सुरेश एस. डुग्गर
श्रीनगर : पहलगाममधील नरसंहार आणि ‘ऑपरेशन सिंदूर’मुळे पर्यटकांनी काश्मीरपासून काही काळ पाठ फिरवली होती. मात्र, आता पुन्हा एकदा पर्यटक काश्मीरकडे वळताना दिसत आहेत. याउलट लडाखमधील पर्यटन क्षेत्र अजूनही पूर्वीच्या पर्यटकवर्गाची प्रतीक्षा करत आहे. स्थानिक लडाखवासीयांना ‘चलो कश्मीर’ मोहिमेबाबत नाराजी आहे, कारण त्यात लडाखचा उल्लेखच नाही.
गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यावर्षी लेहमधील पर्यटकांच्या संख्येत संमिश्र कल दिसून आला आहे. पर्यटन विभागाच्या आकडेवारीनुसार, एप्रिल २०२५ मध्ये पर्यटकांची संख्या एप्रिल २०२४ मध्ये १४,२३५ वरून २५,६८६ पर्यंत वाढली. ही ८० टक्के वाढ आहे. तथापि, मे महिन्यात ही संख्या जवळजवळ तशीच राहिली, गेल्या वर्षी २९,४९७ वरून यावर्षी किरकोळ घट होऊन २९,३५३ झाली.
व्यवस्थापनात सुधारणा आवश्यक
सध्या लडाखमध्ये प्रामुख्याने देशी पर्यटक दिसून येत आहेत. आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांनी युद्धजन्य परिस्थितीमुळे किंवा दूतावासाच्या सूचनांमुळे त्यांच्या योजना रद्द केल्या आहेत. पर्यटन क्षेत्राशी संबंधित त्सेरिंग दादुल यांच्या मते, सरकारने प्रचार आणि योजना व्यवस्थापनात सुधारणा करणे आवश्यक आहे.
पर्यटक स्वतःची वाहने घेऊन आल्याने स्थानिक वाहतूकदारांना फारसा लाभ होत नाही. तरीही, गेल्या दोन महिन्यांपेक्षा आता परिस्थिती चांगली आहे. त्यांना सकारात्मक प्रतिसादाची अपेक्षा आहे. लडाखमध्ये परिस्थिती शांत असून, सुरक्षा व्यवस्था चोख आहे, हे येथे आलेल्या पर्यटकांना लक्षात येते. त्यामुळे पुढील काळात पर्यटनात सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
जूनमध्ये मोठी घट
जूनमध्ये सर्वांत लक्षणीय घट दिसून आली. २०२४ मध्ये १,५३,७११ पर्यटकांनी भेट दिली होती. २०२५ मध्ये ही संख्या फक्त ६१,९२७ वर आली. ही आकडेवारी ६० टक्क्यांची घट दर्शवते. पर्यटन विभागाच्या आकडेवारीनुसार, जानेवारी ते डिसेंबर २०२४ पर्यंत एकूण ३७६,३८६ पर्यटकांनी लडाखला भेट दिली, तर जानेवारी ते २५ जून २०२५ दरम्यान १२७,४३७ पर्यटकांनी भेट दिली.