शौर्य पुरस्कार २०२६: अंतराळवीर शुभांशू शुक्ला यांना 'अशोक चक्र'; ७० जवानांचा शौर्य पदकांनी गौरव

२०२६ च्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला, राष्ट्रपतींनी लष्करातील शूर सैनिकांना शौर्य पुरस्कार जाहीर केले. यामध्ये दोन कीर्ती चक्र, दहा शौर्य चक्र (एक मरणोत्तर) आणि ४५ सेना पदके (शौर्य) यांचा समावेश आहे.

२०२६ च्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला, राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी भारतीय सैन्यातील शूर अधिकारी, कनिष्ठ कमिशन अधिकारी आणि सैनिकांना शौर्य आणि विशिष्ट सेवेसाठी अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कार जाहीर करण्यात आले आहेत. हे पुरस्कार विविध लष्करी कारवायांमध्ये दाखवलेल्या अदम्य धैर्य, नेतृत्व आणि उत्कृष्ट सेवेला दिले आहेत. हे पुरस्कार देशाची शांतता आणि सुरक्षा राखण्यात सैनिकांच्या योगदानाची दखल घेतात.

तसेच भारतीय हवाई दलाचे ग्रुप कॅप्टन शुभांशू शुक्ला यांना आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात (ISS) प्रवास आणि वास्तव्यादरम्यान अंतराळ कार्यक्रमात दिलेल्या योगदानाबद्दल भारताचा सर्वोच्च शांतताकालीन लष्करी सन्मान, अशोक चक्र प्रदान केला जाणार आहे.

१९५० मधील पहिल्या प्रजासत्ताक दिनाचा खर्च किती आलेला? स्वस्तातला स्मार्टफोनही महाग वाटेल, पण तेव्हा खूप मोठा होता...

चक्र श्रेणी 

२ कीर्ती चक्र आणि १० शौर्य चक्र, यामध्ये १ मरणोत्तर आहे. सेना पदक (शौर्य): १ (दुसऱ्यांदा) आणि ४४ सेना पदके (शौर्य), यामध्ये ५ मरणोत्तर पुरस्कारांचा समावेश आहे.

हे पुरस्कार प्रामुख्याने दहशतवादविरोधी कारवाया, सीमा गस्त, दहशतवादाविरुद्धची कारवाई आणि उच्च-जोखीम असलेल्या कारवायांमध्ये शौर्यासाठी दिले जातात.

विशिष्ट सेवा पुरस्कार

१९ परम विशिष्ट सेवा पदके

४ उत्तम युद्ध सेवा पदके

३५ अति विशिष्ट सेवा पदके

७ युद्ध सेवा पदके, सेना पदक

(प्रतिष्ठित) २ वेळा, ४३ सेना पदके (प्रतिष्ठित) आणि ८५ विशिष्ट सेवा पदके

याव्यतिरिक्त, ऑपरेशन रक्षक, ऑपरेशन स्नो लेपर्ड, ऑपरेशन हिफाजत, ऑपरेशन ऑर्किड आणि ऑपरेशन मेघदूत यासारख्या विविध ऑपरेशन्स, बचाव कार्ये आणि अपघातग्रस्तांना बाहेर काढण्यासाठी योगदान दिल्याबद्दल ८१ उल्लेख-प्रदर्शन पुरस्कार जाहीर करण्यात आले आहेत.

कीर्ती चक्र

मेजर अर्शदीप सिंह (१ आसाम रायफल्स): १४ मे २०२५ रोजी, भारत-म्यानमार सीमेवर विशेष गस्तीवर असताना, त्यांनी घनदाट जंगलात शत्रूच्या एका स्थानावर अचानक हल्ला करून धाडसी हल्ला केला. जोरदार गोळीबार असूनही, त्यांनी अनेक दहशतवाद्यांना निष्क्रिय केले आणि त्यांच्या टीमला सुरक्षित ठिकाणी नेले.

