शेतीFOLLOW

Rishi Panchami Bhaji : शेतकरी केवळ शेतीच नाही तर परंपरा, रूढी आणि धार्मिक प्रथा टिकवून ठेवण्यात मोठी भूमिका बजावतात. 'ऋषी पंचमी'ची भाजी ही शुद्धता, साधेपणा आणि निसर्गाशी असलेले घट्ट नाते दर्शवते.(Rishi Panchami Bhaji)भारतीय संस्कृतीत सण-उत्सव हे केवळ श्रद्धा आणि भक्तीपुरते मर्यादित नसून, त्यात आरोग्य , पर्यावरण आणि सामाजिक शिस्तीचेही दर्शन घडते. त्यापैकीच एक महत्त्वाचा सण म्हणजे ऋषी पंचमी, जो गणेशोत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजे आज साजरा केला जातो. (Rishi Panchami Bhaji)या दिवशी बनवल्या जाणाऱ्या विशेष पारंपरिक पदार्थाला 'ऋषीची भाजी' म्हटले जाते.(Rishi Panchami Bhaji)ऋषीची भाजी म्हणजे काय?ऋषीची भाजी ही अनेक भाज्यांचे मिश्रण करून तयार केली जाणारी एक खास पारंपरिक भाजी आहे. यामध्ये पाले भाज्या , वेलीवरच्या भाज्या, रानभाज्या, कंदमुळे आणि हंगामी भाज्यांचा समावेश असतो. ही भाजी केवळ चवीसाठी नाही तर पौष्टिकतेसाठी आणि शुद्धतेसाठी ओळखली जाते.भाज्यांचा वापर आणि वैशिष्ट्येविविध भाज्यांचे मिश्रणया भाजीमध्ये १५ ते २१ प्रकारच्या भाज्यांचा वापर करण्याची परंपरा आहे.अळूची पाने, दोडका, पडवळ, काकडी, भेंडी, माठ, लाल भोपळा, कारले, वाल, गवार अशा भाज्या यात घेतल्या जातात.वेलीवरच्या भाज्या आणि कंदमुळेदोडका, पडवळ, काकडी यांसारख्या वेलीवरच्या भाज्या.सुरण, कच्ची केळी, रताळी यांसारखी कंदमुळे.पालेभाज्या आणि रानभाज्यामाठ, चवळीची पाने, कोथिंबीर, शेवग्याची पाने आदींचा वापर केला जातो.काही ठिकाणी रानभाज्या देखील खास घेतल्या जातात.धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वऋषी पंचमी हा दिवस ग्रामीण महिलांसाठी विशेष मानला जातो.या भाजीच्या माध्यमातून निसर्गातील विविधतेचा सन्मान केला जातो.सणाच्या दिवशी शरीराला आवश्यक जीवनसत्त्वे आणि पोषण मिळावे, हा आरोग्यदायी हेतूही या परंपरेत दडलेला आहे.पौष्टिक फायदेपालेभाज्या : लोह, कॅल्शियम आणि फायबर.वेलीवर्गिय भाज्या : पचनास हलक्या व शरीरशुद्धी करतात.कंदमुळे : ऊर्जा देणारी आणि शरीराला आवश्यक खनिजे पुरवणारी जाते.रानभाज्या : औषधी गुणधर्म असतात.ऋषीची भाजी बनवण्याची पद्धत सर्व भाज्या स्वच्छ धुवून छोटे तुकडे करावेत.थोडे तेल, हिंग, हिरव्या मिरच्या, हळद यांचा फोडणीसाठी वापर.सर्व भाज्या एकत्र करून शिजवाव्यात.शेवटी किसलेला नारळ, शेंगदाणा कूट किंवा गोडा मसाला घालून भाजीला खास चव आणली जाते.शेतातील भाज्यांचा मान-सन्मानऋषीची भाजी ही शेतात उगवणाऱ्या विविध भाज्यांचं एकत्रित दर्शन आहे. त्यामुळे शेतकरी निसर्गाच्या या देणगीबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करतात.बैलांशिवाय शेतीची आठवणपरंपरेनुसार, ऋषी पंचमीच्या भाजीसाठी भाज्या अशा शेतातून आणल्या जातात जिथे बैलांचा वापर केला गेलेला नसतो. यामागे विचार असा की, जमिनीला व प्राण्यांना न दुखावता मिळालेल्या पिकांची पूजा करावी.हंगामी भाज्यांचा उपयोगया काळात शेतात भरपूर हंगामी भाज्या, पालेभाज्या आणि रानभाज्या उपलब्ध होतात. ऋषीची भाजी ही त्या भाज्यांच्या उपयोगाचं उत्तम उदाहरण आहे.आरोग्याची काळजीशेतकरी दिवसभर शेतात श्रम करत असल्याने शरीराला आवश्यक लोह, प्रथिने आणि जीवनसत्त्वे यांची पूर्तता अशा मिश्र भाज्यांतून सहज होते.परंपरा आणि संस्कृतीची जपणूकशेतकरी केवळ शेतीच नाही तर परंपरा, रूढी आणि धार्मिक प्रथा टिकवून ठेवण्यात मोठी भूमिका बजावतात. ऋषी पंचमीची भाजी ही शुद्धता, साधेपणा आणि निसर्गाशी असलेले घट्ट नाते दर्शवितात.ऋषीची भाजी ही केवळ एक पाककृती नसून ती आपल्या संस्कृतीचा अविभाज्य भाग आहे. यातून निसर्ग, पर्यावरण आणि आरोग्य या तिन्हींचा समन्वय साधला जातो. गणपतीनंतरच्या या दिवसाचे विशेष महत्त्व म्हणजे शरीरशुद्धी व ऋषींच्या स्मृती यांचा सन्मान करणे. त्यामुळे आजही ग्रामीण भागात तसेच शहरी भागातही ऋषी पंचमीला ही भाजी करण्याची परंपरा टिकून आहे.हे ही वाचा सविस्तर : Maharashtra Weather Update : IMD अलर्ट : कोणत्या जिल्ह्यांत होणार मुसळधार पाऊस? वाचा सविस्तर

