भारत हा साप, विंचू, हत्ती आणि गारुड्यांचा देश आहे, अशी बदनामी पूर्वी विदेशात केली जायची. कालांतरानं भारत ही काय चीज आहे, हे सगळ्यांना कळलं. भारतीय अध्यात्माने नंतर अख्ख्या जगाला वेड लावलं. जगभरातून आजही आत्मशांती आणि अध्यात्माच्या शोधात लोक भारतीय भूमीवर येत असतात. इथल्या अध्यात्माचे धडे गिरवून स्वत:च्या जीवनात शांती निर्माण करण्याचा प्रयत्न करीत असतात. याच अध्यात्म आणि शांतीच्या शोधात दरवर्षी भारतात येणाऱ्या नागरिकांची संख्या दिवसेंदिवस वाढतेच आहे. त्यात जगातील मान्यवरांचाही समावेश आहे.
या लोकांना केवळ भारतीय अध्यात्माचंच नव्हे, तर इथल्या लोकजीवनाचं, इथल्या संस्कृतीचं, विविधतेचं आणि जगातल्या सर्वांत मोठ्या लोकशाहीचंही खूप आश्चर्य वाटतं. त्याचा अभ्यास करण्यासाठीही दरवर्षी हजारो अभ्यासक, संशोधक भारतात येऊन ठाण मांडतात.
इलॉन मस्क हा जगातील सर्वांत श्रीमंत माणूस. ‘अवली’ म्हणून ते प्रसिद्ध असले तरीही त्यांच्या घराण्यालाही भारतीय अध्यात्माचं वेड आहे. इलॉन मस्क यांचे वडील एरोल मस्क यांनीही नुकतीच अयोध्येला हजेरी लावली. या भेटीत ते एकटेच नव्हते, त्यांची मुलगी अलेक्झांड्राही त्यांच्या सोबत होती. त्यांनी अतिशय भक्तिभावानं अयोध्येतील रामलल्लाचं दर्शन घेतलं. त्याच्यापुढे ते नतमस्तक झाले. भारतीय श्रद्धा आणि परंपरांविषयी पूर्ण आदर बाळगत एरोल मस्क यांनी कुर्ता-पायजमा या पारंपरिक वेशात राम मंदिराला भेट दिली आणि दर्शन घेतलं. त्याआधी त्यांनी हनुमान गढीवर जाऊन हनुमानाची विधिवत पूजाअर्चा केली. आरतीत भाग घेतला. अयोध्येतील पवित्रता, दिव्यता आणि संस्कृतीनं ते इतके प्रभावित झाले की, त्यांनी स्वत:ला भारतीय संस्कृतीचा प्रशंसक म्हणवून घेतलं.
ते म्हणाले की, भारतीय संस्कृतीशी मी अतिशय चांगल्या पद्धतीनं परिचित आहे. अमेरिकेतही भारतीयांची संख्या खूप मोठी आहे. भारतीय लोकांचा स्वभाव खूप उदार आहे. ‘मानवता’ हे त्यांचं प्रमुख वैशिष्ट्य आहे आणि अमेरिकेतही मी पदोपदी त्याचा अनुभव घेतला आहे. जेव्हा जेव्हा मी भारतीय लोकांना भेटतो, तेव्हा तेव्हा एक सुखद अनुभूती आणि मन:शांती मी अनुभवली आहे. आता भारतात आल्यानंतर तर त्याची अधिक तीव्रतेनं प्रचिती मला आली. प्रसिद्ध मोटिव्हेशनल स्पीकर डॉ. विवेक बिंद्रा आणि इतरही अनेक नामवंत लोक त्यांच्यासोबत होते. एरोल मस्क यांचा दौरा केवळ व्यक्तिगत नसून, वैश्विक संबंध मजबूत करण्यासंदर्भातलं त्यांचं हे पाऊल आहे, असं त्यांचं म्हणणं होतं.
ॲपलचे सहसंस्थापक स्टीव्ह जॉब्स यांचं भारत आकर्षणही नवं नव्हतं. त्यांनी तर मन:शांती आणि अध्यात्माच्या शोधात अनेकदा भारताला भेट दिली. १९७४मध्ये वयाच्या १९व्या वर्षी त्यांनी आपल्या बालपणीच्या मित्राला- टिम ब्राउनला एक हृदयस्पर्शी पत्र पाठवलं होतं. त्यात त्यांचं भारताचं आणि त्यातही कुंभमेळ्याविषयीचं आकर्षण ओतप्रोत भरलेलं होतं. या पत्रात स्टीव्ह जॉब्स यांनी म्हटलं होतं, भारताच्या कुंभमेळ्याला भेट देऊन तेथील अध्यात्मिक अनुभूती घेण्याची त्यांची तीव्र इच्छा आहे. त्यांचं स्वहस्ताक्षरात लिहिलेलं हे पत्र तब्बल ५,००,३१२ डॉलर्सना (सुमारे ४.३२ कोटी रुपये) विकलं गेलं होतं!