नायब सुभेदार डोलेश्वर सुब्बा (पॅरा स्पेशल फोर्सेस): ११ एप्रिल २०२५ रोजी, किश्तवाडच्या जंगलात दहशतवादविरोधी कारवाई दरम्यान, त्यांनी जोरदार गोळीबार केला, एका परदेशी दहशतवाद्याला जवळून ठार मारले आणि दुसऱ्याला निष्क्रिय केले. त्यांचे संयम आणि धैर्य उल्लेखनीय होते.

शौर्य चक्र

 लेफ्टनंट कर्नल घाटगे आदित्य श्रीकुमार (पॅरा स्पेशल फोर्सेस)- ११-१३ जुलै २०२५ रोजी भारत-म्यानमार सीमेवर एक ऑपरेशन आखले आणि अंमलात आणले, यामध्ये एक मजबूत दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त करण्यात आला आणि नऊ दहशतवादी मारले गेले. 

मेजर अंशुल बाल्टू (३२ आसाम रायफल्स)- २९ एप्रिल २०२५ रोजी आसाममधील दिमा हासाओ येथे झालेल्या चकमकीत वैयक्तिक धैर्य दाखवून एका दहशतवादीला ठार मारण्यात आले, यामुळे एकूण तीन जण ठार झाले.

मेजर शिवकांत यादव (पॅरा स्पेशल फोर्सेस)- १२-१३ मे २०२५ रोजी शोपियानमध्ये दहशतवाद्यांचा पाठलाग करताना जवळच्या चकमकीत एका धोकादायक दहशतवाद्याला ठार केले.

मेजर विवेक (४२ राष्ट्रीय रायफल्स)- १५ मे २०२५ रोजी पुलवामा येथे शोध मोहिमेदरम्यान नागरिकांचे रक्षण करताना 'A+' श्रेणीतील दहशतवाद्याला ठार केले.

मेजर लैशांगथेम दीपक सिंह (पॅरा स्पेशल फोर्सेस)- अपहरण केलेल्या नागरिकांना वाचवण्यासाठी केलेल्या उच्च-जोखीम ऑपरेशनमध्ये दहशतवाद्यांना निष्क्रिय केले, एका निष्पाप व्यक्तीला वाचवले.

कॅप्टन योगेंद्र सिंह ठाकूर (पॅरा स्पेशल फोर्सेस)- २१ जुलै २०२५ रोजी उधमपूरमधील बसंतगड येथे जैश-ए-मोहम्मदच्या एका कुख्यात दहशतवाद्याला ठार केले.

सुभेदार पी.एच. मोझेस (१ आसाम रायफल्स)- त्यांनी जोरदार गोळीबारात उच्च पद भूषवले आणि १४ मे २०२५ रोजी अनेक दहशतवाद्यांना निष्क्रिय केले. लान्स दफादार बलदेव चंद (४२ राष्ट्रीय रायफल्स) - मरणोत्तर: १९ सप्टेंबर २०२५ रोजी किश्तवाड येथे झालेल्या कारवाईत गंभीर जखमी होऊनही त्यांनी शेवटपर्यंत लढा दिला आणि सर्वोच्च बलिदान दिले.

रायफलमन मंगलेम संग वैफेई (३ आसाम रायफल्स)- ९ जून २०२५ रोजी, मणिपूरमध्ये घुसखोरीविरोधी कारवाईदरम्यान, त्यांनी तीन अतिरेक्यांना ठार मारले आणि त्यांच्या टीमला सुरक्षित ठेवले. 

रायफलमन ध्रुबा ज्योती दत्ता (३३ आसाम रायफल्स)- १९ सप्टेंबर २०२५ रोजी, पूर मदत कार्यातून परतत असताना, त्यांच्यावर एका हल्ल्यात जखमी झाले आणि जखमी असूनही, त्यांनी वाहन धोक्यातून बाहेर काढून आठ साथीदारांना वाचवले.