By ऑनलाइन लोकमत | Updated: February 13, 2026 14:15 IST
1 / 10तुमचा पैसा कुठे खर्च होतोय हे जाणून घेण्यासाठी चहाच्या टपरीपासून ते ऑनलाइन शॉपिंगपर्यंतचे सर्व खर्च नोंदवा. ५०/३०/२० चा नियम वापरा: ५०% रक्कम जीवनावश्यक खर्चासाठी (भाडे, रेशन), ३०% चैनीसाठी आणि किमान २०% रक्कम बचतीसाठी बाजूला ठेवा.2 / 10लहान मुदतीचे (उदा. नवीन बाईक), मध्यम मुदतीचे (उदा. घरासाठी डाऊन पेमेंट) आणि दीर्घ मुदतीचे (रिटायरमेंट) गोल्स ठरवा. प्रत्येक ध्येयासाठी किती पैसे आणि किती वेळ हवाय, याचे नियोजन केल्यास अनावश्यक खर्च आपोआप कमी होतात.3 / 10महिन्याच्या सुरुवातीलाच एक बजेट तयार करा. वीज बिल, किराणा, प्रवास आणि गुंतवणुकीसाठी ठराविक रक्कम निश्चित करा. बजेटचे उल्लंघन होणार नाही याची काळजी घ्या; गरज पडल्यास फॅमिली मेंबरची मदत घ्या.4 / 10अचानक आलेले वैद्यकीय संकट किंवा नोकरी जाणे अशा वेळी कोणासमोर हात पसरायला लागू नये म्हणून किमान ६ ते १२ महिन्यांच्या खर्चाचा 'इमर्जन्सी फंड' तयार ठेवा. हा पैसा लिक्विड फंड किंवा सेविंग्स अकाउंटमध्ये ठेवा.5 / 10क्रेडिट कार्ड किंवा वैयक्तिक कर्ज यांसारखी जास्त व्याजदर असलेली कर्जे सर्वात आधी फेडा. तुमची ईएमआय तुमच्या पगाराच्या ३०-४० टक्क्यांपेक्षा जास्त नसावी याची काळजी घ्या. कर्ज कमी झाल्यास मानसिक ताणही कमी होतो.6 / 10गुंतवणुकीसाठी 'कंपाउंडिंग'चा फायदा घेण्यासाठी लवकरात लवकर सुरुवात करा. म्युच्युअल फंड, पीपीएफ, एनपीएस किंवा शेअर मार्केटमध्ये तुमच्या क्षमतेनुसार गुंतवणूक करा. छोटी रक्कमही भविष्यात मोठी संपत्ती तयार करू शकते.7 / 10स्वतःसाठी आणि कुटुंबासाठी 'टर्म इन्शुरन्स' आणि 'हेल्थ इन्शुरन्स' नक्की घ्या. आजारपण किंवा अपघात यांसारख्या अनपेक्षित संकटाच्या वेळी इन्शुरन्स तुमच्या बचतीला धक्का लागू देत नाही.8 / 10ऑनलाइन सेल किंवा डिस्काउंटच्या मोहात पडून 'वन-क्लिक' खरेदी करणे टाळा. कोणतीही मोठी वस्तू खरेदी करण्यापूर्वी २४ ते ४८ तास वाट पहा. ही वस्तू खरोखर 'गरज' आहे की केवळ 'इच्छा', याचा विचार करा.9 / 10पैशाच्या व्यवस्थापनाबाबत सतत शिकत राहा. 'रिच डॅड पुअर डॅड' सारखी पुस्तके वाचा, चांगले यूट्यूब चॅनल्स किंवा ब्लॉग्स फॉलो करा. तुम्ही जेवढे जास्त साक्षर व्हाल, तेवढे चांगले आर्थिक निर्णय घेऊ शकाल.10 / 10दर ६ महिन्यांनी किंवा वर्षातून एकदा तुमच्या फायनान्शिअल प्लॅनचा रिव्ह्यू करा. लग्न, मूल किंवा नोकरी बदलणे अशा मोठ्या घटना घडल्यास त्यानुसार प्लॅन अपडेट करा. यामुळे तुमच्या प्रगतीचा वेग कायम राहील.