कोणत्या आखाती देशात जगातील सर्वात स्वस्त दरात पेट्रोल मिळते?; किंमत इतकी की वडापावही महाग वाटेल

कमी किंमतीच्या कारणाने शेजारील देशांमध्ये पेट्रोलची तस्करी वाढली आहे. ती थांबवण्यासाठी सरकारने कोटा सिस्टम लागू केले आहे

मध्य पूर्वेत इराण इस्रायल युद्धामुळे तणावाची परिस्थिती निर्माण झाली. या युद्धामुळे जगावर तेल संकट उभे राहण्याची भीती व्यक्त केली आहे. ज्या आखाती देशांमध्ये हे युद्ध आहे तिथे तेलाचा मोठ्या प्रमाणात साठा आहे. आज जगातील अनेक देशात इंधनाच्या किंमती वाढल्या आहेत. परंतु काही देशात आजही इंधनाची किंमत इतकी कमी आहे की ती वाचून तुम्हालाही विश्वास बसणे कठीण होईल. एक लीटर पेट्रोलची किंमत एका माचिसच्या डब्याएवढी असू शकते याची तुम्ही कल्पनाही केली नसेल. विशेषत: आखाती देशांमध्ये तेथील सरकार आपल्या नागरिकांना भरपूर अनुदान देते. जगातील इतर देश आणि आखाती देशांमधील पेट्रोलच्या किंमतीचे गणित समजून घेऊया. 

जगात सर्वात स्वस्त पेट्रोल

इंधनाच्या किंमतीचा थेट परिणाम कुठल्याही देशाच्या अर्थव्यवस्था आणि सर्वसामान्यांच्या खिशावर पडतो. जिथे भारतासारख्या देशात पेट्रोलची किंमत १०० रूपयांच्या आसपास आहे. तिथेच जगाच्या काही देशात पेट्रोलची किंमत फक्त २ ते ३ रूपये लीटर अथवा त्याहून कमी आहे. जगात सर्वात स्वस्त पेट्रोल देणाऱ्या देशांमध्ये सध्या इराण टॉपला आहे. इराणमध्ये पेट्रोलची किंमत २.५० ते ३ रूपये प्रति लीटर इतकी आहे. इतक्या कमी किंमतीमागे इराण सरकारची मजबूत सब्सिडी पॉलिसी आहे. इराणसाठी वरदानासह एक समस्याही बनली आहे. कमी किंमतीच्या कारणाने शेजारील देशांमध्ये पेट्रोलची तस्करी वाढली आहे. ती थांबवण्यासाठी सरकारने कोटा सिस्टम लागू केले आहे. ज्यातून महिन्याला १६० लीटर हून अधिक पेट्रोल जमा करणाऱ्यांना खूप महाग किंमत मोजावी लागेल. 

लिबियात तेलाचे दर किती?

जगात दुसऱ्या नंबरवर लिबियाचे नाव येते. उत्तर आफ्रिका आणि अरब लीगचा सदस्य असल्याने लिबियात सरासरी २.६४ रूपये प्रति लीटर पेट्रोल विक्री होते. तेल संपत्तीने समृद्ध हा देश आपल्या नागरिकांना आर्थिक मदत करण्यासाठी जागतिक स्तरावर सर्वात स्वस्त इंधन उपलब्ध करून देते. एकेकाळी व्हेनेझुएला जगात सर्वात स्वस्त पेट्रोल देणारा देश होता परंतु आता हा देश तिसऱ्या नंबरवर आहे. इथे ३ रुपये प्रति लीटर दराने पेट्रोल विक्री होते. व्हेनेझुएला येथेही कोटा सिस्टम लागू आहे ज्यात महिन्याच्या सुरुवातीला १२० लीटरवर सब्सिडी दिली जाते. जर एखादा नागरिक त्याहून अधिक पेट्रोल घेत असेल तर त्याला ४० रूपये प्रति लीटर मोजावे लागू शकतात.

आखाती देशातील पेट्रोलचे दर किती?

गल्फ सहयोग परिषदेतील देशांबाबत बोलायचे तर कुवेत या भागात सर्वात स्वस्त पेट्रोल देणारा देश आहे. कुवेतमध्ये पेट्रोलची किंमत जवळपास २९ ते ३० रूपये लीटर आहे. 

इराक - २९ ते ३० रूपये लीटरबहरीन - ३१ ते ३२ रूपये लीटरकतार  - ४८ ते ४९ रूपये लीटरसौदी अरेबिया - ५० ते ५१ रूपये लीटरओमान - ५३ ते ५४ रूपये लीटर

भारत आणि शेजारील देशात काय स्थिती?

जागतिक यादीत भारत ७३ व्या स्थानी येतो. भारतात विविध राज्यात पेट्रोलचे दर वेगळे आहेत. ९४ ते १०५ रूपये लीटर दर आकारले जातात. त्या तुलनेत पाकिस्तानात पेट्रोल खूप स्वस्त आहे. पाकिस्तानात ८० ते ८४ रूपये लीटर पेट्रोल विक्री होते. आफ्रिकन देश अंगोला येथेही इंधन स्वस्त दरात विकले जाते. तिथे २७ रूपये प्रति लीटर दर आहेत. पेट्रोलच्या दरात इतके अंतर असण्यामागे २ कारणे आहेत. त्यात कररचना आणि कच्चे तेल उत्पादन क्षमता यांचा समावेश आहे. भारत आपल्या गरजेसाठी ८० टक्क्याहून अधिक तेल आयात करते.