्षाने सन २०१४ मध्ये पूर्ण वर्चस्व मिळवले. शहर लोकसभा मतदारसंघातील ६ व उपनगरांमधील २ अशा आठही विधानसभा मतदारसंघांवर भाजपचे वर्चस्व मिळवले. सन २०१९ मध्ये त्यांचे २ मतदारसंघ गेले व वर्चस्वाला थोडा धक्का लागला. आता सन २०२४ मध्ये आहे ते वर्चस्व टिकवण्याचे आव्हान भाजपसमोर आहे, तर अन्य पक्षांना ते मिळवण्याचे. त्यातही महायुती विरूद्ध महाविकास आघाडीतच प्रमुख ६ पक्ष विभागल्यामुळे मतदारही गोंधळात पडल्यासारखा झालेला दिसतो आहे.
पुणे शहरात ६ मतदारसंघ
कसबा, कोथरूड, पर्वती, कॅन्टोन्मेट, शिवाजीनगर, वडगाव शेरी हे ६ मतदारसंघ पुणे शहर लोकसभा मतदारसंघात येतात. हडपसर व खडकवासला हे दोन विधानसभा मतदारसंघ अनुक्रमे मावळ व बारामती लोकसभा मतदारसंघात येतात, मात्र त्यांचा काही भाग पुणे महापालिकेच्या हद्दीत येतो. त्यामुळे ते शहरातच जमेस धरले जातात. या सर्व म्हणजे ८ मतदारसंघांवर सन २०१४ मध्ये भाजपने विजय मिळवला होता. त्यानंतर महापालिका व नंतर शहर लोकसभा मतदारसंघांतही त्यांनी विजय मिळवला. त्यावेळी राष्ट्रवादी काँग्रेस व शिवसेना हे एकत्र होते.
सन २०१९ ची स्थिती
सन २०१९ ची विधानसभा निवडणूकही राष्ट्रवादी काँग्रेस व शिवसेना एकत्र असतानाच झाली. त्यामध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसने हडपसर व वडगाव शेरी हे दोन विधानसभा मतदारसंघ भाजपकडून खेचून आणले. तरीही अन्य मतदारसंघांमध्ये विजय मिळवल्याने भाजपचे पुणे शहरावरील वर्चस्व कायम राहिले. मात्र सन २०२३ मध्ये झालेल्या पोटनिवडणुकीत कसबा विधानसभा मतदारसंघही त्यांच्या हातातून काँग्रेसकडे गेला. त्यामुळे आता शहरातील ६ पैकी ३ मतदारसंघात दोन मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार) व कसब्यात काँग्रेस अशी विभागणी आहे.
सन २०२४ चे आव्हान
आता सन २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीत मात्र राष्ट्रवादी काँग्रेस व शिवसेना या दोन्ही पक्षात उभी फूट पडली आहे. राष्ट्रवादीचे वडगाव शेरी व हडपसर मधील दोन्ही आमदार फुटीत राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार) पक्षाकडे गेले. हा पक्ष भाजपबरोबर महायुतीत आहे. त्यामुळे एका अर्थाने पुन्हा भाजपने ८ ही मतदारसंघांवर वर्चस्व मिळवले आहे. मात्र तरीही २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीत महाविकास आघाडीने त्यांच्यासमोर तगडे आव्हान उभे केले आहे.
भाजपला भाजपचेच आव्हान
याशिवाय भाजपला भाजपमधूनच उभ्या राहिलेल्या आव्हानाचाही सामना करावा लागेल, अशी चिन्हे आहेत. कोथरूड या त्यांच्या बालेकिल्ल्यातच बंडखोरीची चिन्हे दिसत आहेत. त्याशिवाय पर्वती या सलग ३ वेळा ताब्यात असलेल्या मतदारसंघातही बंडखोरी होईल, असे दिसते आहे. सन २०१९ मध्ये शिवाजीनगर, कॅन्टोन्मेट व खडकवासला या जागा जाताजाता राहिल्या, त्यामुळे यंदा तेथील उमेदवारीबाबतही भाजप श्रेष्ठी विचार करत असल्याची चर्चा शहरात आहे. उमेदवार बदलाने फार फरक पडणार नाही, असाही मतप्रवाह चर्चेत आहेत.
गोंधळाची स्थिती
महायुतीत आता भाजप, शिवसेना (एकनाथ शिंदे) व राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार) हे तीन प्रमुख व त्याशिवाय आरपीआय (आठवले गट) व अन्य काही पक्ष आहेत. महाविकास आघाडीत काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार) व शिवसेना (उद्धव ठाकरे) हे तीन प्रमुख पक्ष आहेत. त्याशिवाय यंदा महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना, आम आदमी पार्टी हेही पक्ष स्वतंत्रपणे रिंगणात असतील असे चित्र आहे. महायुती, महाआघाडीचे जागा वाटप अजून निश्चित झालेले नाही. या सर्व स्थितीमुळे मतदारही गोंधळात पडलेला दिसतो आहे.