लाईव्ह न्यूज :

PM मोदींचं देशवासीयांना आवाहन

तामिळनाडू 'विजय'पथावर...

TCS प्रकरणाचे अपडेट्स...

राष्ट्रवादीत चाललंय काय?

युद्ध संपलं की...?

नसरापूर प्रकरण

CM देवेंद्र फडणवीस

IPL 2026

लोकमत ई-पेपर

शहरं

मनोरंजन

व्हिडीओ

शेतीFOLLOW

farming शेती हा भारताचा मुख्य व्यवसाय आहे. आपल्याकडची शेती ही मॉन्सूनवर आधारित आहे.

Read more

लोकमत शेती : कृषी विभागाचा स्टॉक केवळ कागदावर; शेतकऱ्यांना युरिया व डीएपी टंचाईचा करावा लागतोय सामना

लोकमत शेती : गायीच्या दूध उत्पादनात भारत एक नंबरवर, दूध उत्पादकांना मोबदला मिळतोय का?

लोकमत शेती : बोगस कृषी कंपन्यांचे वर्चस्व वाढले; शासनाच्या निर्णयाने गुणवत्तेवर गदा? वाचा सविस्तर

लोकमत शेती : Nafed Kanda Kharedi : नाफेड कांदा खरेदीदारांची व्हायरल यादी आली, पहा यादीत कुणाकुणाची नावं?

अमरावती : बोगस कृषी कंपन्या शिरजोर? कृषी विभागाने आपल्याच अधिकाऱ्यांचे अधिकार काढून घेतले

लोकमत शेती : गतवर्षाच्या तुलनेने पेरणी ११ टक्के जास्त; नाशिक जिल्ह्यात किती झाली पेरणी?

लोकमत शेती : बनावट सातबारा, खोटा पेरा; सोयाबीन खरेदीत तब्बल १ कोटींचा घोटाळा उघड वाचा सविस्तर

लोकमत शेती : कुसळांच्या जागी फुलल्या फळं अन् फुलांच्या बागा; दुष्काळी भागातील पुनरुत्थानाची वाचा यशस्वी गाथा

संपादकीय : विशेष लेख: शेतकऱ्याला AI चार जास्तीचे पैसे मिळवून देईल?

लोकमत शेती : Tur Market : 'या' दोन मार्केटमध्ये तुरीला 7 हजार रुपयांचा दर, वाचा सविस्तर बाजारभाव