भारतात खजिन्याचे मोठे भांडार आहे, या खजिन्यामुळे देश आत्मनिर्भर तर होईलच यासह देशाच्या विकासालाही पंख मिळणार आहेत. भारताने संरक्षण, कृषी, ऊर्जा, औषधनिर्माण आणि दूरसंचार यासारख्या क्षेत्रांच्या गरजा लक्षात घेऊन आणि स्वावलंबी रोडमॅपच्या अनुषंगाने ३० महत्त्वपूर्ण खनिजे ओळखली आहेत. देश आर्थिक विकास आणि राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी या खनिजांना महत्त्वाचा मानतो. केंद्रीय कोळसा आणि खाण मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी बुधवारी एका कार्यक्रमात खाण मंत्रालयाने स्थापन केलेल्या तज्ज्ञांच्या पथकाने तयार केलेल्या 'भारतासाठी महत्त्वाची खनिजे' या पहिल्या अहवालाचे अनावरण करण्यात आले.
मायक्रॉन नंतर आता P&G गुजरातमध्ये मोठी गुंतवणूक करणार, बनणार एक्सपोर्ट हब; नोकऱ्यांचीही निर्मिती
महत्त्वाची खनिजे म्हणजे अँटिमनी, बेरिलियम, बिस्मथ, कोबाल्ट, तांबे, गॅलियम, जर्मेनियम, ग्रेफाइट, हॅफनियम, इंडियम, लिथियम, मॉलिब्डेनम, निओबियम, निकेल, पीजीई, फॉस्फरस, पोटॅश, आरईई, रेनिअम, सिलिकॉन, स्ट्रॉन्शिअम, टँटलम, टँटलम. कथील, टायटॅनियम, टंगस्टन, व्हॅनेडियम, झिरकोनियम, सेलेनियम आणि कॅडमियम. ही खनिजे खाण क्षेत्रातील धोरण, धोरणात्मक नियोजन आणि गुंतवणुकीचे निर्णय यासाठी मार्गदर्शक चौकट म्हणून काम करतील अशी अपेक्षा आहे.
आर्थिक विकास आणि राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आवश्यक असलेली खनिजे ही महत्त्वाची खनिजे आहेत. अहवालानुसार, 'भविष्यातील जागतिक अर्थव्यवस्था लिथियम, ग्रेफाइट, कोबाल्ट, टायटॅनियम आणि दुर्मिळ पृथ्वी घटकांसारख्या खनिजांवर अवलंबून असलेल्या तंत्रज्ञानावर आधारित असेल. हाय-टेक इलेक्ट्रॉनिक्स, दूरसंचार, वाहतूक आणि संरक्षण यासह अनेक क्षेत्रांच्या प्रगतीसाठी हे आवश्यक आहेत. ते कमी-कार्बन अर्थव्यवस्थेत जागतिक संक्रमणाला सामर्थ्य देण्यासाठी आणि निव्वळ शून्य वचनबद्धतेची पूर्तता करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या अक्षय ऊर्जा तंत्रज्ञानासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत.
या अहवालात म्हटले आहे की, देशासाठी महत्त्वाची खनिजे ओळखणे आणि मूल्य साखळी विकसित करणे अत्यावश्यक झाले आहे. महत्त्वाच्या खनिजांची यादी ओळखण्यासाठी खाण मंत्रालयाने नोव्हेंबर २०२२ मध्ये खाण मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव यांच्या अध्यक्षतेखाली सात सदस्यीय समिती स्थापन केली. समितीने सदस्यांमध्ये अनेक चर्चा करून अंतिम यादीत येण्याचा निर्णय घेतला.
महत्वपूर्ण खनिजांची यादी करण्याव्यतिरिक्त, समितीने खाण मंत्रालयात क्रिटिकल मिनरल्ससाठी सेंटर ऑफ एक्सलन्स (CECM) तयार करण्याची शिफारस देखील केली, जी भारतासाठी वेळोवेळी महत्वपूर्ण खनिजांची यादी अद्ययावत करेल, महत्वाच्या खनिजांसाठी धोरण तयार करेल आणि कार्य करेल. महत्वाच्या खनिजांच्या प्रभावी मूल्य साखळीच्या विकासासाठी कार्यांची श्रेणी.